Thuốc kích vị, thúc béo cho lợn: Hiểm hoạ lơ lửng khắp nơi

Trên số 48, Báo Khoa học và Đời sống đã giúp bạn đọc trả lời câu hỏi: Vì sao lại xuất hiện các độc Clenbuterol trong thịt lợn được phát hiện ở TP HồChí Minh? Đó là do người ta (cả người nông dân và nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi) đã sử dụng bừa bãi các chất kích thích tăng trưởng nói chung và hormon tăng trọng nói riêng trong quy trình sản xuất và chăn nuôi. Để tìm hiểu nguồn gốc và đường đi của các chất tăng trọng, nhất là loại bị cấm lưu hành, chúng tôi đã có mặt tại Lạng Sơn. Từ đây chất tăng trọng được vận chuyển về khắp các tỉnh thành phía Bắc. Và nhưvậy, không chỉ TP Hồ Chí Minh mà thịt lợn ở Hà Nội, Bắc Giang, Thái Nguyên... đều có nguy cơcao bị nhiễm Clenbuterol.

Bảy vị thúc béo vương

Đó là một loại thuốc được người Việt Namưa chuộng từ 6-7 năm nay. Vì vậy, dân buôn đã tiến tới việc đặt nhà sản xuất loại mẫu bao bì có ghi sẵn cả tiếng Việt để tiện cho người sử dụng. Đây cũng là một trong sốhàng trăm loại mặt hàng khác nhau mà chúng tôi đã được tận mắt chứng kiến tại kho chứa hàng của một đầu nậu thâm niên có gần 20 năm trong nghề. Kho này nằm trên tầng hai của tòa nhà, lẫn trong các phòng ngủ của gia đình và luôn được đóng kín. Nhờ vả, năn nỉ mãi chúng tôi mới lọt được vào kho hàng này. Chỉ rộng khoảng 10m2, nhưng ở đây có chứa tới hàng trăm loại thuốc khác nhau dành cho gia súc, gia cầm, nhưng chiếm đa phần là các loại thuốc tăng trọng. “Tiếp thị” với chúng tôi khoảng chục loại thuốc khác nhau, chủ hàng giới thiệu đó là những loại hiện đượcưa chuộng ở Việt Nam. Nào là thuốc “21 vị” có tác dụng làm hồng da, ngủ nhiều, mau lớn. Nào là thuốc “kích vị” có tác dụng vỗ béo rất hữu hiệu do một đơn vị quân đội có uy tín ở Quảng Châu sản xuất. Nào là thuốc đa vitamin cho lợn ăn thay rau... Trên bao bì các gói thuốc chỉ toàn tiếng Trung Quốc, nhưng cũng có loại ghi thêm cả tiếng Việt như“Bảy vị thúc béo vương”. Tuy nhiên, tâm lý người tiêu dùng lại không thích hàng đã được dịch ra tiếng Việt vì họ chê là “không xịn”. Theo quảng cáo trên bao bì, chỉ cần “vẩy” một chút các loại thuốc trên vào cám là lợn tăng cân rất nhanh, có thể xuất chuồng chỉ sau 2,5 tháng, thậm chí chỉ 2 tháng, thay vì 3 tháng nhưchu trình chăn nuôi bình thường. Hiệu quả cao, nhưng giá lại không hề đắt, chỉ khoảng vài ba ngàn một gói từ 5-8 lạng, loại gói nhỏ vài chục gam thì chỉ mấy trăm đồng/gói. Và tất cả mọi bao gói đều không ghi thành phần và chỉ hướng dẫn sử dụng rất chung chung.

Còn nhiều thứ đặc biệt hơn

Theo chủ cửa hàng, mấy mẫu mà chị đưa ra đây chỉ là những loại “đơn giản”, chưa có gì đặc biệt cả. Chị bảo: “Các em cứ lấy về làm mẫu, rồi thăm dò thêm thị trường xem người ta thích loại nào. Cứ điện lên là chị có hàng cho em”. Rồi chị vô tưnói: “Chị cũng không biết trên bao bì ghi những gì, cũng không biết người ta cho ăn nhưthế nào, chỉ biết là người ta đến lấy hàng thì mình bán”. Theo cách làm đó, mỗi khi có người mang mẫu đến yêu cầu lấy cho 5 hay 10 thùng loại nào thì chị lại điện thoại sang Trung Quốc đặt hàng. Cả chị và “mối” ở biên giới đều không nắm rõ “chuyên môn”. Nhưng cũng chẳng ảnh hưởng gì vì chỉ cần tả với người ta rằng đó là bao tim tím hay vàng vàng, kích thước ra sao là có hàng ngay.

