Thuyền thúng phao của ông Nguyễn Xuân An

Theo tác giả Nguyễn Xuân An, ý tưởng về chiếc thuyền thúng cho ngư dân kết hợp giữa đánh bắt hải sản và cứu nạn bắt đầu khi cơn bão Chanchu kết thúc. Theo đó, ông sử dụng loại thuyền thúng sản xuất tại xã Thọ Quang (Sơn Trà, Đà Nẵng) có đường kính 2m, đáy sâu 60cm, trọng lượng 57kg để lắp ghép ý tưởng của mình.

Cấu trúc của thuyền thúng phao này khá đơn giản, thuyền có kiểu dáng như chiếc thúng, nhìn từ trên xuống thuyền có hình tròn nhưng được ghép nối thêm phần phao, van, quai... Phao là khối vành khuyên được chế tạo từ loại vật liệu nhẹ, các khối phao tách biệt được ghép cố định và chắc chắn vào phía trong thành thuyền. Khi cần thiết, chuyển từ chế độ thuyền sang phao cứu sinh, bộ phận van phao sẽ làm nhiệm vụ đóng, mở nước. Van được chế tạo từ kim loại hoặc nhựa lắp ở dưới đáy thuyền.

Để chống sóng đánh, gió giật khi thuyền lật, thuyền thúng phao được tác giả Nguyễn Xuân An "gia cố" thêm phần quai phao, đây là bộ phận gắn ngoài thành thuyền thúng làm chỗ vịn, bấu víu cho người bị nạn.

Nguyên lý hoạt động của thuyền thúng phao cũng như các loại thuyền thúng truyền thống của ngư dân vùng biển. Khi van phao đóng, lòng thuyền không có nước. Nhưng gặp trường hợp nguy cấp, chủ thuyền có thể mở van phao nằm phía dưới để chuyển từ chế độ thuyền sang phao cứu sinh. Với các thao tác dễ dàng, người bị nạn sẽ mở van phao, nâng thuyền để lực đẩy của nước tác động lên làm cho nước tràn vào lòng thuyền thoát ra ngoài, khi đó phao sẽ nổi và người gặp nạn sẽ bám vào thuyền phao chờ cứu hộ.

Điều đặc biệt là dây an toàn và quai phao được kết nối vào thuyền, người bị nạn có cơ hội không bị cách ly ra xa thuyền. Do đó, khi phao đã nổi tối đa, chủ nhân có thể khoá van phao, tát nước ra khỏi lòng thuyền để phục hồi phương tiện hoặc chờ đợi sự cứu hộ.

Theo ông An, khi thuyền phao đắm ở tư thế nằm lật ngửa, thuyền vẫn không bị ngập đầy nước như thuyền thúng bình thường mà nằm chếch, một phần phao nhô lên khỏi mặt nước. Riêng khi thuyền thúng phao đắm ở tư thế úp sấp, thuyền thúng phao sẽ nổi hoàn toàn và ổn định ở mức cân bằng sau khi đã mở van phao. Do đó, nếu thuyền chưa thể lật ngửa để chuyển sang phao cứu sinh thì người bị nạn vẫn có thể bám vào phao nằm sấp để chờ cứu hộ và tìm cơ hội phục hồi phương tiện.

Hiện nay, Bộ Thuỷ sản đã gửi công trình của tác giả Nguyễn Xuân An đến Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ KH&CN) đăng ký bản quyền tác giả về ý tưởng sáng tạo KH&CN này.

Nguồn: Nông thôn ngày nay, số 201, 09/10/2006