Tọa đàm: Thịt lợn tăng trọng và những nguy cơ: Cần xử lý như với ma túy

Tại Việt Nam, ngày 20/6/2002 Bộ NN&PTNT đã quy định cấm sản xuất, nhập khẩu, lưu thông và sử dụng trong sản xuất kinh doanh thức ăn chăn nuôi trong đó có Clenbuterol. Đồng thời, Clenbuterol cũng không nằm trong danh mục thuốc thú y được phép lưu hành và hạn chế sử dụng.

Theo kết quả phân tích của Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp miền Nam từ 8-11/2005, trong 83 mẫu thức ăn hỗn hợp và đậm đặc của 12 công ty cho thấy có 9 mẫu dương tính (chiếm 10,8%). Kết quả thử nhanh (test) sự hiện diện của Clenbuterol tập trung ở những hộ chăn nuôi sử dụng thức ăn đậm đặc của CP (18,25%), Cargill (6,25%), Novo, CJ, Anco (20%). Không thấy sự hiện diện các chất này ở những hộ sử dụng thức ăn đậm đặc của Proconco, Dr, Nupak, Guyomarch, Boss, Greenfeed và EH.

Do nghi ngờ chính người chăn nuôi tự mua chế phẩm Clenbuterol trộn thêm vào thức ăn cho lợn nên Cục khảo sát tiếp 12 mẫu thức ăn đậm đặc trên thị trường thì, 1 mẫu của công ty Anco cho kết quả dương tính; các công ty CP, Greenfeed, Proconco, CJ, Novo, Guyomarch, EH không thấy dương tính. Có 3 mẫu nguyên liệu bổ sung có nguồn gốc từ Campuchia và Trung Quốc được chào bán cho công ty Mỹ Nông là dương tính.

Như vậy, trên thị trường Việt Nam, những chất này vẫn lưu hành khá rộng rãi. Đã đến lúc, Chính phủ cần chỉ đạo các cơ quan quản lý phối hợp chặt để ngăn chặn và kiểm soát từ gốc hiểm họa do hormon tăng trọng đưa đến.

Nhằm cung cấp cho độc giả một cái nhìn nhiều chiều về sự hiện diện, công tác quản lý, sản xuất và sử dụng thuốc tăng trọng ở Việt Nam hiện nay, KH&ĐS xin trích đăng một số ý kiến tại cuộc tọa đàm.

Ông Chu Đình Khu- Phòng thức ăn chăn nuôi, Cục Chăn nuôi:

Rất khó quản lý

Về việc sử dụng chất kích thích tăng trọng trong chăn nuôi, Báo chí đưa tin rầm rộ nhất là sau thời điểm Chi cục thú y TP HCM công bố việc tìm thấy Clenbuterol trong mẫu thịt lợn. Cuối 2005,Viện KHKTNN miền Nam cũng đã lấy 80 mẫu thịt thì có 5 mẫu dương tính.

Qua những đợt công tác tại miền Nam (cách đây 2 tuần) tôi lấy một mẫu của một gia đình nông dân nuôi 2-5 con heo. Họ chăn nuôi bằng thức ăn tận dụng ở cơ quan rồi bổ sung thêm thuốc mua ở cửa hàng thú y với giá bán 100-200 ngàn đ/kg. Gói thuốc không có nhãn mác và người dân nói cứ 15 ngày sử dụng một lần dùng để chống ho cho lợn. Chúng tôi nghi ngờ việc này nên lấy mẫu về, gửi vào Viện KHKT Miền Nam xét nghiệm. Kết quả báo ra là dương tính với hormon tăng trọng. Cục chăn nuôi vừa làm văn bản đề nghị với Bộ Nông nghiệp về các biện pháp quản lý lĩnh vực này. Cần phải kết hợp với công an, cửa khẩu và biên phòng.

BS Nguyễn Văn Dũng- Cục Vệ sinh an toàn thực phẩm:

Có cả mặt tích cực và tiêu cực

Không thể giữ mãi cách chăn nuôi truyền thống, mà cần áp dụng khoa học kỹ thuật. Chất tăng trọng cũng có hai mặt: tích cực và tiêu cực. Nếu sử dụng đúng thì rất có lợi trong chăn nuôi.

Xưa nay dùng hormon tăng trưởng sợ nhất là Clenbuterol, nhưng nếu nấu chín rồi mà bị phân huỷ đi thì chẳng có vấn đề gì. Châu Âu cấm sử dụng Cloramphenicon trong thuỷ sản hay thịt bò vì họ quen ăn thịt sống.

PGS.TS Đậu Ngọc Hào - Phó cục trưởng Cục Thú y

Cần xử lý giống như buôn lậu ma túy

Báo chí đưa ra vấn đề chất tăng trọng trong thịt lợn là tốt để báo động tới người tiêu dùng. ở VN, có nhiều chất chúng ta không có đủ năng lực đánh giá thì ta phải theo nước ngoài khuyến cáo. Người ta cấm chất nào thì mình cũng không nên dùng chất đó.

