Viết tiếp về “Cặp sách cứu sinh” - giải xuất sắc Nhà sáng chế trẻ quốc tế

Mối quan tâm không chỉ của Việt Nam

Ban tổ chức cho biết, rất nhiều báo chí của Đài Loan đã đưa tin về chiếc cặp sách cứu sinh trong đợt triển lãm. Đài truyền hình Đài Bắc đã ba lần phỏng vấn em Hiếu. Điều này chứng tỏ trẻ em chết đuối không chỉ là vấn đề của Việt Nam mà của rất nhiều nước trên thế giới.

Được biết, năm ngoái, trên thế giới có khoảng 7.000 trẻ em chết đuối. Ở Việt Nam , tỷ lệ trẻ em bị chết đuối cao gấp 10 lần so với các nước phát triển khác.

Ý tưởng cặp sách cứu sinh của cậu bé 14 tuổi nảy sinh sau em khi biết mấy chục học sinh bị chết đuối do chìm đò ở Chôm Lôm, Nghệ An, ở Thanh Thủy, Phú Thọ.

“Gia đình em có một xưởng sản xuất áo phao, em nghĩ tại sao mình không thử chế tạo cặp sách có tác dụng như một cái phao để giúp các bạn khi đến trường không bị thiệt mạng trong những tai nạn thương tâm như thế nữa”, Hiếu tâm sự.

Hiếu và chiếc cặp sách cứu sinh đoạt giải.

Khác với chiếc cặp thông thường, bên trong cặp phao cứu sinh được trang bị hai tấm xốp làm từ vật liệu polyuretan như một vật tạo sức nặng. Ở hai quai đeo vai cũng được trang bị hai tấm xốp vừa làm tăng khả năng nổi của cặp, vừa làm giảm tải trọng của chiếc cặp tì lên vai các bạn học sinh khi đi học.

Nhờ có kết cấu này, khi bị rơi xuống nước, vật tạo sức năng khiến cho chiếc cặp có tác dụng như một chiếc phao để đỡ cơ thể của học sinh nổi lên trên mặt nước trong khi chờ cứu hộ khiến cho khả năng sống sót của các em cao hơn.

Cặp sách cứu sinh còn được làm bằng các màu sắc sặc sỡ như vàng, cam, đỏ, xanh nõn chuối, trên quai đeo còn có tấm phản quang, điều này giúp chiếc cặp dễ nhận biết trong môi trường sông nước, có tác dụng hỗ trợ tìm kiếm cứu nạn khi có tai nạn xảy ra.

Người nghèo chưa đủ tiền mua

Anh Phạm Quang Huy, bố dượng của em, cũng là người “biến” ý tưởng của em thành sản phẩm cặp sách cứu sinh cho biết, chiếc cặp này có giá khoảng 120 đến 130 nghìn đồng, cao hơn chiếc cặp sách thông thường một ít, vì nếu mua những vật liệu rẻ tiền để sản xuất sẽ không phát huy được chức năng của một chiếc phao khi học sinh gặp nạn.

Nhưng ông Huy cho rằng, giá một chiếc phao cứu sinh thông thường từ 140 đến 150 nghìn đồng, loại tốt có thể lên đến 500 nghìn đồng. Còn một chiếc cặp tốt học sinh cũng phải mua với giá 100 nghìn đồng. Một học sinh vừa mang phao, vừa mang cặp phải chi phí ít nhất 240 nghìn đồng. Với sản phẩm cặp sách cứu sinh hai trong một, các em có thể tiết kiệm được khá nhiều tiền.

Tuy nhiên, ông Chu Văn Quyến, Phó giám đốc Quỹ Hỗ trợ sáng tạo kỹ thuật Việt Nam (VIFOTEC) cho rằng, cặp sách cứu sinh được dùng cho học sinh nghèo sống ở những vùng sông nước, nên việc hạ giá thành sản phẩm để tất cả các em học sinh thuộc đối tượng này đều có thể sở hữu một chiếc cặp cứu sinh đang là vấn đề được đặt ra.

Việc giá thành chiếc cặp phao cứu sinh còn cao, theo ông Quyến là do sản phẩm chưa được sản xuất hàng loạt. Nếu nhiều doanh nghiệp và cả xã hội cùng chung sức để đưa sản phẩm ra sản xuất đại trà, hạ giá thành chiếc cặp xuống còn khoảng 30 đến 40 nghìn đồng, thì lúc đó những người nghèo mới đủ tiền mua cặp.

