Vài nét về công tác vận động trí thức ở Trung Quốc

Hiện nay, trong công tác đối với đội ngũ trí thức (dưới đây goi tắt : công tác trí thức), Trung Quốc chia làm hai loại đối tượng là trí thức trong Đảng và trí thức ngoài Đảng. Về cơ cấu bộ máy của Đảng, có một Ban của Đảng là Ban công tác Mặt trận thống nhất (gọi tắt Ban Thống chiến, tương đương Ban Dân vận của ta) làm công tác trí thức, trong đó chủ yếu là đối với trí thức ngoài Đảng. Tuy nhiên, công tác trí thức (nói chung là đối với trí thức ngoài Đảng) luôn được khẳng định là công tác chung của toàn Đảng, nhiều bộ, ban, ngành của Đảng và Nhà nước có trách nhiệm trong công tác này.

Chính sách cơ bản và phương châm chỉ đạo công tác trí thức của Đảng Cộng sản Trung Quốc hiện nay có thể tóm tắt 7 điểm như sau :

1.Tuyên bố rõ ràng trí thức là một bộ phận của giai cấp công nhân, cũng giống như công nhân và nông dân, trí thức được coi là một lực lượng cơ bản xây dựng xã hội chủ nghĩa.

2.Đề ra phương châm “Tôn trọng trí thức, tôn trọng nhân tài”, trở thành cốt lõi của chính sách trí thức trong thời kì mới.

3.Chính sách cơ bản đối với trí thức từ năm 2000 tới nay gồm “ bồi dưỡng nhân tài, dùng tốt nhân tài, thu hút nhân tài” (gọi tắt là chính sách “3 tài”).

4.Nâng cao đãi ngộ đối với trí thức, cải thiện điều kiện sống của họ.

5.Thông qua các kênh khác nhau để lắng nghe ý kiến của trí thức, đối xử đúng đắn với sự phê bình của họ.

6.Về học thuật, kiên trì quán triệt phương châm “trăm hoa đua nở, trăm nhà đua tiếng”, xây dựng môi trường và không khí thông thoáng.

7.Chủ trương và khuyến khích trí thức học tập chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Mao Trạch Đông, lí luận Đặng Tiểu Bình, kết hợp với thực tiễn xã hội, kết hợp với công nhân, nông dân, cải tạo thế giới chủ quan đồng thời với cải tạo thế giới khách quan.

Chính sách “3 tài” được giải thích là : bồi dưỡng nhân tài là cơ sở, thu hút nhân tài là trọng điểm, dùng tốt nhân tài là then chốt. Chỉ có dùng tốt nhân tài mới có thể thu hút được nhân tài; chỉ có dùng tốt nhân tài mới có thể định hướng chính xác việc bồi dưỡng nhân tài. Dùng tốt nhân tài phải đẩy mạnh 6 mặt: Một làra sức ủng hộ trí thức sáng tạo lập nghiệp, thúc đẩy tiến bộ KHKT và phát triển kinh tế, thúc đẩy chuyển hoá thành quả KHKT thành sức sản xuất; Hai làbảo hộ bản quyền tri thức, khuyến khích lấy kiến thức làm yếu tố sản xuất tham gia phân phối, thể hiện đầy đủ giá trị của kiến thức; Ba làthúc đẩy nhân tài luân chuyển hợp lí, cạnh tranh công bằng, hình thành cơ chế nhân tài ưu tú thể hiện hết được tài năng của mình; Bốn làthông thoáng các kênh lắng nghe ý kiến của đội ngũ trí thức, thúc đẩy dân chủ hoá, khoa học hoá quyết sách; Năm làtăng cường công tác tư tưởng chính trị đối với đội ngũ trí thức, dẫn dắt họ kết hợp một cách hữu cơ giữa thực hiện giá trị cá nhân với yêu cầu của Đảng và nhà nước; Sáu lànỗ lực làm tốt các công tác phục vụ bảo đảm, tạo ra môi trường xã hội tốt đẹp cho đội ngũ trí thức mọi người thể hiện hết được tài năng, có tài năng là được sử dụng.

