TS. Văn Thị Phương Như – Đam mê nghiên cứu sinh học, môi trường

TS.Văn Thị Phương Nhưkhảo sát đặc tính của vi khuẩn nội sinh trong cây lúa trồng trên đất ở tỉnh Phú Yên

Từ nền tảng tri thức…

Tháng 9/1993, Văn Thị Phương Như tốt nghiệp ngành Sinh học, Trường Đại học Đà Lạt. Sau đó, trở thành giáo viên Sinh học, giảng dạy tại Trường THPT Lê Trung Kiên. Năm 2003, chị bảo vệ thành công luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Sinh thái môi trường, Trường Đại học Đà Lạt. Năm 2015, chị bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành Vi học vật học tại Viện Nghiên cứu và Phát triển Công Nghệ Sinh học - Trường Đại học Cần Thơ. Từ năm 2010 đến nay, Tiến sĩ Văn Thị Phương Như, giảng dạy tại Khoa Khoa học Tự Nhiên của Trường Đại học Phú Yên.

Trong quá trình công tác, TS. Văn Thị Phương Như luôn nỗ lực rèn luyện về mọi mặt, xứng với danh hiệu người thầy. Để nâng cao chất lượng bài giảng TS. Như thường xuyên bổ sung, cập nhật nội dung mới của các chương trình đào tạo trong và ngoài nước giúp học sinh, sinh viên nắm vững kiến thức chuyên ngành do cô đảm trách như: Vi sinh vật học, Sinh thái học, Môi trường và con người, Giáo dục môi trường; Bệnh truyền nhiễm ở vật nuôi; Vi sinh công nghiệp, Di truyền vi sinh, Sinh học phân tử, Đấu tranh sinh học và ứng dụng; Sự phát triển thể chất của trẻ em ở lứa tuổi Mầm non; Thực tập vi sinh vật. Tiến sĩ Văn Thị Phương Như cùng đồng nghiệp đã biên soạn Giáo trình Di truyền vi sinh và miễn dịch. Giáo trình Môi trường và con người; Các chương trình giảng dạy đại học: Ngành Sư phạm Sinh học, Ngành Sinh học, Chuyên ngành Sinh học ứng dụng, Ngành Sư phạm Khoa học Tự Nhiên, Ngành Nông nghiệp. Chương trình đào tạo cao học: Chuyên ngành Sinh học ứng dụng, phục vụ mục tiêu học tập và nghiên cứu khoa học của sinh viên.  

Trao đổi về những nỗ lực của TS. Như trong giảng dạy, Thạc sĩ Nguyễn Thị Kim Triển - giảng viên Khoa Khoa học Tự Nhiên, Trường Đại học Phú Yên nói: Cô Như luôn tâm huyết với nghề, dù trình độ chuyên môn cao nhưng không ngừng tự học để cập nhật, bổ sung kiến thức mới. Cô luôn động viên, giúp đỡ, hỗ trợ đồng nghiệp về chuyên môn, tận tình hướng dẫn sinh viên học tập và tham gia vào hoạt động nghiên cứu khoa học. Một số đề tài khóa luận do cô hướng dẫn sinh viên thực hiện đều đạt kết quả tốt, được đồng nghiệp đánh giá cao như: Nhận diện và phân tích sự đa dạng di truyền của vi khuẩn nội sinh cây lúa ở huyện Tây Hoà và thành phố Tuy Hoà; Phân lập và khảo sát các đặc tính vi khuẩn nội sinh cây lúa trồng trên đất ở huyện Sơn Hoà; Khảo sát ảnh hưởng của vi khuẩn nội sinh lên cây lúa; Phân lập và khảo sát các đặc tính của vi khuẩn nội sinh trong cây Nha đam (Aloe vera) trồng trên đất ở tỉnh Phú Yên; Phân lập và khảo sát các đặc tính của vi khuẩn vùng rễ ở một số loại rau ăn lá trồng ở tỉnh Phú Yên.

Văn Thị PhươngNhưtham gia Hội thảo ứng phó với thiên tai và biến đổi khí hậu

Đếnnhững công trình nghiên cứu

 Gần 30 năm giảng dạy từ bậc trung học lên đại học, với nền tảng tri thức chuyên sâu, TS. Văn Thị Phương Như luôn say mê nghiên cứu khoa học về lĩnh vực sinh học - môi trường. TS. Như đã chủ nhiệm 1 đề tài nghiên cứu khoa học cấp tỉnh; 07 đề tài cấp trường. Hiện tại đang là thành viên tham gia 1 đề tài cấp Bộ. Một số công trình khoa học tiêu biểu như: Phân lập và đặc tính vi khuẩn nội sinh cây lúa (Oryza sativa L) trồng trên đất của tỉnh Phú Yên, Việt Nam. Ảnh hưởng của vi khuẩn Azospirillum amazonense và Burkholderia kururiensis lên sự sinh trưởng và năng suất của lúa cao sản (Giống lúa Ma Lâm 213) trồng trên đất thịt pha cát ở thành phố Tuy Hòa. Ảnh hưởng của vi khuẩn Pseudomonas putida và Bacillus subtilis đến sinh trưởng và năng suất của giống lúa cao sản (Giống lúa Ma Lâm 213) trồng trên đất thịt pha cát ở thành phố Tuy Hòa. Điều tra khu phân bố, đặc điểm hình thái chè Mã Dọ trên địa bàn thị xã Sông Cầu (đồng tác giả). Khảo sát và một số đề xuất về bồi dưỡng giáo viên môn Khoa học tự nhiên ở trường phổ thông tại Phú Yên (đồng tác giả). Khảo sát ý kiến giáo viên THCS về ngành Sư phạm Khoa học tự nhiên (đồng tác giả)… Ngoài ra, TS. Như đã công bố trên 10 bài báo ở các tạp chí khoa học trong nước, quốc tế và Hội thảo quốc gia.

