Trồng nấm bào ngư - những kỹ thuật cần thiết để đạt hiệu quả kinh tế cao
Tuy nhiên ở mỗi loại nấm nuôi trồng luôn có một điều kiện môi trường phát triển (comspost) khác nhau, đối với trồng nấm rơm thường thì nguyên liệu chính được người dân sử dụng trồng là rơm rạ, còn nguyên liệu bã mía, cỏ voi và mùn cưa thì được dùng trồng nấm bào ngư, nấm mèo và nấm linh chi. Nhưng nguyên liệu trồng nấm bào ngư hiện nay thường là mạc cưa cao su, mạc cưa tạp không tinh dầu. Kỹ thuật trồng nấm bào ngư vẫn còn mới đối với nông dân, sản lượng trồng tuỳ thuộc vào sức tiêu thụ tại các chợ ở địa phương, nên cần xác định rõ sản lượng khi phát triển rộng mô hình. Có thể nói trồng nấm đang có điều kiện để phát triển một làng nghề mới, nhưng cần phải lựa chọn chủng loại nấm, kỹ thuật trồng thích ứng cho người dân, đảm bảo đầu ra sản phẩm tương đối ổn định.
Vĩnh Long hiện đã có công ty thu mua nấm để xuất khẩu, giá cả mua dễ chấp nhận, người trồng nấm có lợi nhuận.Theo số liệu thực tế ở một số hộ đã trồng nấm bào ngư như: hộ anh Minh ở Phú Quới (LH), hộ chị Cúc (TXVL), hộ Kim Anh (BM), hộ anh Lộc (Phường 5)..v.v. Được biết giá mua bình quân một bịch meo là 1.400đ- 1.600đ, đến lúc thu hái nấm đạt 250gam- 300gam nấm tươi, giá nấm tươi 10.000đ/1kg, trừ các chi phí, người trồng nấm có lợi nhuận từ 300 đồng – 600 đồng/bịch meo, nếu hộ trồng từ 2.000 bịch - 5.000 bịch meo thì thu được từ 600.000đ - 3.000.000 đồng một vụ nấm 2- 3 tháng. Từ kết quả thực tế trên cho thấy, nếu có thể phát triển trồng nấm bào ngư thành một làng nghề thì đời sống nông dân từng bước được cải thiện. Theo kinh nghiệm sản xuất meo nấm giống của các cơ sở ở thịẽoã Vĩnh Long, người trồng nấm cần nắm vững một số yếu tố kỹ thuật như sau:
Chọn nơi nuôi trồng thích hợp: đạt yêu cầu về nhiệt độ, ẩm độ, địa điểm trại trồng thông thoáng và sạch; Chọn nguồn meo nuôi trồng tốt, đảm bảo chất lượng, đạt sản lượng và đúng loại giống nấm mà thị trường ưa chuộng (trong nước và xuất khẩu); Nắm vững kỹ thuật chăm sóc nuôi trồng từng loại nấm, nhất là việc thu hái nấm đúng thời điểm và đúng kích cở sản phẩm theo nhu cầu nơi tiêu thụ; Tìm thị trường tiêu thụ sản phẩm ổn định về sản lượng và giá cả hợp lý cho người sản xuất; Chọn địa điểm xây dựng mô hình nuôi trồng tập trung, thuận tiện cho vận chuyển nguyên liệu và sản phẩm, nhằm giảm nhẹ được chi phí vận chuyển.
Hiện nay có một số loại nấm bào ngư tiêu thụ trên thị trường như: Nấm bào ngư xám (P.sajor- caju), nấm trắng (P.florida), và nấm bào ngư hồng (P.ostreatus)còn gọi là nấm chân dày (nấm bào ngư Nhật).
- Về kỹ thuật trồng nấm bào ngư:
Đối với loại nấm bào ngư xám và trắng: Sau khi mua bịch meo (meo mới cấy) về, cho meo vào trại ủ nuôi tơ ở nhiệt độ 30 0C- 32 0C, sau 30- 40 ngày meo giáp bịch có màu trắng đồng nhất, chuyển vào trại trồng tưới nước rữa bịch 2 ngày sau rạch cho ra nấm.
Cách rạch và chăm sóc thu hái: Dùng mũi dao sắc bén rữa cồn, trên mỗi bịch rạch 6- 8 đường dài 4cm- 6cm, rạch xong mỗi ngày tưới phun sương 1- 2 lần, 3- 4 ngày sau nấm chui ra theo miệng rạch giai đoạn nầy ngày nên tưới 3- 4 lần giữ nhiệt độ 24 0c- 28 0c, ẩm độ trong trại 80- 90%, chú ý không tưới dư nước khiến nấm bị mềm nhũn, nên thu hái nấm trong giai đoạn mặt nấm phẳng không nhũn bìa nấm chưa phát tán bào tử, nếu nấm phát tán bào tử sớm nên chọn thu hái ngay những tai nấm lớn tránh để nấm quá già ảnh hưởng đến chất lượng nấm . Đối với loại giống nấm bào ngư hồng (nấm chân dài, bào ngư Nhật ), việc ủ tơ cho đến ra nấm được thực hiện trên kệ.
Cách thiết kế kệ nấm: Có thể làm kệ dọc theo trại hoặc kệ ngang, mỗi kệ có 4 tầng, mỗi tầng cách nhau 40 cm, ngang 40 cm mặt kệ đóng tre (tầm vong), hay cọng sống lá, lớp tầng dưới cùng cách mặt đất 40 cm, kệ cách kệ 1mét. Thời gian ủ tơ meo nấm bào ngư Nhật kéo dài 45 - 50 ngày mới cho ra nấm, không nên cho ra nấm sớm ở giai đoạn bịch meo còn non hoặc chưa giáp trắng bịch sẽ ảnh hưởng đến năng suất. Trước lúc cho ra nấm, nên tưới nước rữa bịch, dùng thuốc phun xịt diệt các côn trùng cắn phá như kiến, rầy rệp..v.v. Qua ngày sau, rút gòn cổ bịch phun sương nước và tưới nền trại giữ ẩm độ 85- 90% , nhiệt độ thích hợp cho phát triển quả thể nấm là 24 0C- 26 0C, nhiệt độ tán nấm sinh trưởng tốt là 20 0C- 24 0C, (nhiệt độ, ẩm độ được so sánh tại một số trại nấm phát triển tốt ).
Cách thu hái nấm: khi nấm chui ra khỏi cổ bịch nấm lớn rất nhanh ta cần theo dõi thu hái nhiều đợt trong ngày và thu nấm đúng cỡ, đúng thời diểm, hái xong dùng gòn nhúng nước vôi hoặc lửa cồn vệ sinh chỗ nấm mọc vừa hái để hạn chế bịch nhiễm các nấm móc lạ sau thu hái.
Ngoài ra, đối với nấm chân dài ta cũng có thể cho nấm ra nhiều (rộ) bằng cách làm dùi đục đít bọc hoặc bên hông bọc khi nấm hơi nhô ra sau đó tiếp tục tháo nút gòn cổ bọc, nấm sẽ vừa ra ở cổ bọc và phần đít bọc. Bằng cách này, nấm ít bị dị dạng phần chân nấm và mũ nấm.
Nguồn: Bản tin Nông nghiệp và Nông thôn Vĩnh Long (số 47, tháng 08/2005)
