Văn hoá chủ quyền với sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển, đảo Việt Nam

Ý thức được giá trị to lớn của luận cứ văn hoá đối với việc hợp pháp hoá chủ quyền, các quốc gia tranh chấp chủ quyền đang cố tìm kiếm những di chỉ khảo cổ, những dấu ấn văn hoá từ thư tịch cổ để chứng minh với cộng đồng thế giới về chủ quyền của họ. Thậm chí, có những thế lực bành trướng còn âm mưu làm sai lệch lịch sử, lắp ghép thư tịch để nguỵ tạo những luận cứ văn hoá nhằm hợp pháp hoá chủ quyền của họ đối với những vùng biển, đảo mà họ thèm muốn. Trong bối cảnh đó, sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển, đảo của chúng ta cũng đứng trước những thách thức mới. Cuộc đấu tranh để bảo vệ toàn vẹn chủ quyền vùng biển, đảo, thềm lục địa của Tổ quốc Việt Nam hôm nay đòi hỏi chúng ta không chỉ tiến hành bằng phương thức đấu tranh chính trị, quân sự và kinh tế mà còn phải đấu tranh bằng sức mạnh của nền văn hoá ngàn đời của dân tộc ta. Phát hiện, công bố, giữ gìn và phát triển những giá trị văn hoá chủ quyền biển, đảo của dân tộc ta chính là xác lập một phương thức khẳng định chủ quyền quan trọng - phương thức phát triển văn hoá chủ quyền. Đồng thời, phát triển văn hoá chủ quyền chính là tạo nền tảng tinh thần và động lực xã hội to lớn cho sự nghiệp bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

Văn hoá chủ quyền là một bộ phận không tách rời của nền văn hoá dân tộc Việt Nam . Phát triển văn hoá chủ quyền là sự tiếp nối quan trọng của lịch sử văn hoá dân tộc trong lĩnh vực tạo dựng và bảo vệ chủ quyền quốc gia dân tộc. Chủ quyền quốc gia không chỉ là kết quả hoạt động của nhà nước đương thời trong việc giành, giữ lãnh thổ quốc gia mà được khẳng định bằng tổng thể những giá trị vật chất và tinh thần kết tinh từ dòng chảy lịch sử dựng nước và giữ nước hàng ngàn đời của dân tộc. Phát triển văn hoá trong lĩnh vực bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc hiện nay phải được tiến hành bằng nhiều hoạt động xã hội cần thiết.

Một là, phát hiện những giá trị văn hoá chủ quyền biển, đảo được tinh kết từ lịch sử tạo dựng, mở mang, bảo vệ chủ quyền dân tộc. những giá trị văn hoá ấy như những lớp trầm tích lắng đọng, ẩn sâu trong muôn ngàn sự kiện lịch sử chứ không dễ dàng nhận ra như lớp bọt nổi trôi trên mặt dòng chảy. Vì vậy, muốn phát triển văn hoá chủ quyền trước hết phải đi từ việc nghiên cứu, phát hiện chắt lọc những giá trị tiềm ẩn trong những sự kiện lịch sử đó.

Tiếp cận văn hoá về chủ quyền dân tộc là cách nhìn toàn diện cả về thời gian, không gian và lĩnh vực hoạt động. Văn hoá chủ quyền không chỉ phản ánh những vấn đề tranh chấp, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ mà còn phản ánh lịch sử khai khẩn, xác lập, giữ gìn, mở mang chủ quyền lãnh thổ, phản ánh cả hành động thực tiễn lẫn ý thức chủ quyền của một dân tộc. Với lịch sử hơn bốn ngàn năm dựng nước và giữ nước, kho tàng giá trị văn hoá chủ quyền dân tộc Việt Nam là vô cùng phong phú. Cho nên, nghiên cứu phát hiện đầy đủ những giá trị văn hoá chủ quyền là vấn đề không phải đơn giản, đòi hỏi phải có sự quan tâm và đầu tư thoả đáng.