Một số loại thuốc đóng gói viết chữ Trung Quốc như Báo KH&ĐS nói thì chưa thể xác định được đó là thuốc gì. Nhưng khi cho vào thức ăn mà giúp vật nuôi phát triển nhanh thì chắc chắn phải có thuốc kích thích tăng trưởng. Với những thuốc Trung Quốc, chúng ta không biết công thức của nó, không biết tác dụng của nó như thế nào thì phải cấm. Không nên nghiên cứu làm gì cho mất công và tốn kém. Nếu cho dùng phải có đăng ký bản quyền, trên bao bì có số lưu hành, công thức...

Chính phủ phải có biện pháp ngay. Giải quyết vấn đề thuốc tăng trọng cũng phải làm giống như chống buôn lậu, phải giải quyết từ gốc. Đối phó với việc này phải có hệ thống chính quyền.Một ngành thì không thể giải quyết được.

ThS. Hoàng Hương Giang - Phòng Quản lý thức ăn chăn nuôi, Cục Chăn nuôi:

Vẫn có hàng trôi nổi

Trong những năm 80, ta cho phép sử dụng Clenbuterol trong chăn nuôi nhằm tăng khả năng chuyển hoá tổng hợp protein, giảm tích mỡ, tăng hiệu quả chăn nuôi. Sau đó, chúng ta đã phát hiện thấycó quá nhiều tác dụng phụ gây tồn tại trong gan và trong thịt của vật nuôi. Nếu người ăn vào thì cơ thể bị rối loạn nhịp tim, tăng huyết áp, phù nề, liệt cơ. Và thế giới đã cấm sử dụng chất này từtháng 3/1996, còn Việt Nam thì từ năm 2002.

Tuy nhiên vẫn có hàng trôi nổi trên thị trường. Ngành chăn nuôi vừa đi kiểm tra thì thấy có hormon tăng trọng bán trên thị trường. Và trước khi cho ăn, các hộ nông dân thường trộn thuốc vào. Về các sản phẩm thuốc Trung Quốc mà Báo KH&ĐS đưa thì các cơ quan chức năng cần phải kiểm tra thêm.

Chị Vũ Thị Huy Hà- Phòng Kỹ thuật, Công ty Thức ăn chăn nuôi ViC

Có lợi nhuận thấy sai vẫn làm

Cần phải ngăn chặn thuốc từ đầu vào. Các công ty thức ăn chăn nuôi lớn không bao giờ sử dụng thuốc cấm. Tôi biết trên thị trường vẫn có những sản phẩm bán trôi nổi. Người chăn nuôi, nhất làbà con nông dân mua sản phẩm thức ăn hỗn hợp về nhưng người ta không sử dụng theo hướng dẫn của nhà sản xuất mà tận dụng thức ăn dư thừa, nghe người nọ mách người kia dùng sản phẩm trôi nổi nuôi lợnnhanh lớn, màu sắc thịt lợn đẹp, thế là họ rủ nhau đi mua. Kiểm soát vấn đề này khó vô cùng.

Với thịt lợn xuất khẩu, người ta thường quan tâm đến chỉ tiêu an toàn thực phẩm như kim loại nặng, hormon tăng trưởng, tồn dư kháng sinh... Nếu không đạt yêu cầu thì sẽ bị hủy hợp đồng và các trang trại rất có ý thức lựa chọn thức ăn chăn nuôi. Còn đối với tiêu dùng nội địa, biện pháp kiểm tra không có.

Khả năng phân tích Clenbuterol ở VN

Hiện có 5 đơn vị có khả năng phân tích Clenbuterol :

Viện Chăn nuôi- Bộ NNPTNT

Viện KHKTNN Miền Nam- Bộ NN&PTNT

TT Kiểm nghiệm thuốc thú y TW II, TP HCM

TT Dịch vụ phân tích thí nghiệm , Sở KHCN TP HCM

Phòng Giám định hoá- pháp lý, Viện KHHS, Bộ CA

Giá xét nghiệm định tính Clenbuterol là 50-100 ngàn đồng/mẫu, phân tích định lượng là 650-900 ngàn đồng/mẫu.

Ở Hồng Kông, để ngăn chặn việc sử dụng Clenbuterol trong thức ăn chăn nuôi và điều trị bệnh cho lợn, nhà nước đã đưa ra mức phạt cao nhất hiện nay đối với trường hợp vi phạm là 50.000 đôla Hồng Kông (hơn 100 triệu đồng) và kết án tù 6 tháng những người vi phạm. Tại Việt Nam, mức phạt đối với vi phạm tương tự từ 200 ngàn đến 20 triệu đồng, tuỳ theo mức độ vi phạm.

Nguồn: KH&ĐS Số 55 Thứ Hai 10/7/2006