Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ hai, 09/06/2008 15:04 (GMT+7)

Tự kỷ hay rối loạn tâm thần?

Autisme, hiện có người dịch là tự kỷ (ngay trong từ điển Pháp - Việt xuất bản năm 1988, người ta cũng dịch autisme là tự kỷ mà không giải thích) tương tự với thuật ngữ duy kỷ. Cả hai thuật ngữ này đều chỉ hiện tượng lấy mình làm trung tâm, vì theo chữ Hán thì kỷ là bản thân đối lập với tha là cái khác mình (vật khác, người khác). Tự kỷ là xuất phát từ bản thân cũng như duy kỷ là theo bản thân.

Thực ra theo Tự điển Larousse- 2001 thì autismerối loạn tâm thần, đó là một bệnh lý nhưng chưa rõ nguồn gốc là thần kinh hay tâm lý, hiện nay đang được tranh luận. Biểu hiện dễ nhận ra của bệnh này là sự mất quan hệ với thế giới bên ngoài, điển hình là tâm thần phân lập ở người lớn và thường xảy ra ở trẻ em.

Ở trẻ em, rối loạn tâm thầnthường xuất hiện ở những năm đầu đời mà đặc điểm là sự thờ ơ đối với xung quanh và không có nhu cầu xác lập một chỗ đứng trong không gian, vụng về trong động tác bắc chước hành vi, rối loạn về ngôn ngữ và bất lực trong giao tiếp, đứa trẻ không nói hoặc chỉ thể hiện bằng những tiếng rất khó hiểu, trẻ bắt chước tiếng nói mà không có ý nghĩa gì... là những biểu hiện nổi bật ( Tự điển Larousse-2001- trang 99).

Với những biểu hiện như thế thì autisme không thể gọi là tự kỷ mà chỉ có thể gọi là rối loạn tâm thần. Rối loạn tâm thần là một bệnh lý, còn tự kỷ là một đặc điểm tâm lý thường có ở hầu hết trẻ dưới 3 tuổi.

Trẻ em mắc bệnh rối loạn tâm thần, đó là một bệnh lý nan giải khiến các bậc cha mẹ hết sức lo lắng, vì nó ảnh hưởng nặng nề đến sự phát triển của trẻ về mọi phương diện, đặc biệt là trí tuệ, nên cần phải phát hiện kịp thời và chạy chữa lúc trẻ còn bé một cách công phu. Hiện nay trên thế giới cũng như ở các thành phố lớn nước ta (như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh) đã có các trung tâm chữa bệnh rối loạn tâm thần(autisme) cho trẻ em có hiệu quả tốt. Nhưng rất tiếc là người ta đã gọi nhầm đó là bệnh tự kỷ!

Về bản chất, hiện tượng tự kỷ không phải là bệnh lý mà là một đặc điểm tâm lý của hầu hết trẻ khoảng 3 tuổi (có thể sớm hơn hay muộn hơn một chút) khi ý thức bản ngã (tức là “cái tôi”) xuất hiện, trẻ có nhu cầu tự khẳng định, thể hiện tính độc lập của mình, muốn tự làm lấy mọi việc (như tự xúc cơm, tự rửa mặt, tự mặc quần áo, tự đi giày, tự đi chơi...), câu nói cửa miệng của trẻ lúc này là “con tự”!. Đó là một bước khôn lớn đáng kể trong quá trình phát triển. Nhưng đồng thời với nó, trẻ lại có những biểu hiện trái tính trái nết, đó là khuynh hướng tập trung vào mình và lấy mình làm trung tâm để xử lý mọi việc (như làm ngược lại ý của người lớn, chỉ thích làm theo ý muốn chủ quan của mình- bướng bỉnh, giành mọi thứ về mình, giải thích mọi việc theo ý mình, thậm chí còn ăn vạ khi không được thỏa mãn một nhu cầu nào đó...) và câu nói biểu hiện thái độ của trẻ đối với người xung quanh là “không khiến!”. Tuy tự kỷ không phải là bệnh lý nhưng cũng cần giúp trẻ khắc phục, nếu không sẽ trở thành thói quen xấu ảnh hưởng đến nhân cách sau này. Để tránh hiện tượng tự kỷ, một mặt cần phải cho trẻ năng hoạt động, cọ xát với thực tiễn giúp trẻ nhận ra sự khác nhau giữa ý muốn chủ quan của mình với sự vật khách quan, mặt khác cần cho trẻ giao tiếp rộng rãi với mọi người để trẻ nhận ra chuẩn mực và quy tắc cần tuân thủ trong cuộc sống xã hội, chứ không thể muốn làm gì thì làm.

