Trồng cỏ xen trong vườn cây ăn trái để nuôi bò

Để nâng cao hơn nữa hiệu quả sử dụng đất và thu nhập cho những nông hộ trồng cây ăn trái, một mô hình sản xuất có thể áp dụng, đó là tận dụng những khoảng đất trống giữa các luống cây ăn trái để trồng cỏ nuôi bò. Mô hình sản xuất cây ăn trái - nuôi bò không những phù hợp với xu thế phát triển nông nghiệp hiện nay mà còn cải thiện được đời sống của nông hộ ở những vùng trồng cây ăn trái.

Trong khuôn khổ đề tài “Trồng thử nghiệm tập đoàn giống cỏ để tuyển chọn những giống cỏ có khả năng phục vụ phát triển đàn bò Bến Tre” được thực hiện 2004 - 2006, chúng tôi đã trồng thử nghiệm tất cả 5 giống cỏ là cỏ voi, cỏ sả lá lớn, cỏ sả lá nhỏ, cỏ ruzi và cỏ lông tây xen trong vườn nhãn, vườn xoài, vườn dừa. Kết quả cho thấy, hoàn toàn có thể tận dụng vườn cây ăn trái để trồng xen cỏ, trong đó có hai giống cỏ phù hợp, phát triển tốt, cho năng suất cao là cỏ sả lá lớn (khoảng 150 tấn/ha/năm) và cỏ sả lá nhỏ (khoảng 130 tấn/ha/năm), thu thêm được lợi nhuận hàng năm trên mỗi ha khoảng 20 triệu đồng và 16 triệu đồng, tương ứng với hai giống cỏ. Ngoài việc có được một lượng cỏ xanh để nuôi bò, tăng thêm thu nhập ngoài thu nhập cây ăn trái, việc trồng cỏ không những không ảnh hưởng mà còn làm cho năng suất cây ăn trái cao hơn và giảm lao động làm cỏ dại cho vườn cây, tạo cảnh quan đẹp hơn trong khu vườn.

Hai giống cỏ này có thể trồng bằng hạt bằng cách gieo trực tiếp vào hàng hoặc ươm thành cây rồi cấy ra hàng hoặc có thể trồng bằng gốc. Chỉ trồng vào những chỗ có ánh sáng chiếu ít nhất từ khoảng 11 giờ trưa đến 2 giờ chiều. Làm đất, rạch hàng sâu 15 cm, hàng cách hàng 40 cm, cây cách cây 20 cm. Phân chuồng, phân hữu cơ bón lót trước khi trồng với mức 10 tân/ha, sau đó hàng năm bón lót thêm khoảng 10 tấn/ha. Sau mỗi lứa cắt cần bón 250kg/ha phân lân, 150 kg/ha phân kali và 500 kg/ha phân urê bằng cách chia đều để bón thúc. Hai giống cỏ nên cắt với khoảng thời gian 25 - 30 ngày, khi cắt nên chừa gốc cao khoảng 10 cm thì khả năng tái sinh sẽ rất tốt. Là những giống cỏ thân mềm, không có lóng nên khi cho bò ăn không cần băm thái và bò rất thích ăn. Khi có số lượng lớn, vào mùa nắng có thể phơi khô hoặc vào mùa mưa có thể ủ chua để dự chữ.

Có thể nói rằng, việc trồng cỏ xen trong vườn cây ăn trái nếu canh tác đúng kỹ thuật sẽ cho hiệu quả kinh tế cao, góp phần phát triển chăn nuôi bò ở những vùng không có bãi chăn thả. Nhiều hộ chăn nuôi ở Bến Tre: Đỗ Văn Ngàn ở An Thạnh - Mỏ Cày, Nguyễn Thế Lực ở Hữu Định - Châu Thành... đã rất thành công với hệ thống canh tác.