Đắk Lắk: Người “gieo chữ” ở vùng cao

Ở buôn Bưng A, xã Ea Ly (Đắk Lắk) nơi những rặng mía, sắn nối dài và tiếng cồng chiêng vang vọng mỗi mùa lễ hội – có một người thầy đam mê nghiên cứu sáng tạo trong giảng dạy góp phần làm mới phương pháp học tập, khơi dậy niềm đam mê học tập của học sinh vùng miền núi: thầy Ksor Y Giêng, 41 tuổi, dân tộc Êđê, hiện là giáo viên chủ nhiệm lớp 4B, Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Ea Lâm.

Tiếp xúc với thầy giáo Y Giêng, chúng tôi chỉ cần ghi lại câu chuyện về thầy một cách mộc mạc, để mọi người cảm nhận về tấm gương thầy giáo người Ê đê rất đam mê nghiên cứu, sáng tạo trong dạy học.

Thầy giáo Y Giêngtrau dồi, tự học các ứng dụng AI để soạn bài giảng

Ước mơ làm thầy giáo

Sinh ra và lớn lên ởbuôn Krông, xã EaBia, huyện Sông Hinh, tỉnh Phú Yên (cũ).Thuở nhỏ, Y Giêng đã sớm hiểu nỗi vất vảhọc tập nơi vùng miền núi, cậu bé Êđê phải băng rẫy, vượt suối để đến lớp. Lớp học khi ấy chỉ là loại cấp 4 đơn sơ, bàn ghế cũ kỹ, nhưng trong đôi mắt Y Giêngluôn ánh lên niềm say mê học tập. Nhìn các thầy cô tận tụy bên bảng đen, phấn trắng, anh thầm ước mơ: “Sau này, mình sẽ làm thầy giáo để dạy chữ cho trẻ em trong buôn.”

Những năm học Tiểu học và Trung học cơ sở, Y Giêng đạt học sinh khá, giỏi. Lên cấp 3, Y Giêng xa buôn làng, xa gia đình để theo học ở trường Phổ thông dân tộc nội trú tỉnh Phú Yên (cũ). Từ đây niềm ước mơ làm thầy giáo của Y Giêng hiện thực hơn.

Năm 2005, Y Giêng chạm vào ước mơ trở thành thầy giáo, khi anh thi đậu vào trường Đại học Sư phạm tiểu học Quy Nhơn. Năm 2009, tốt nghiệp Đại học, anh trở về vớibuôn làng của mình với sự háo hức để làm thầy giáo.

Năm 2010, Y Giêng được tuyển dụng vào ngành giáo dục và phân công về dạy học tại trườngTiểu học Ea Lâm (nay là Tiểu học và Trung học cơ sở Ea Lâm). Từ nhà đến trường cách nhau gần 30 km những Y Giêng không ngại khó khăn vẫn có mặt đúng giờ theo thời khóa biểu và những hoạt động ngoại khóa của trường.

Thầy Y Giêng luôn tận tụy với nghề, kiên trì với học trò. Học sinh của thầy phần lớn là con em đồng bào dân tộc thiểu số, nhiều em chưa thạo tiếng Việt, còn rụt rè, nhút nhát. Hiểu điều đó, thầy đã tìm tòi những phương pháp dạy học phù hợp, kết hợp song ngữ Êđê – Việt, giúp các em hiểu bài dễ hơn và tự tin hơn khi đến lớp.

Ksor Y Nghiệp, học sinh lớp 4B, vui vẻ: “Thầy chủ nhiệm Y Giêng dạy rất hay, luôn có cái mới trong mỗi buổi dạy, em và các bạn rất muốn đến lớp để học…”

 Thầy Y Giêng thường đến từng nhà vận động các em đi học, hướng dẫn phụ huynh quan tâm đến việc học của con. Có những học sinh có nguy cơ bỏ học giữa chừng được thầy động viên, dạy kèm, nay đã ham học trở lại. Không chỉ dạy chữ, thầy còn dạy các em kỹ năng sống, lòng tự hào dân tộc và tình yêu quê hương.Thầy còn vận dụng linh hoạt song ngữ Êđê – Việt để giúp học sinh dễ hiểu, mạnh dạn phát biểu, từ đó khơi gợi niềm yêu thích học tập.

Thầy giáo Nguyễn Văn Thọ - Hiệu trưởng trường Tiểu học và THCS Ea Lâm, nhận xét: “ Y Giêng rất thương yêu học trò, luôn tận tâm với nghề…Đặc biệt là thầy có phương pháp giảng dạy khoa học giúp học sinh yếu tiến bộ hơn, có kỹ năng vận động học sinh bỏ học quay trở lại trường. Nhờ vậy,học sinh bỏ học của trường, của lớp do thầy chủ nhiệm không có”.

Thầy giáo Y Giêng,trong giờ dạy học

Nhiệt huyết nghiên cứu sáng tạo

Thầy giáo Y Giêng, bộc bạch: “Học sinh người Êđê thường có tâm lý ngại giao tiếp, ngại không dám thể hiện mình trước tập thể”; “Nhận thấy phần đông học sinh gặp khó khăn trong việc tiếp cận môn tiếng Việt, tôi đã nghiên cứu viết sáng kiến: Rèn kỹ năng viết đúng chính tả cho học sinh dân tộc Êđê lớp 4. Từ đó học sinh của trường đã biết quy tắc viết chính tả, tự tin hơn khi học môn tiếng Việt. Các em đã trở nên dạn dĩ trước đám đông, tích cực trong các phong trào trường lớp” Y Giêng, trải lòng thêm.