Khách hàng của chị đến từ khắp các tỉnh phía Bắc nhưHà Tây, Thái Nguyên, Phú Thọ, Bắc Giang... và đa phần trong sốđó là những cơsở sản xuất và buôn bán các loại thức ăn gia súc. Họ mua thuốc này về để trộn thêm vào cám với tỷ lệ nhất định, đóng bao bì riêng với những dòng chữ quảng cáo hấp dẫn nhưhồng da, ngủ nhiều... Mỗi cơsở đều quảng cáo rằng mình có công thức chế biến riêng nhưng thực chất, những tác dụng nêu trên đều do thuốc tăng trọng tạo ra. “Chỉ cần sản phẩm nào làm cho lợn ăn nhiều, ngủ nhiều, tăng cân nhanh là người ta thích còn các yếu tố khác người ta không tính đến”.

Khi được hỏi về chuyện chuyển hàng về Hà Nội, chị nói: “Chị chỉ có thể chuyển hàng về Bắc Giang thôi. Còn đoạn đường từ Bắc Giang về Hà Nội là các em phải tự lo. Nhưng cái này thì cũng không khó, cứ vứt lên nóc xe khách là được, chẳng ai để ý đâu”. Theo kinh nghiệm của chị, đoạn đường. Từ Lạng Sơn là “gai góc” nhất. Các loại xe cộ đi từ Lạng Sơn ra rất dễ bị mấy ông ở đội liên ngành của tỉnh và quản lý thị trường chú ý. Nhưng điều đó cũng chỉ “bất tiện” cho những người mới vào nghề, còn với dân buôn chuyên nghiệp thì chẳng có vấn đề gì vì mỗi người đã bố trí sẵn “đường dây” riêng.

Thế mới biết rằng, chuyện có dưlượng thuốc tăng trọng trong thịt lợn là lẽ đương nhiên. Và chất Clenbuterol được tìm thấy trong mẫu thịt lợn ở TP Hồ Chí Minh chỉ là một trong sốhàng trăm hoạt chất được sử dụng để “kích vị, thúc béo” cho lợn. Và mối nguy hiểm cho người sử dụng vẫn còn treo “lơlửng” khắp nơi nếu các cơquan chức năng không có những biện pháp triệt để.

Một nhân viên trước đây từng làm cho một văn phòng đại diện một công ty chuyên bán các dạng thức ăn chăn nuôi cho gà, lợn, thủy sản: Những dạng văn phòng đại diện của Trung Quốc kinh doanh mặt hàng này có rất nhiều ở Việt Nam. Sản phẩm thuốc tăng trọng hầu hết đều ở dạng tinh chấtược nhập lậu qua biên giới Lạng Sơn và các tỉnh phía Bắc và xuất bán cho các công ty, cơsở sản xuất thức ăn chăn nuôi của Việt Nam.

Phóng viên báo KH&ĐS đã đem những gói thức ăn, tinh chất tăng trưởng toàn tiếng Trung Quốc mua được tại Lạng Sơn đi hỏi những người biết tiếng Trung. Hầu hết trên vỏ bao bì đều có những tên nghe rất kêu như: “Bạch Nhật Đại”, “Khai vị” “Tăng gia phức đại”. Các chất này đều ghi có tác dụng thúc đẩy sự tăng trưởng, cải thiện và nâng cao chất lượng thịt, tăng cường khả năng sinh sản. Đối với gia súc lấy thịt thì làm giảm thời gian chăn nuôi, với gia súc lấy trứng thì gia tăng số lượng trứng. Bên cạnh đó, còn có tác dụng làm lông sáng mịn, hồng hào, vật nuôi trở nên thuần hơn. Đáng lưu ý, không có một bao bì nào có ghi thành phần các chất có trong sản phẩm, điều quy định khá chặt chẽ đối với nhãn mác sản phẩm. Đặc biệt, trong gói thức ăn có tên “Bạch Nhật Đại”, nhà sản xuất quảng cáo, nếu lợn từ 15kg sử dụng thức ăn này trong vòng 3 tháng có thểtăng cân lên 100kg. Còn nếu sử dụng hỗn hợp nhiều loại thức ăn (của hãng này - PV) thì từ 10-15 ngày có thể xuất chuồng? Vì vậy, chẳng ai dám chắc rằng trong những gói thức ăn, tinh chất tăng trọng kia là những gì và gia súcăn vào thì chất lượng thịt sẽ ra sao?

Nguồn: KH&ĐS Số 49 Thứ Hai 19/6/2006