Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ ba, 10/01/2006 00:23 (GMT+7)

Thương tiếc Giáo sư N.I.Nikulin, nhà Việt Nam học nổi tiếng

Suốt gần nửa thế kỷ qua, trong những năm tháng chiến tranh ác liệt cũng như trong thời kỳ hòa bình xây dựng lại đất nước, khi Liên bang Xô viết còn tồn tại cũng như trong thời gian chuyển đổi mô hình chính trị ở nước Nga hiện nay, GS Nikulin luôn luôn là một người bạn đường thủy chung gắn bó với chúng ta và có nhiều đóng góp to lớn trong việc nghiên cứu, giới thiệu nền văn học Việt Nam ra thế giới.

Vốn xuất thân là một cán bộ phiên dịch tiếng Việt của Ðại sứ quán Liên Xô ở ta trong những năm 50 thế kỷ trước, từng nhiều lần được gặp Bác Hồ kính yêu, kiên trì trau dồi tiếng Việt và đi sâu vào văn học Việt Nam, GS Nikulin dần dần đã trở thành một chuyên gia hàng đầu về văn học Việt Nam, từng đảm nhận chức vụ Trưởng ban nghiên cứu văn học Á - Phi của Viện Văn học thế giới mang tên M.Gorky, trực thuộc Viện Hàn lâm khoa học Liên Xô. Ông là tác giả của hàng trăm công trình lớn nhỏ nghiên cứu văn học Việt Nam và một phần văn hóa Việt Nam từ ngọn nguồn cho tới thời kỳ hiện đại, đã lớn tiếng khẳng định những giá trị nhân văn lớn lao trong sự nghiệp văn chương của Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương, Nguyễn Ðình Chiểu, Cao Bá Quát, Hồ Chí Minh...

Ông cũng có công trong việc dịch nhiều tác phẩm cổ điển và hiện đại của Việt Nam ra tiếng Nga, góp phần bắc nhịp cầu hữu nghị nối hai dân tộc. Giáo sư cũng có những phát hiện quan trọng về tình bạn giữa nhà yêu nước và nhà văn Việt Nam Kỳ Ðồng (1875-1929) với nhà danh họa Pháp Gauguin (1848-1903), trong thời gian Kỳ Ðồng bị thực dân Pháp lưu đày ra đảo Tahiti; về mối thiện cảm của một người Việt Nam sống ở Bồ Ðào Nha vào cuối thế kỷ XIX là Philiphe Bỉnh đối với nước Nga và cuộc chiến tranh vệ quốc của nhân dân Nga năm 1812; về hình ảnh Việt Nam dưới cái nhìn tinh tế của một nhà thơ Nga đầu thế kỷ 20 là Nikolai Gumiliov (1886-1921), chồng của nữ thi sĩ tài hoa Anna Akhơmatova, trong một chuyến viễn du vòng quanh thế giới bằng tàu biển...

Trong gần 50 năm qua, Giáo sư Nikulin đã sang thăm Việt Nam đến 20 lần và đã từng đặt chân đến nhiều nơi trên đất nước ta, từ miền Tây Bắc xa xôi đến TP Hồ Chí Minh sôi động, đã tiếp xúc với nhiều nhà hoạt động văn học nghệ thuật nổi tiếng khắp mọi miền đất nước như GS Nguyễn Khánh Toàn, Ðặng Thai Mai, Hoài Thanh, Huy Cận, Xuân Diệu, Nguyễn Tuân, Nguyễn Công Hoan, Ðoàn Giỏi, Tô Hoài, Chu Văn, Nguyễn Ðình Thi, Anh Ðức, Nguyễn Quang Sáng, Nguyễn Minh Châu...

Ðặc biệt trong những ngày pháo đài bay B52 của đế quốc Mỹ đánh vào thủ đô Hà Nội, từ Mátxcơva xa xôi, ông vẫn chăm chú theo dõi tình hình chiến sự và gửi thư cho bè bạn Việt Nam để động viên khích lệ vì "nỗi đau này không của riêng ai".

Vào đúng ngày đầu tiên của năm mới 2006, Giáo sư Nikulin đã đột ngột ra đi ở tuổi 75, để lại niềm thương tiếc vô hạn cho các bạn đồng nghiệp Nga - Việt, cho tất cả những ai đã từng công tác, từng tiếp xúc với giáo sư trong suốt nửa thế kỷ qua. Hình ảnh của Giáo sư Nikulin, một nhà khoa học uyên bác, một người bạn đôn hậu chí tình sẽ đọng lại mãi trong tâm trí chúng ta.

Nguồn: nhandan.com.vn 6/1/2006

Xem Thêm

Tin mới

VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.