“Ứng phó biến đổi khí hậu thông qua hợp tác xã”
Ở một số quốc gia và trong một số lĩnh vực trên khắp thế giới, các HTX đang chứng tỏ vai trò đi đầu trong việc ứng phó với những thách thức của sự biến đổi khí hậu cả về quy mô và tốc độ. Một số HTX đã cam kết cắt giảm khí thải gây hiệu ứng nhà kính; một số khác đang nỗ lực tìm kiếm biện pháp trung hoà carbon; tất cả đều đang hướng đến sự phát triển bền vững về kinh tế, xã hội và môi trường. Biến đổi khí hậu không chỉ là vấn đề môi trường, nó gây những tác động không thể phủ nhận đến đời sống kinh tế - xã hội của con người trên toàn thế giới.
Các HTX trong mọi lĩnh vực đang ứng phó với sự biến đổi khí hậu. Ví dụ, các HTX nông nghiệp và nghề cá đang xem xét việc sử dụng năng lượng từ khâu sản xuất đến đưa sản phẩm ra thị trường; họ đang xem xét việc thải khí carbon và nito và tìm kiếm biện pháp trung hòa (vô hiệu hóa) hay có những tác động tích cực; họ bắt tay vào việc sản xuất năng lượng xanh hay các loại thức ăn mang tính đổi mới nhằm giảm thải trong chăn nuôi gia súc. Các HTX tiêu dùng đang tìm cách giảm vết carbon trong các kho hàng, trong quy trình hoạt động cũng như từ các nhà cung cấp, chủ động trong việc đào tạo thành viên và khách hàng. Các HTX nhà ở thiết kế các toà nhà sinh thái và sử dụng vật liệu xây dựng thân thiện môi trường. Các ngân hàng hợp tác xã và các quỹ tín dụng ban hành các biện pháp khuyến khích đầu tư công nghệ tiết kiệm năng lượng thông qua các khoản cho vay cầm cố, tiêu dùng và kinh doanh ưu đãi. Các HTX bảo hiểm đang tìm kiếm các phương thức đổi mới để duy trì mức phí bảo hiểm thấp trong khi vẫn đủ năng lực đáp ứng nhu cầu luôn thay đổi của xã viên trước những rủi ro đang ngày càng gia tăng do sự khắc nghiệt của thời tiết và thảm họa thiên nhiên liên quan đến sự biến đổi khí hậu. Các HTX năng lượng đang nỗ lực cung cấp nguồn năng lượng sạch bền vững thay thế từ gió, mặt trời và nhiên liệu sinh học. Và còn rất nhiều HTX khác đang nỗ lực hàng ngày để đảm bảo sự phát triển bền vững về kinh tế, xã hội và môi trường.
Ở tầm quốc tế, một số HTX đang giữ vai trò đi đầu với việc tham gia Mạng lưới bình ổn khí hậu trong Chương trình môi trường của Liên hợp quốc, cam kết thực hiện Cương lĩnh hành động của Hiệp ước toàn cầu Liên hiệp quốc về “Quan tâm đến khí hậu”, và rất nhiều HTX khác nữa đang hoạt động tích cực ở cấp quốc gia. Tuy nhiên, không kém phần quan trọng là những hành động đang được thực hiện hàng ngày bởi những HTX ở các quy mô khác nhau với nhận thức rằng những nỗ lực cho dù là nhỏ cũng có thể góp phần làm giảm tác động của sự biến đổi khí hậu.
Đối với HTX, những hoạt động này không phải là mới. Trong suốt hơn 150 năm qua, HTX đã và đang giữ vai trò rất năng động trong thúc đẩy phát triển bền vững bởi HTX là những tổ chức kinh tế được quản lý một cách dân chủ, hoạt động theo giá trị và nguyên tắc, bao gồm cả trách nhiệm xã hội và quan tâm đến cộng đồng. HTX phục vụ thành viên không chỉ về kinh tế mà còn cả các lĩnh vực xã hội, văn hoá và môi trường.
Hiện nay, cộng đồng quốc tế đang gặp phải những thách thức về khủng hoảng lương thực và vấn đề tái thiết sau các thảm họa thiên nhiên mà nguyên nhân một phần đều do biến đổi khí hậu.
Nông dân, người tiêu dùng và cộng đồng bị ảnh hưởng trực tiếp bởi các cuộc khủng hoảng nói trên đều nhận thấy rằng HTX đang thực hiện những nhiệm vụ khó khăn nhằm giúp đỡ họ thích ứng với tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu. Các HTX có thể giúp nông dân giải quyết những thách thức ngày càng tăng trong sản xuất và tạo sự ổn định lớn hơn trong lĩnh vực nông nghiệp, trong khi vẫn bảo tồn các nguồn tài nguyên môi trường. Những cộng đồng đang tái thiết nền kinh tế địa phương sau thiên tai cũng có thể lựa chọn mô hình tự trợ giúp để giải quyết các nhu cầu của mình thông qua HTX và xây dựng sự đoàn kết trên cơ sở nguyên tắc hợp tác giữa các HTX.
Xác định biến đổi khí hậu là một trong những thách thức toàn cầu nghiêm trọng hàng đầu trong thời đại của chúng ta, các thành viên của Liên minh HTX quốc tế, tại cuộc họp Đại hội đồng ICA năm 2007, đã khẳng định cam kết tìm kiếm những biện pháp xử lý các nguyên nhân gây ra biến đổi khí hậu để giảm thiểu tác động của nó. Quá trình này đã đạt được những tiến bộ thực sự. Tuy nhiên, trước thách thức và sức ép về môi trường ngày càng tăng, tất cả mọi người cần phải quan tâm hơn nữa đến vấn đề này.
Nhân ngày Quốc tế HTX năm nay, ICA kêu gọi xã viên và những người hoạt động trong phong trào HTX trên toàn thế giới tăng cường các hoạt động của mình nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững, tôn vinh những hành động đang góp phần một cách bền vững vào sự giảm biến đổi khí hậu toàn cầu và hợp tác với nhau để đảm bảo sự đóng góp quan trọng của HTX trong việc ứng phó với thách thức của biến đổi khí hậu.
