Thuốc kháng sinh trong chăn nuôi: Nhờn thuốc cho cả người

Có thể do cố tình hay vô ý mà thuốc kháng sinh đang được nhiều người chăn nuôi sử dụng một cách vô tội vạ. Các nhà khoa học cảnh báo, điều này rất nguy hiểm cho hệ miễn dịch của con người. Tại một số làng chăn nuôi tại xã Dương Nội (quận Hà Đông, Hà Nội), Cát Quế (huyện Hoài Đức, Hà Nội), việc sử dụng thuốc kháng sinh cho vật nuôi thường do kinh nghiệm truyền miệng chứ không có chỉ dẫn của bác sĩ thú y. Không những vậy, bạn có thể mua bất cứ loại thuốc kháng sinh nào mà mình cần ở các cửa hàng thuốc thú y mà không cần đơn của bác sĩ thú y.

Khá vô tư, anh Nguyễn Văn Đông, Dương Nội cho biết, vật nuôi cùng như người, dùng thuốc nào mà chẳng được. Nếu dùng thuốc kháng sinh cho người thì dùng cho vật nuôi là...  yên tâm (!). Thậm chí, một số người chăn nuôi còn truyền tai nhau bí quyết dùng thuốc kháng sinh liều cao ngoài việc ngăn ngừa bệnh mà còn làm cho vật nuôi lên cân nhanh vì tích nước.

Sự thiếu hiểu biết này quá nguy hiểm vì khoa học đã chứng minh, kháng sinh phải đúng chủng loại thì mới có tác dụng. Sử dụng sai không những không làm bệnh khỏi mà còn tạo điều kiện cho vi - rút biến thái, gây nhờn thuốc.

PGS.TS Phạm Sỹ Lăng cho biết: Cũng giống như hoa màu, nguyên lý khoa học trong sử dụng thuốc kháng sinh cho vật nuôi khá đơn giản, nếu dùng đúng liều lượng và đảm bảo thời gian giết mổ để thuốc có điều kiện đảo thải hết ra ngoài theo đường bài tiết thì thịt đảm bảo an toàn. Tuy nhiên, thực tế, điều này không được thực hiện đúng quy trình. Chính vì thế, nhiều bà nội trợ cho biết, vẫn hay gặp phải những miếng thịt mà khi thái ra, mùi kháng sinh còn nồng nặc. Khi nấu, nước thịt tiết ra rất đục và sủi bọt.

Ông Lăng cảnh báo, nếu kháng sinh không được bài tiết hết mà người tiêu dùng mua phải loại thịt này thì chẳng khác nào đã bổ sung vào người một lượng kháng sinh không mong muốn. Dần dần, cơ thể người sẽ không còn khả năng chống chọi với bệnh tật do bị nhờn thuốc. Đó là với kháng sinh thông thường, còn với dòng kháng sinh gây độc, thì chúng có thể gây biểu hiện bệnh suy tủy nhất là với trẻ em dưới 5 tuổi, người già.

Khi được hỏi về cách nhận biết loại thịt có tồn dư kháng sinh, đa số các nhà khoa học đều có cùng câu trả lời: không thể nhận biết được bằng mắt thường. Các loại thuốc kháng sinh được lưu lại trong vật nuôi theo cơ chế tích tụ và cũng lưu lại ở cơ thể người theo cơ chế này. Với hàm lượng nhỏ thì rất khó phát hiện mà phải qua những phân tích, xét nghiệm bằng những thiết bị hiện đại mới chỉ mặt đặt tên được chúng. Ngoại trừ dư kháng sinh đặc trưng với độ đậm đặc thì mới có thể ngửi được bằng mũi.

GS.TS Vũ Duy Giảng, Đại học Nông nghiệp I Hà Nội, bật mí cách nhận biết thịt tồn dư kháng sinh bằng những mẹo sau: Khi chế biến, nếu thấy thịt có mùi lạ hoặc mùi kháng sinh thì không nên dùng. Bên cạnh đó, nếu thịt nhạt màu, có nước ướt hoặc đọng thành giọt là thịt không ngon. Thường, loại thịt này sử dụng thuốc kháng sinh lâu ngày nên giữ nước.

Một đặc điểm nữa mà các bà nội trợ cũng nên để ý, nếu thịt rang lên mà nước trùm lên như… cơm sôi, mùi oi là lợn ăn nhiều thuốc kháng sinh, tăng trọng.