Trí thức học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Trong thời gian gần hai thập kỷ qua, trí thức cả nước đã có hàng vạn sáng kiến kinh nghiệm, đề tài nghiên cứu khoa học thuộc các lĩnh vực khác nhau được ứng dụng vào thực tiễn sản xuất và đời sống, tạo ra nhiều sản phẩm có giá trị kinh tế cao, có sức cạnh tranh trên thị trường, tăng thu nhập cho người dân và các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất. Việc ứng dụng các tiến bộ về KH&CN vào các quá trình sản xuất, cải tạo giống đã thúc đẩy nhanh việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, mùa vụ, góp phần to lớn vào việc tăng năng suất, sản lượng và giá trị thu nhập trên một đơn vị diện tích. Thành quả đó có sự đóng góp to lớn của đội ngũ trí thức. Tuy nhiên trong quá trình hoạt động KH&CN, đội ngũ trí thức vẫn chưa chú trọng đúng mức vào việc nghiên cứu, tổng kết thực tiễn và giải quyết thỏa đáng những vấn đề do thực tiễn đặt ra. Hàm lượng KH&CN trong các sản phẩm hàng hoá chưa cao, nên sức cạnh tranh của hàng hoá thuộc các ngành kinh tế mũi nhọn, nhất là các sản phẩm nông, lâm, thuỷ sản, hàng tiêu dùng, hàng xuất khẩu trên thị trường còn thấp. Trí thức các ngành chưa có thói quen làm việc tập thể, chưa có tính hợp tác cao trong trong hoạt động khoa học. Cơ chế mới đã làm cho một bộ phận trí thức trở nên năng động, sáng tạo, biết vận dụng tri thức khoa học để nâng cao hiệu quả công việc, nổ lực làm việc để tự khẳng định mình, bên cạnh đó cũng còn có một bộ phận đi vào thực dụng, coi trọng lợi ích kinh tế hơn lợi ích tinh thần, lợi ích trước mắt hơn lâu dài, lợi ích cá nhân hơn lợi ích cộng đồng xã hội, khuynh hướng thương mại hóa đang len lỏi vào hoạt động của trí thức. Trong thực tế có những hiện tượng vì lợi nhuận mà đưa ra xã hội những sản phẩm không có chất lượng, những quy đình công nghệ chưa được kiểm nghiệm, những đề tài, dự án thiếu cơ sở khoa học, gây lãng phí tiền của và sức lực nhân dân.

Trước yêu cầu nhiệm vụ mới của cách mạng và những vấn đề thực tiễn đang đặt ra của cuộc sống, đội ngũ trí thức và những người làm công tác khoa học cần bám sát yêu cầu, nhiệm vụ chính trị, đoàn kết, hợp tác, năng động, dám nghĩ, dám làm, tiến quân mạnh mẽ vào các lĩnh vực phát triển khoa học công nghệ, nhanh nhạy tiếp cận, nắm bắt tình hình, tổng kết thực tiễn, bổ sung lý luận, giải đáp thoả đáng, kịp thời những vấn đề đặt ra từ thực tiễn sản xuất và đời sống. Thực hiện tốt công táctư vấn phản biện và giám định xã hội, cung cấp cho cấp uỷ đảng, chính quyền các luận cứ khoa học xác đáng trong việc hoạch định các chủ trương, giải pháp phát triển kinh tế, xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh, xây dựng Đảng và hệ thống chính trị. Đi đầu trong việc tuyên truyền, phổ biến tri thức khoa học cho cán bộ, nhân dân; nghiên cứu, tìm ra những cách làm thiết thực, có hiệu quả trong việc ứng dụng các tiến bộ khoa học, công nghệ mới vào sản xuất, đời sống,

Nhiệm vụ quan trọng trước mắt hiện nay của các tổ chức khoa học công nghệ và mỗi cán bộ trí thức ở các cơ quan đơn vị, địa phương là thực hiện thật tốt cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh''. Đây là cơ hội tốt nhất cho đội ngũ trí thức và những người làm công tác nghiên cứu khoa học tiếp tục phấn đấu nâng tầm đạo đức, trình độ văn hoá, nghề nghiệp, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống, phong cách làm việc để có đủ điều kiện hoàn thành tốt nhiệm vụ mà đảng và nhân dân đã giao phó.

Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là điều rất cần thiết đối với mỗi cán bộ công chức nhà nước, nhưng đối với những người làm khoa học điều đó lại càng có ý nghĩa thiết thực, vì quá trình thực thi nhiệm vụ, dù ở vị trí nào, các nhà khoa học đều đã được đào tạo, bồi dưỡng về kiến thức cơ bản, có kinh nghiệm nghề nghiệp, tuy nhiên về mặt đạo đức, nếu không được tu dưỡng, rèn luyện có thể sẽ ảnh hưởng đến chất lượng công việc. Trên thực tế đã có một số nhà khoa học có trình độ chuyên môn rất khá và có uy tín cao trong giới khoa học. Song do kém tu dưỡng rèn luyện nên đã không vượt qua được những cám dỗ về vật chất, danh lợi, kèn cựa đố kỵ, dần dà tha hoá biến chất, lợi dụng nghề nghiệp để mưu cầu lợi ích cá nhân dẫn đến vi phạm pháp luật, gây lãng phí, thất thoát tiền của, công sức của Nhà nước và nhân dân. Bác Hồ đã từng dậy: Đối với những người làm công tác khoa học, tiêu chí đầu tiên là lòng yêu nước và ý thức tự hào dân tộc. Ngày hôm qua quyết không để nhân dân ta phải làm nô lệ, thì ngày nay cũng quyết không để kéo dài tình trạng nghèo khổ của nhân dân, không thể để cho đất nước Việt Nam Văn hiến và anh hùng lại bị xếp hạng cùng với những nước kém phát triển trên thế giới. Một trong những tiêu chí quan trọng nữa của các nhà khoa học là là tính trung thực, khiêm tốn, chí công vô tư. Người đòi hỏi chúng ta phải có nhiệt tình cách mạng và đạo đức cách mạng. Nội dung đạo đức ở đây là lương tâm nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội của các nhà khoa học. Các sản phẩm công nghệ đưa ra tiêu dùng phải đưa lại lợi ích thiết thực, bảo đảm sức khỏe, an toàn cho người sử dụng. Không được phép chạy theo lợi nhuận tối đa mà hạ tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm, dối trá, làm ẩu, tạo ra hàng xấu, hàng giả. Đó là những hành vi vừa vô đạo đức vừa phi pháp. Tinh thần phê phán khoa học cũng là một tiêu chí đạo đức của người trí thức. Tiếp thu có phê phán các tri thức trong sách vở để tránh dập khuôn máy móc giáo điều. Đề cao tinh thần phê phán đối với các kết quả khoa học của chính mình để luôn tự hoàn thiện. Đặc biệt là phải nêu cao tinh thần phê phán đối với những vấn đề khoa học mới, chưa được lý giải để tìm cách giải quyết nhằm đẩy khoa học tiến lên. Trong nhiều bài viết và bài nói chuyện của Bác, Người cũng luôn luôn nhắc nhở chúng ta phải đoàn kết. Theo quan điểm của Bác, đoàn kết trong hoạt động khoa học cũng là một yêu cầu quan trọng thể hiện đạo đức nghề nghiệp của người trí thức. Ngày nay khoa học không còn là công việc riêng lẻ của từng người mà là công trình nghiên cứu chung của nhiều người, nhiều ngành, nhiều lĩnh vực. Do đó các nhà khoa học phải đoàn kết gắn bó, tôn trọng lẫn nhau, bình đẳng với nhau, bổ sung cho nhau thì mới giải quyết được những vấn đề lớn trong khoa học. Đó là những điều mà bác Hồ đã chỉ ra cho chúng ta qua những bài viết và những việc làm mẫu mực của Bác trong suốt quãng đời hoạt động của Người.

Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh không có gì là khó và cũng không phải không học được. Làm tốt những điều Bác đã dậy ở trên chính là chúng ta đã học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Người.

Nhớ lại những lời Bác đã dậy, bên cạnh những việc mà chúng ta đã làm được, làm tốt, cũng còn bao điều trăn trở cần khắc phục, sửa chữa để làm cho các sản phẩm khoa học của chúng ta có chất lượng tốt hơn, được dân tin, dân mến, tích cực tìm hiểu, ứng dụng vào sản xuất và đời sống, để mỗi trí thức chúng ta thực sự là những chiến sỹ xung kích trên mặt trận Khoa học và Công nghệ, phục vụ đắc lực cho công cuộc đổi mới quê hương, đất nước vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.