Những năm gần đây, Trung Quốc tăng cường sử dụng những nhân sĩ ngoài Đảng Cộng sản vào các vị trí quan trọng của chính quyền. Hiện nay đã có 2 trí thức ngoài Đảng giữ chức vụ Bộ trưởng. Tính đến ngày 17/4/2008, đã có 205 người ngoài Đảng giữ các chức vụ từ Phó Tỉnh trưởng trở lên. Họ đều là những nhà trí thức ưu tú.

Về chính sách và biện pháp đào tạo và sử dụng trí thức ở Trung Quốc, Trung ương Đảng, Quốc Vụ viện hết sức coi trọng công tác đào tạo bồi dưỡng nguồn nhân lực thông qua các chương trình Quốc gia:

Chương trình nâng cao năng lực của các trường đại học trọng điểm (chương trình 211): Đây là chương trình xây dựng 100 trường đại học trọng điểm của Trung Quốc về nội dungchương trình giảng dạy, đầu tư cơ sở vật chất… nhằm đưa 100 trường đại học này tiếp cận hoặc đạt được trình độ của các trường đại học hàng đầu thế giới vào những năm đầu của thế kỉ XXI.

Chương trình “khoa giáo hưng quốc”: Năm 1977, với quan điểm “ Khoa học và giáo dục là lực lượng sản xuất số một”, Đặng Tiểu Bình đã đưa ra chiến lược “Khoa giáo hưng quốc”, nhằm chấn hưng đất nước. Các nhà lãnh đạo thế hệ sau Giang Trạch Dân, Hồ Cẩm Đào… cũng đã hết sức coi trọng chiến lược này và triển khai trong các chính sách, chiến lược quốc gia.

Với chiến lược gửi cán bộ đi đào tạo nước ngoài của Trung Quốc những năm gần đây, từ năm 1996- đến cuối năm 2005, Trung Quốc thông qua Quỹ học bổng quốc gia đã cử 22.031 đi đào tạo ở nước ngoài, hiện đã có 18.098 người trở về nước, đạt bình quân 97,2%. Những người đạt tiểu chẩn đi học không ngừng nâng cao về mặt chất lượng. Số liệu năm 2005, những người được chọn đi đào tạo tại nước ngoài có trình độ thạc sĩ trở lên chiếm tỉ lệ 83,5%, 54,29% là tiến sĩ. Nhiều người trong số họ là những cán bộ cốt cán của các dự án trọng điểm quốc gia, những người ưu tú trong các lĩnh vực khoa học. Quỹ học bổng quốc gia có quan hệ chặt chẽ và có hiệp định hợp tác với nhiều trường đại học nổi tiếng trên thế giới. Từ năm 2003, Trung Quốc bắt đầu có chính sách học bổng khuyến khích dành cho lưu học sinh diện tự phí đạt kết quả xuất sắc, 3 năm lại đây đã có 501 lưu học sinh tự phí nhận được học bổng, mỗi suất trị giá 5000 USD. Điều này cũng thể hiện sự quan tâm của Quốc gia đến đội ngũ học sinh tự phí và động viên họ trở về nước lập nghiệp sau khi tốt nghiệp.

Tài liệu tham khảo:

-Báo cáo của Trần Hậu Ngọc tại Bắc Kinh ngày 9/5/2008

-Theo tài liệu của Ban Thống chiến Trung ương

-Ông Vạn Cương- Phó Chủ tịch Chính hiệp, Bộ trưởng Bộ KHCN và Ông Trần Trúc- Bộ trưởng Bộ Y tế.

-Luật tiến bộ KHCN đã thông qua vào ngày 02/7/1993 tại Hội nghị lần thứ 2 khoá 8 Uỷ ban thường vụ đại biểu nhân dân toàn quốc, thông qua bản sửa đổi vào ngày 29/12/2007 tại Hội nghị lần thứ 31 khoá 10 Uỷ ban thường vụ Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc. Chính thức có hiệu lực thi hành vào ngày 1/7/2008.

-Theo Bà Dương Tú Cầm, Tổng thư kí Quỹ học bổng Quốc gia Trung quốc (CSC) phát biểu trong buổi hợp báo vào ngày 29/5/2006