Hai là, cần phải công bố những giá trị văn hoá chủ quyền biển, đảo Việt Nam . Sự công bố đó không chỉ đối với người Việt Nam mà còn với cả cộng đồng thế giới. Đối với người Việt Nam , văn hoá là nền tảng tinh thần, là động lực của mọi hành đồng chủ quyền trong cả quá khứ, hiện tại và tương lai của dân tộc. Việc công bố những giá trị đó sẽ tăng thêm niềm tin, sự tự hào dân tộc, tức là tăng sức mạnh dân tộc trong sự nghiệp bảo vệ chủ quyền thiêng liêng. Đối với cộng đồng quốc tế, công bố những giá trị văn hoá là phương thức khẳng định chủ quyền có giá trị pháp lý và nhân văn to lớn. Với lịch sử bốn ngàn năm dựng nước và giữ nước, văn hoá chủ quyền biển, đảo Việt Nam là một bức tranh toàn cảnh rõ nét, chân thực về lịch sử khai khẩn chiếm lĩnh, đấu tranh khẳng định và bảo vệ chủ quyền cũng như ý thức về chủ quyền của dân tộc Việt Nam. Bức tranh đó được khắc hoạ và công bố là góp thêm những luận cứ quan trọng khẳng định chủ quyền các vùng biển, đảo Việt Nam, đặc biệt là ở những vùng nhạy cảm, làm thất bại mưu đồ nguỵ tạo luận cứ của các thế lực bành trướng.

Ba là, giữ gìn và phát triển những giá trị văn hoá chủ quyền biển, đảo Việt Nam . Văn hoá là sự kết tinh những giá trị từ dòng chảy không ngừng của lịch sử. Những giá trị đó có thể bị lãng quên, bị xói mòn theo thời gian hay bị chìm lấp vào những sự kiện lịch sử khác. Bởi vậy, giữ gìn và phát triển những giá trị văn hoá chủ quyền biển, đảo của dân tộc là trách nhiệm vinh quang của các thế hệ hiện tại và mai sau. Chúng ta cần phải giáo dục những giá trị văn hoá chủ quyền của dân tộc cho mọi tầng lớp, thế hệ, đặc biệt là thế hệ trẻ - thế hệ đang và sẽ giữ gìn, phát triển những giá trị ấy. Chủ tịch Hồ Chí Minh - biểu tượng của nhân cách văn hoá Việt Namđã từng nhắc nhở chúng ta rằng: “ Dân ta phải biết sử ta; cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam ”. Cần phải giáo dục cho thế hệ trẻ về truyền thống mở cõi, giữ biển và phát triển giá trị biển của dân tộc Việt Nam . Thanh thiếu niên Việt Namphải được đọc, nghe, biết tận tường và tự hào kể cho nhau về ý thức biển, về những chiến công oanh liệt trên biển của ông cha ta và những luận cứ khoa học không thể chối cãi về chủ quyền biển, đảo Việt Nam . Trong tâm khảm mỗi người Việt Nam phải luôn in đậm những dấu son trong lịch sử chủ quyền biển đảo của dân tộc Việt Nam như: Ngô Quyền chiến thắng quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng (năm 938), Nguyễn Phúc Tần đại thắng trong cuộc thủy chiến chống quân Hoà Lan cướp bóc trên biển (năm 1644), Nguyễn Huệ - Quang Trung chiến thắng quân Xiêm tại Rạch Gầm - Xoài MÚt (năm 1785), Triều Nguyễn thành lập đội Hoàng Sa và Bắc Hải khai thác và đặt bia chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa từ thế kỷ 17, Hoàng đế Gia Long long trọng tuyên bố với cộng đồng thế giới về chủ quyền của hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa (năm 1818), Hải quân nhân dân Việt Nam chiến đấu anh dũng để giải phóng quần đảo Trường Sa (năm 1975), bảo vệ chủ quyền quần đảo Trường Sa (năm 1988) và nỗ lực xây dựng phát triển quần đảo Trường Sa 1975 đến nay… Những mốc son ấy cần được biên tập, xuất bản và truyền bá rộng rãi trong nhân dân, nhất là đối với những chiến sĩ làm nhiệm vụ trên biển.

Mặc khác, văn hoá là dòng chảy lịch sử liên tục và bất tận, khởi nguồn từ những ngày đầu dựng nước đến hôm nay và đến mãi mai sau. Những giá trị văn hoá phải được tiếp nối, bồi đắp bằng thực tiễn xây dựng và bảo vệ chủ quyền của mọi thế hệ. Cha ông đã để lại cho chúng ta Di sản văn hoá thiêng liêng là chủ quyền lãnh thổ quốc gia dân tộc, trong đó có chủ quyền trên Biển Đông và đặc biệt là chủ quyền hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Các thế hệ người Việt, đặc biệt là thế hệ trẻ hôm nay, cần phải viết tiếp truyền thống hào hùng của cha ông, phải bảo vệ vững chắc toàn vẹn chủ quyền các vùng biển đảo và thềm lục địa - những Di sản văn hoá chủ quyền thiêng liêng của dân tộc.

Lịch sử đang đặt lên vai các thế hệ người Việt Nam hôm nay trách nhiệm vinh quang là phải vượt qua mọi khó khăn, thách thức, tiếp bước truyền thống hào hùng của cha ông, đưa con thuyền Việt Nam vượt sóng cả ra biển lớn.