Hơn 15 năm với nghề giáo, thầy Y Giêng đã có một số sáng kiến giải pháp thiết thực trong công tác giảng dạy cho trường, cụ thể như: “Giải pháp giúp học sinh học tốt dạng toán-Tìm hai số khi biết tổng và hiệu của hai số đó"(trong chương trình GDPT 2018 của học sinh lớp 4 trường Tiểu học và THCS Ea Lâm); “Một số biện pháp rèn kĩ năng viết văn miêu tả cho học sinh lớp 4, trường Tiểu học và THCS Ea Lâm”; “Một số biện pháp nâng cao kĩ năng giao tiếp và hợp tác cho học sinh lớp 4, trường Tiểu học và THCS Ea Lâm thông qua công tác chủ nhiệm”;  Giải pháp: "Rèn kĩ năng đọc đúng cho học sinh dân tộc thiểu số khối lớp 4 trường Tiểu học và THCS Ea Lâm"…

Học sinh Hving Y Mun (lớp 5Btrường Tiểu học và THCS Ea Lâm), đạt giải Ba hội thi (Phần giao lưu tiếng Việt) năm học 2024-2025 do huyện Sông Hinh (cũ) tổ chức, phấn khởi: “ Có được giải thưởng là nhờ công lao của thầy Y Giêng, hướng dẫn chỉ dạy- Em rất biết ơn thầy cô giáo và thầy Y Giêng. Em sẽ cố gắng rèn luyện thêm, để năm học tới sẽ đạt giải cao hơn”.

Thầy Y Giêng luôn yêu thương học sinh có hoàn cảnh khó khăn, mỗi năm học thầy Y Giêng nhận đỡ đầu 01 em học sinh để hỗ trợ mua sách vở, đồ dùng học tập trong năm học. Gần đây năm học 2023-2024, đỡ đầu học sinh Ksor Y Lư; năm học 2024-2025 đỡ đầu nữ học sinh Nay Hờ Trang.

Hayem Ksor Hờ Nhiêm ở Buôn Bưng A; Xã Ea Ly (Xã Ea Lâm, cũ) năm học 2016-2017 học lớp 4B do thầy YGiêng chủ nhiệm, thì mẹKsor Hờ Nhiêm qua đời nên phải ở với ông bà ngoại, có nguy cơ bỏ học. Thầy Y Giêng đã vận động và bảo trợ để Ksor Hờ Nhiêm tiếp tục học tập, và Ksor Hờ Nhiêm đã tốt nghiệp THPT (năm học: 2024-2025). Không đủ điều kiện để học đại học nên Ksor Hờ Nhiêm đi làm công nhân cho công ty ở Đồng Nai.

Ksor Hờ Nhiêm trải lòng: “Không đủ điều kiện để theo học đại học, nhưng với sự giúp đỡ chỉ bảo của thầy Y Giêng trong suốt quá trình học tập, em đủ tự tin kiến thức để bương chải với cuộc sống- Rất biết ơn thầy Y Giêng…”.

Được biết 2013, Y Giêng vinh dự được kết nạp Đảng Cộng sản Việt Nam, và từng năm học thầy giáo Y Giêng là Chiến sĩ thi đua cấp cơ sở. “Dấu ấn” với thầy giáo Y Giêng là tháng 11/2017, kỷ niệm 35 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam, thầy giáo Y Giêng được Bộ trưởng Bộ GD-ĐT tặng Bằng khen về thành tích xuất sắc “Đổi mới, sáng tạo trong dạy và học”. Tháng 11/2019, thầy giáo Y Giêng  là 1 trong 63 giáo viên dân tộc thiểu số tiêu biểu trên toàn quốc được tuyên dương  “Chia sẻ cùng thầy cô năm 2019” do Trung ương Hội LHTN Việt Nam phối hợp với Bộ GD-ĐT, Ủy ban Dân tộc, Tập đoàn Thiên Long tổ chức tại Thủ đô Hà Nội.

Cô giáo Nay Hờ Lắp, chủ nhiệm lớp 5A (Trường Tiểu học và THCS Ea Lâm)đánh giá về đồng nghiệp: “ Các giải pháp sáng kiến của thầy Y Giêng đã được nhà trường đánh giá cao và áp dụng hiệu quả vào dạy học. Ngoài ra, thầy còn sử dụng công nghệ thông tin để tạo bài giảng điện tử sinh động, giúp học sinh hứng thú học tập”

Trong hành trình “gieo chữ”ở vùng miền núi, thầy Y Giêng chính là biểu tượng đẹp của lòng yêu nghề, tinh thần sáng tạo và trách nhiệm xã hội. Bằng sự kiên trì, đam mê nghiên cứu sáng tạo, thầy đã biến những khó khăn nơi vùng núi  thành động lực, biến ngôi trường là nơi khơi nguồn tri thức và hy vọng./.