Ths. Nguyễn Trần Vũ - Giảng viên Trung tâm Khoa học-Công nghệ Trường Đại học Phú Yên cho rằng: Tiến sĩ Văn Thị Phương Như rất đam mê nghiên cứu chuyên ngành sinh học - môi trường. Trong đó một số đề tài có tính ứng dụng cao như: Phân lập và tuyển chọn các chủng vi sinh có khả năng phân giải photpho khó tan và thuốc trừ sâu photpho hữu cơ Methidathion trong các vùng đất khác nhau ở Phú Yên. Kết quả khảo sát cho thấy ý thức sử dụng thuốc Bảo vệ thực vật của một bộ phận người dân chưa cao, lạm dụng hoá chất Bảo vệ thực vật ảnh hưởng bất lợi đến sức khoẻ con người và môi trường sinh thái. Từ đó đề xuất các giải pháp khắc phục. Đề tài:Phân lập và khảo sát đặc tính của vi khuẩn nội sinh trong cây lúa trồng trên đất ở tỉnh Phú Yên. Phân lập vi khuẩn nội sinh cây lúa trồng ở 7 huyện và thành phố trong tỉnh. Mẫu lúa thu từ các vùng trồng lúa khác nhau bao gồm lúa nước và lúa nương. Kết quả phân lập từ thân và rễ của 119 mẫu lúa thu nhận từ được 556 dòng vi khuẩn nội sinh. Nhận diện vi khuẩn nội sinh. Hoạt tính sinh học của các dòng vi khuẩn. Mối quan hệ di truyền giữa các dòng vi khuẩn. Nhận diện gen nifH. Hiệu quả của vi khuẩn nội sinh ứng dụng trồng lúa trong ống nghiệm. Định danh các dòng vi khuẩn. Hiệu quả của vi khuẩn nội sinh trong ứng dụng trồng lúa ngoài đồng ruộng. Đề tài:Ứng dụng và hoàn thiện qui trình trồng cây Đinh lăng (Polyscias fruticosa L.Harms) trên đất cát ở tỉnh Phú Yên. Xây dựng và hoàn thiện qui trình trồng cây Đinh Lăng trên vùng đất cát ven biển ở tỉnh: kỹ thuật làm đất, kỹ thuật trồng, bón phân, chăm sóc, phòng trừ sâu hại, đánh giá các chỉ tiêu sinh trưởng phát triển của cây Đinh lăng. Đề tài tập trung nghiên cứu sâu về nguồn phân bón, phòng trừ sâu hại cho cây Đinh Lăng theo hướng tạo ra sản phẩm an toàn. Trên cơ sở đó mở rộng qui mô sản xuất Cây Đinh Lăng tại nhiều vùng đất khác nhau trên địa bàn tỉnh. Đồng thời mở rộng qui mô sản xuất, cung cấp nguồn dược liệu cho địa phương và các tỉnh, thành khác.

1. Văn Thị Phương Như trao đổi thêm: Trong xu thế phát triển nền nông nghiệp sạch, bền vững cần phải thay đổi phương thức trồng trọt. Đặc biệt là đối với cây dược liệu, hiện nay nhu cầu sử dụng ngày càng nhiều. Diện tích, năng suất và sản lượng cây dược liệu được sản xuất ở Phú Yên còn rất hạn chế. Trong quá trình trồng cây dược liệu còn gặp rất nhiều khó khăn. Các quy trình kỹ thuật, tiêu chuẩn kỹ thuật đối với cây dược liệu vẫn chưa được ban hành. Cây dược liệu cần phải đảm bảo hàm lượng hoạt chất vừa đảm bảo năng suất; yêu cầu về vệ sinh an toàn thực phẩm rất cao. Tuy nhiên, việc nghiên cứu quy trình canh tác, quy trình phòng trừ sâu bệnh hại chưa được thực hiện. Hơn thế nữa, việc khai thác chưa hợp lý, công tác bảo vệ tài nguyên dược liệu, các cây có giá trị tạo nguyên liệu cung cấp dinh dưỡng cho con người chưa được quan tâm đúng mức. Khai thác tràn lan, tận thu trong khi công tác đầu tư bảo tồn và tái tạo phát triển sản xuất chưa được quan tâm chú trọng. Trong điều kiện biến đổi khí hậu việc chọn lựa và thay đổi cơ cấu cây trồng và kỹ thuật canh tác trong quá trình trồng trọt là điều rất cần thiết.

Bà Võ Thị Minh Duyên – Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng trường Trường Đại học Phú Yên nhận xét: Là Bí thư Chi bộ, Trưởng Khoa Khoa học tự nhiên, Tiến sĩ Văn Thị Phương Như luôn hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao, nhất là trong công tác giảng dạy và nghiên cứu khoa học. Những thành quả bước đầu trong hành trình chinh phục đỉnh cao tri thức và nghiên cứu khoa học của Tiến sĩ Văn Thị Phương Như là sự nỗ lực rất lớn cần được biểu dương, khích lệ. Với bản tính khiêm nhường, ham học hỏi và năng lực sẵn có, cô vẫn ngày ngày mang nguồn trí tuệ của mình trao truyền cho những lớp sinh viên. Tin rằng bao lớp học trò của cô dù có đi khắp muôn nơi, các bạn ấy cũng sẽ không thể quên được người thầy tận tâm từng giảng dạy truyền thụ kiến thức và hun đúc niềm đam mê nghiên cứu khoa học cho mình.