Triển khai xây dựng mô hình vườn ươm doanh nghiệp công nghệ

Thời gian vừa qua, khoa học công nghệ của TP.HCM đã có những bước phát triển đáng kể, song vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế gây ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển của nền kinh tế Thành phố.

PGS.TS. Bùi Nguyên Hùng,Đại học Bách khoa TP.HCM, chủ nhiệm đề tài “xây dựng mô hình vườn ươm doanh nghiệp” cho biết, một trong những điểm yếu gây nên hạn chế nói trên là hoạt động nghiên cứu khoa học còn thiếu sự gắn kết giữa đào tạo - nghiên cứu, sản xuất - kinh doanh và quản lý nhà nước. Sự lỏng lẻo trong mối liên kết giữa đào tạo - nghiên cứu - sản xuất… khiến cho nguồn lực không được sử dụng hiệu quả. Các doanh nghiệp vừa và nhỏ hay các doanh nghiệp mới thành lập thường không hội đủ nguồn lực cần thiết (thông tin tiếp cận các nguồn vốn, tư vấn quản lý, kỹ thuật, dịch vụ công nghệ…), vì vậy cần có tổ chức hỗ trợ cho các doanh nghiệp này. Ở các nước phát triển, mô hình vườn ươm doanh nghiệp công nghệ rất phổ biến và là giải pháp hỗ trợ có hiệu quả cho các doanh nghiệp. Tại Việt Nam mô hình vườn ươm doanh nghiệp công nghệ vẫn còn khá mới. Hiện nay cả nước có khoảng 8 vườn ươm doanh nghiệp. Riêng tại khu vực phía Nam đang có 4 mô hình vườn ươm tại khu Công nghệ cao, khu phần mềm Đại học Quốc gia, Công viên phần mềm Quang Trung (Q.12) và tại Đại học Bách khoa TP.HCM (vườn ươm Phú Thọ, dự kiến hoạt động tháng 10/2006)… “Vườn ươm sẽ làm cầu nối giữa doanh nghiệp với trường đại học - viện nghiên cứu - các đơn vị cung cấp dịch vụ cho doanh nghiệp và cả các cơ quan quản lý nhà nước. Các cơ quan đơn vị này sẽ giúp doanh nghiệp vượt qua những khó khăn khi nghiên cứu ứng dụng công nghệ mới. Mô hình này cũng giúp cho viện nghiên cứu - trường đại học có định hướng rõ hơn các nghiên cứu ứng dụng, thương mại hóa các kết quả nghiên cứu khoa học, tạo lập các yếu tố cho hoạt động của thị trường công nghệ (sản phẩm công nghệ, thông tin các đơn vị cung - cầu, tư vấn, thông tin KH-CN…). Có thể nói vườn ươm là nhân tố góp phần tạo sự phát triển cho doanh nghiệp qua đó thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội…”-PGS.TS. Bùi Nguyên Hùng cho biết thêm.

TS. Dương Minh Tâm,khu Công nghệ cao TP.HCM cho biết, hiện nay có nhiều mô hình khác nhau của dạng ươm tạo doanh nghiệp, ươm tạo công nghệ ra thương mại hóa. Nhưng mô hình vườn ươm liên kết trường đại học vẫn là có hiệu quả cao nhất trong thực tế ở các nước phát triển. Mô hình vườn ươm liên kết với trường đại học là điều kiện chủ yếu thành công của kinh tế tri thức. Hiện nay các ngân hàng, các quỹ gọi là “đầu tư mạo hiểm” gần như chỉ đầu tư cho các doanh nghiệp đã có quá trình phát triển tương đối vững vàng, hay chủ yếu đầu tư cho các lĩnh vực “ăn chắc” như khách sạn, địa ốc… Chúng ta thấy rõ điều này qua sự gia tăng rất nhanh số lượng các doanh nghiệp ở lĩnh vực dịch vụ, xây dựng… còn các doanh nghiệp về kỹ thuật công nghệ thì không nhiều, mà phần lớn hiệu quả kinh tế thường không cao có khi chỉ tồn tại trong một thời gian ngắn (điển hình như lĩnh vực công nghệ thông tin, phần mềm…). Trong nội dung của đề tài nghiên cứu về “xây dựng mô hình vườn ươm doanh nghiệp” có số liệu thống kê qua khảo sát là trên 60% sinh viên tại TP.HCM có mong muốn lập nghiệp, đây là điều kiện tốt cho mô hình thành lập vườn ươm doanh nghiệp. Nhưng cần lưu ý có thể đây chỉ là ước muốn nhất thời chứ chưa phải là tinh thần quyết liệt, kiên trì khởi nghiệp. Ngoài ra còn một đối tượng cần được quan tâm hiện nay là các chuyên gia Việt kiều trẻ. Cần phải tính đến hướng mời các chuyên gia trẻ này về giảng dạy, làm việc nghiên cứu tại các trường đại học tại TP.HCM, và tính đến cả hướng vườn ươm sẽ hỗ trợ cho những chuyên gia trẻ Việt kiều muốn lập nghiệp tại Việt Nam.

Ông Hoàng Minh Châu,phó tổng giám đốc Công ty FPT góp ý kiến, các bạn trẻ có ý tưởng, có mong muốn lập nghiệp, mong ước được hỗ trợ để khởi nghiệp là điều tốt. Nhưng ý tưởng thì có rất nhiều, vấn đề quan trọng là phải có được nhân sự để thực hiện ý tưởng. Nhân sự để thực hiện ý tưởng còn quan trọng hơn cả kinh phí đầu tư thực hiện. Có kinh phí, nhưng không có nhân sự để thực hiện ý tưởng thì dù có nhiều tiền, và ý tưởng có hay có đẹp đến đâu cũng chỉ dừng lại ở… ý tưởng mà thôi. Mô hình vườn ươm doanh nghiệp khi hỗ trợ cho các doanh nghiệp cần chú ý đến yếu tố “năng lực cạnh tranh”. Có thể doanh nghiệp không thiếu vốn, nhưng vẫn “chết” vì năng lực cạnh tranh yếu (do sản phẩm của doanh nghiệp đó xuất hiện ở thị trường chậm hơn, giá thành cao hơn, chất lượng kém hơn… so sản phẩm khác cùng loại). Quá trình tuyển chọn các doanh nghiệp tiềm năng để vào vườn ươm không cần quá khắt khe đầu vào mà cần mở rộng. Quan trọng là trong quá trình hỗ trợ đào tạo cần phát hiện sớm khả năng doanh nghiệp có thể phát triển như thế nào. Cần phát hiện sớm và “khai tử” sớm những doanh nghiệp không có hứa hẹn khả năng phát triển, để không lãng phí thời gian, tốn kém tiền bạc. Kinh nghiệm thực tế từ Công ty FPT cho thấy ý tưởng khởi nghiệp từ một tập thể thì có khả năng thành công cao hơn (hội tụ nhiều yếu tố như nhân lực, tiếp thị, quản trị…), còn ý tưởng từ một cá nhân thì rất khó khả thi.

Nguồn: Khoa học phổ thông 20/10/2006