Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ hai, 15/12/2014 15:32 (GMT+7)

Tuyển chọn vi sinh vật và phát triển chế phẩm sinh học

Đây là những nghiên cứu của Đề tài “Nghiên cứu tuyển chọn vi sinh vật và phát triển chế phẩm sinh học phòng trừ tuyến trùng Pratylenchus SP và Meloidogyne SP gây hại trên cà phê” do TS Nguyễn Văn Nam – Trung tâm Nghiên cứu bảo vệ sức khỏe cây trồng và vật nuôi.

TS Nam cho biết, có nhiều nguyên nhân gây bệnh vàng lá trên cây cà phê kinh doanh và cà phê tái canh. Tuyến trùng là một trong những nguyên nhân chính gây bệnh rễ trên cây cà phê. Trên cây cà phê có nhiều loại tuyến trùng gây hại: Pratylenchus coffeae, Meloidogyne exigua, Helicotylenchus SP, Tylenchus SP, Xiphinema SP và Aphenlenchus SP. Trong đó tuyến trùng Pratylenchus coffeae là loài có quan hệ mật thiết với Fusarium oxysporum gây bệnh rễ cho cà phê vối và cà phê chè. Hơn nữa, Pratylenchus coffeae và Fusarium oxysporum là tác nhân gây bệnh chính và nghiêm trọng trên các vườn cà phê già cỗi. Cả cà phê vối và cà phê chè đều nhiễm bệnh này. Tuyến trùng Meloidogyne SP và tuyến trùng gây loét rễ Radopholus SP.

TS Nam cũng cho biết thêm, hiện nay có nhiều hướng nghiên cứu để giải quyết vấn đề này như biện pháp hóa học, sinh học, biện pháp canh tác, biện pháp phòng trừ tổng hợp, nhưng chưa có một quy trình thực sự hiệu quả và bền vững.

Việc nghiên cứu các biện pháp sinh học tìm ra những vi sinh vật đa chức năng, các hợp chất thảo mộc để kết hợp cùng những biện pháp kỹ thuật khác để phòng trừ tuyến trùng là lựa chọn lâu dài và bền vững phù hợp với nền nông nghiệp bền vững, thân thiện với môi trường.

“Có một số chế phẩm sinh học để phòng trừ tuyến trùng, tuy nhiên hiệu lực chưa cao và chưa áp dụng rộng rãi. Trong điều kiện như vậy cùng với các yêu cầu ngày càng khắc khe về tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm và xây dựng thương hiệu cà phê Việt Nam trên thị trường thế giới”, TS Nam cho biết.

Nấm nội ký sinh khó nhân nuôi, tuy nhiên nấm thuộc bộ bất toàn khá dễ nuôi trên môi trường nhân tạo. Trong quá trình nhân nuôi sinh khối nấm để phát triển thành chế phẩm nhiều yếu tố ảnh hưởng đến lượng sinh khối và chất lượng sản phẩm: Dinh dưỡng của môi trường nuôi cấy, nhiệt độ, ẩm độ, độ pH và ánh sáng…

Có 3 phương pháp lên men nhân nuôi sinh khối, đó là phương pháp lên men chìm, phương pháp lên men xốp tạo chế phẩm nấm, phương pháp lên men bề mặt không vô trùng tạo chế phẩm nấm.

Vi sinh vật sau khi lên men để thu sinh khối, bước tiếp theo là phát triển để tạo thành chế phẩm. Một chế phẩm tốt phải có các đặc điểm như bảo tồn được sự sống của vi sinh vật, chống lại tác động xấu từ môi trường bên ngoài, dễ pha chế, sử dụng, hiệu lực chế phẩm cao: khi phát triển chế phẩm tùy theo điều kiện và loài vi sinh vật có thể có một chất sau, đó là chất man, chất ổn định bảo vệ vách tế bào vi sinh vật, chất hạn chế phát triển và nhiễm tạp, chất bám dính, chất khuyến tán, chất kích hoạt và dinh dưỡng.

Cho đến nay nhiều loài vi nấm được nghiên cứu và sử dụng trong phòng trừ tuyến trùng như Myrothecium verucaria, Peacilomyces lilaccinus… và phần lớn chúng đều được thương mại hóa thành các chế phẩm ứng dụng trong kiểm soát tuyến trùng ký sinh gây hại cây trồng ở khắp nơi trên giới.

Theo TS Nam cho biết, thế hệ đầu tiên của chế phẩm vi nấm trừ tuyến trùng gồm có Royal 300, Royal 350, Biocon (BioactRWG), Ditera, Deny và ZK-7 đã được sử dụng ở nhiều nước trên thế giới.

Trong giai đoạn đầu, những khó khăn chính của các chế phẩm trừ tuyến trùng có nguồn gốc từ nấm là hiệu quả thấp và không ổn định. Để giải quyết những vấn đề, thế hệ tiếp theo của các chế phẩm trừ tuyến trùng từ nấm cần phải được biến đổi bằng công nghệ di truyền. Thứ hai, để tồn tại trong cơ thể vật chủ chống lại hệ miễn dịch của vật chủ, một số protein vỏ bảo vệ có thể rất hữu ích. Thứ ba là các loài nấm bẫy tuyến trùng với những cấu trúc bẫy khác nhau có tiềm năng cao trong kiểm soát sinh học, nhưng mật độ bào tử thấp làm hạn chế tính ứng dụng của chúng bởi sự kém phong phú trong môi trường.

Trong thời gian gần đây, một số gene ức chế sự hình thành bào tử, chính vì vậy để tăng cường sự hình thành bào tử có thể đạt được bằng cách làm ra ngoài các gene. Mặc dù hiện nay các chủng nấm biến đổi gen bị hạn chế sử dụng bởi các chính sách của chính phủ, nhưng những lợi ích của thế hệ tiếp theo của các chế phẩm vi nấm diệt tuyến trùng được thể hiện khá rõ ràng so với thế hệ trước và với các chất hóa học diệt tuyến trùng. Trong khi những nghiên cứu về cơ chế xâm nhiễm của nấm chống lại tuyến trùng vẫn tiếp diễn, viễn cảnh về thế hệ tiếp theo của các chế phẩm vi nấm diệt tuyến trùng với hiệu quả cao và ổn dịnh sẽ không còn xa nữa.

Xem Thêm

Tin mới

VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.