Trà Vinh: Chết bò mới lo… dự án

Ông Phan Văn Cuội, ấp Hương Phụ A, xã Đa Lộc, huyện Châu Thành, trước đây có một trang trại nuôi bò lai sind khá bề thế, mỗi năm thu nhập từ tiền bán bê con và bò thịt hơn 70 triệu đồng. Thấy ông có điều kiện và kỹ thuật chăn nuôi, ngành nông nghiệp tỉnh đã vận động ông nuôi bò sữa Hà Lan, được tỉnh hỗ trợ 60% con giống, chi phí tiêm phòng, gieo tinh bò và tiêu thụ sữa.

Từ khi hai con bò sữa của dự án đầu tư hơn 50 triệu đồng mang thai, ông mua thêm một bò sữa mẹ và một bê con. Mỗi ngày 3 con bò mẹ cho ra gần 40 lít sữa. Lúc đầu bán sữa tươi cho bà con xung quanh với giá 4.000 đồng/lít, nhưng sữa chỉ bán được trong thời gian ngắn, vì người dân không có thói quen dùng sữa tươi, sữa đành để cho heo uống hoặc đổ bỏ. Sữa không nơi tiêu thụ, nhưng mỗi ngày phải chi phí tiền thức ăn cho bò gần 60 ngàn đồng. Mới đây, ông Phan Văn Cuội đành chia tay với đàn bò kèm theo số nợ gần 50 triệu đồng. Ông Cuội bức xúc: “Sữa bán không được, tôi phải chịu lỗ. Hồi đó chủ tịch tỉnh nói nuôi đi, Nhà nước bù lỗ cho, nhưng càng ngày càng bỏ luôn. Tôi còn thiếu nợ, giờ tôi bán hết rồi, bảy con bò mẹ được 31 triệu, có 3 con bò mẹ đang có chửa, thành ra bán 10 con. Bây giờ nợ nần của Nhà nước tui không biết tính sao, từ hồi mấy ổng giao tới giờ tui lỗ không”.

Cùng hoàn cảnh như ông Cuội, anh Thạch Thanh, ấp Sa Bình, xã Long Đức, thị xã Trà Vinh được đầu tư nuôi 4 bò sữa với số vốn trên 100 triệu đồng, trong năm đầu mỗi ngày vắt được hơn 40 lít sữa, sau khi tinh chế, vô chai đi bán dạo trong nội thị xã, thu nhập mỗi tháng gần 2 triệu đồng. Anh Thạch Thanh được Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn Trà Vinh chọn báo cáo điển hình về kinh nghiệm và hiệu quả nuôi bò sữa tại hội nghị sơ kết công tác nuôi bò sữa năm 2004.

Thế nhưng, chỉ một năm sau, đàn bò sữa ở Trà Vinh phát triển mạnh, sữa vắt ra không nơi tiêu thụ. Trong khi đó chi phí thức ăn cho mỗi con bò sữa hơn 20 ngàn đồng/ngày. Do bò thiếu thức ăn, không được chăm sóc, nên nhanh chóng suy kiệt, liệt các chi. Từ 4 con bò cái trị giá hơn 100 triệu ban đầu, nay đem bán bò thịt cho thương lái được gần 7 triệu đồng.

Như vậy sau 3 năm nuôi bò sữa, ngoài tiền nợ bò giống 40 triệu đồng, anh Thạch Thanh còn lỗ hơn 20 triệu đồng tiền thức ăn chưa kể vốn đầu tư xây chuồng trại làm thức ăn cho bò. Anh Thạch Thanh cho biết, khi đàn bò phát triển, không có trạm trung chuyển sữa, phải tự tiêu rất khó khăn, phần lớn sữa vắt ra đều bán không hết, phải đổ bỏ, từ đó không vốn đầu tư, đàn bò dẫn đến bị ốm, bệnh và chết.

Đây là 2 trong hơn 100 hộ chăn nuôi 148 con bò sữa thuộc hai dự án Phát triển bò sữa ở tỉnh Trà Vinh được triển khai từ năm 2003. Được biết tỉnh Trà Vinh đã đầu tư hơn 1 tỷ đồng xây dựng Trạm trung chuyển sữa tại thị trấn Đa Lộc, huyện Châu Thành với bồn trữ cố định là 2.500 lít, bồn trên xe 3 ngàn lít nhưng không đưa vào hoạt động. Ông Nguyễn Văn Đầy, nguyên là Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Trà Vinh, người chịu trách nhiệm thực hiện dự án cho biết, chủ trương của tỉnh ban đầu là nuôi thử nghiệm trên nhiều địa bàn để đánh giá rút kinh nghiệm, khi thấy có hiệu quả thì mới đầu tư.

Tuy nhiên, đến lúc năng suất sữa tăng cao, bị ứ đọng do không nơi tiêu thụ, tỉnh mới bắt đầu lập dự án xây dựng trạm trung chuyển và điểm thu mua sữa. Do phải thực hiện đúng trình tự, thủ tục trong xây dựng cơ bản, công trình xây dựng kéo dài cả năm, đến lúc đưa vào hoạt động thì đàn bò sữa ở Trà Vinh đã suy kiệt, do người nuôi không còn khả năng bù lỗ, nhà máy không đủ sữa cho hoạt động.

Hội làm vườn tỉnh Trà Vinh, đơn vị được giao quản lý Trạm trung chuyển sữa chiết tính, để nhà máy hoạt động có hiệu quả phải cần có nguồn nguyên liệu sữa 2.000 lít/ngày, trong khi đó lượng sữa mỗi ngày chỉ đạt khoảng 450 lít/ngày. Mặt khác, đàn bò nuôi phân tán, nơi xa nhất cách trạm hơn 50 km, không đủ chi phí cho việc vận chuyển sữa. Một cán bộ trạm chiết tính, nếu lượng sữa thu mua đạt 1.000 lít/ngày, bán cho Công ty sữa Vinamilk chi nhánh tại Cần Thơ, nhà máy phải bù lỗ gần 50 triệu đồng/năm.

Dự án chăn nuôi bò sữa ở Trà Vinh đến thời điểm này xem như bị phá sản. Nguyên nhân chính là do Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Trà Vinh đã không thực hiện đúng cam kết với người chăn nuôi.

Mặc dù nhận được với sự ưu đãi 60% nguồn vốn không hoàn lại, vốn của dân 40% và được hoàn trả sau 5 năm. Nếu tính bình quân giá trị một con bò sữa 25 triệu đồng, thì mỗi hộ nuôi phải nợ dự án từ 10 triệu đồng/con bò, cộng với chi phí xây dựng chuồng trại, diện tích đất đầu tư trồng cỏ nuôi bò, chi phí thức ăn trong nhiều năm đã làm cho nhiều hộ đã nghèo lại càng khó khăn hơn.

Nguồn: Vovnews 13/9/2006