Đúng như nhận xét đại diện của Ngân hàng Liên Việt, cặp phao cứu sinh không chỉ là sản phẩm “hai trong một” (vừa là cặp, vừa là phao), mà phải là sản phẩm “ba trong một” (thêm tình yêu thương đùm bọc). Có như vậy, chúng ta mới đưa được sáng chế độc đáo của em Hiếu đến với những học sinh đang tuổi đến trường như em nhưng đang phải đối mặt với nguy cơ tử thần trong mùa lũ.

Có mập mờ trong việc chọn thí sinh đi Đài Loan? Có 13 nước tham dự triển lãm này với 153 mô hình, trong đó Việt Nam có 15 mô hình. Đoàn Việt Nam gồm 10 người, trong đó có bốn thí sinh đoạt giải cao trong cuộc thi Sáng tạo Thanh thiếu niên và nhi đồng toàn quốc. Đó là: em Trịnh Văn Đức, 17 tuổi, ở Thanh Hóa, đoạt giải Đặc biệt; em Lê Trọng Hiếu, 14 tuổi, ở Hà Nam, đoạt giải Nhất; Trần Nguyễn Bảo Trung, 17 tuổi, Đà Nẵng, giải Nhất và em Hà Hoài Nam, 17 tuổi, Yên Bái, ba năm liền đoạt giải: giải Nhì 2006, giải Đặc biệt 2007, giải Nhì 2008. Tại triển lãm, ngoài cặp sách cứu sinh của Hiếu Ban tổ chức trao giải xuất sắc cùng bảy nước khác,  mô hình “Máy tách hạt ngô tự động” của em Trịnh Văn Đức được Hàn Quốc trao giải Đặc biệt (có ba giải Đặc biệt). Mô hình “Máy phun thuốc AZQT” của em Lê Trung Anh, đoạt giải Nhì cuộc thi toàn quốc, cũng được Ban tổ chức trao Huy chương đồng. Chiều ngày 3/10/2008, giải thích về việc tại sao chỉ có 4 thí sinh trong số 15 sản phẩm đoạt giải cao năm nay được đi Đài Loan, Ban tổ chức cho biết do kinh phí eo hẹp, không thể đưa tất cả các em đoạt giải sang Đài Loan dự triển lãm được. 10 thành viên tham gia đoàn, nhưng chỉ có bốn thí sinh. Riêng trường hợp của em Hà Hoài Nam năm nay chỉ đoạt giải Nhì lại được Ban tổ chức chọn, trong khi ba học sinh khác đoạt giải Nhất lại không được chọn, ông Lê Đăng Thọ, Trưởng Ban tổ chức cho biết đó là do Ban tổ chức xem xét quá trình tham gia giải của Nam, năm ngoái em đoạt giải Đặc biệt nhưng chưa được tham gia triển lãm. Giải thích về việc đoàn đi có 10 người nhưng chỉ có bốn thí sinh, còn lại là người lớn, ông Thọ cho rằng, Ban tổ chức đang phải học hỏi kinh nghiệm cho việc đăng cai tổ chức Triển lãm quốc tế dành cho Nhà sáng chế trẻ lần thứ 7 vào năm 2010 tại Hà Nội. Sáu người đi trong đoàn đều sẽ tham gia thành viên Ban tổ chức của sự kiện này. Thêm nữa, kinh phí cho chuyến đi Đài Loan rẻ hơn rất nhiều so với chuyến đi Nigeria , nước đăng cai tổ chức vào năm sau. Một lý do nữa Ban tổ chức đưa ra là vì các thí sinh đang ít tuổi, không biết ngoại ngữ, nên mỗi thí sinh ít nhất cần một người lớn đi kèm để giúp các em trò chuyện, giao lưu với khách tham quan triển lãm, nên số lượng người lớn mới tham gia đông như vậy. Tuy nhiên, được biết, trước khi chọn bốn thí sinh đi Đài Loan, Ban tổ chức đã tiến hành làm visa cho 20 thí sinh có 15 mô hình được chọn tham dự triển lãm. Điều này khiến rất nhiều thí sinh mong chờ vào chuyến đi đã phải mừng “hụt”. Em Đặng Văn Phúc, thí sinh đoạt giải Nhất và giải có mô hình đẹp nhất của cuộc thi toàn quốc đã gửi đơn thư đến nhiều cơ quan, báo chí phản ánh việc này.