Chúng ta hết sức hoan nghênh việc chữa bệnh rối loạn tâm thần, một căn bệnh nan giải của trẻ em do các bác sĩ, các nhà tâm lý học đã tổ chức chăm chữa. Nhưng tôi xin đề nghị một điều là không nên gọi đó là bệnh tự kỷ mà nên gọi tên đích xác của nó là bệnh rối loạn tâm thần. Hãy gọi tên sự vật đúng với bản chất của nó, như vậy sẽ tìm ra những biện pháp chính xác trong điều trị và quan trọng hơn là không nhầm lẫn giữa trẻ mang bệnh lý rối loạn tâm thần (autisme) với những trẻ bình thường đang ở độ tuổi mà đặc điểm tâm lý dễ nhận thây là tự kỷ (egocentrisme).  

Nguồn: suckhoedoisong.vn (03/06/08)

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

Thanh Hoá: Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm 2026
Ngày 10/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Thanh Hóa (Liên hiệp hội) tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành mở rộng lần thứ VII, khoá VII, nhiệm kỳ 2024 - 2029; sơ kết 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026.
Lâm Đồng: Kết nối sức mạnh - Khơi thông nguồn lực phát triển năng lượng tái tạo
Chiều ngày 09/7, tại Đà Lạt, Hiệp hội Điện gió và Mặt trời tỉnh Lâm Đồng (Hội thành viên Liên hiệp Hội) tổ chức Hội nghị thường niên năm 2026 nhằm đánh giá kết quả hoạt động năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026, đồng thời đề ra phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm cho 6 tháng cuối năm.
Liên hiệp Hội tỉnh Hà Tĩnh và Quảng Trị tăng cường trao đổi kinh nghiệm
Chiều ngày 09/7, Đoàn công tác Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (LHH) tỉnh Quảng Trị do Tiến sĩ Trần Văn Tuân – Chủ tịch Liên hiệp Hội làm Trưởng đoàn đã có buổi thăm, làm việc và trao đổi kinh nghiệm tại LHH tỉnh Hà Tĩnh. Tiếp và làm việc với đoàn có Tiến sĩ Bùi Khắc Bằng – Chủ tịch LHH tỉnh Hà Tĩnh cùng đại diện các ban chuyên môn.
Đắk Lắk: Liên hiệp hội sơ kết công tác 6 tháng đầu năm
Chiều ngày 09/7, Liên hiệp hội tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành (mở rộng) nhằm sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai phương hướng, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026; đồng thời cho ý kiến đối với các nội dung chuẩn bị Đại hội Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031.
GS.TSKH Nguyễn Đức Cương: Khoa học là một hành trình dài và không phải lúc nào cũng có kết quả ngay
Sinh năm 1945 tại Huế, ông là nhà khoa học hàng đầu về hàng không - vũ trụ của Việt Nam, đã có hơn nửa thế kỷ cống hiến cho ngành khoa học kỹ thuật hàng không vũ trụ. Không chỉ là người đặt nền móng cho các sản phẩm bay tiết kiệm chi phí cho Việt Nam, ông còn là người thầy tâm huyết, truyền cảm hứng và kiến thức cho nhiều thế hệ, góp phần đưa ngành hàng không Việt Nam đạt được những bước tiến mới.
Đắk Lắk: Ứng dụng AI “nghe” độ chín sầu riêng
TS. Lê Minh Tân và CN. Hoàng Ngọc Trung Nguyên (Trường Đại học Tây Nguyên) đã nghiên cứu thành công giải pháp: “Máy phân loại quả sầu riêng theo độ chín sử dụng AI phân tích âm thanh”. Giải pháp này đã đọat giải Nhì Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật tỉnh Đắk Lắk (2024-2025) khu vực phía Tây.