Thoái hoá hoàng điểm người già: Phòng bệnh... ”miệng”
Đó là bệnh gây tổn thương vùng hoàng điểm, vùng quan trọng nhất của võng mạc trung tâm, làm giảm thị lực. Bệnh liên quan đến tuổi tác bởi tỉ lệ mắc bệnh tăng tương ứng với tuổi: 1/6 ở lứa tuổi từ 55-64, 1/3 ở lứa tuổi trên 75.
Thoái hóa hoàng điểm là nguyên nhân hàng đầu đe doạ thị lực ở những người trên 50 tuổi. Người già còn có thể bị lão thị, đục thể thuỷ tinh nhưng việc khắc phục đơn giản hơn, chỉ là đeo kính hoặc mổ thể thuỷ tinh, có thể giải quyết ở bệnh viện huyện. Còn thoái hóa hoàng điểm thì phức tạp mọi bề về chẩn đoán, bệnh nguyên, bệnh sinh và điều trị, gây tốn kém và hiệu quả thấp. Một ca điều trị chia làm 4 đợt, mỗi đợt tiêu tốn khoảng 2000 USD, chỉ nhằm để người già có thể đọc được những ký tự to bằng... hạt lạc.
Người xưa nói “họa từ miệng mà ra, bệnh cũng từ miệng mà vào”. Trong các nghiên cứu can thiệp người ta cố gắng tìm ra vai trò của dinh dưỡng trong phòng bệnh. Người ta thấy rằng tỷ lệ thoái hóa hoàng điểm ở châu á thấp hơn, lại xuất hiện muộn hơn so với các nước phương Tây. Mà điểm khác nhau cơ bản giữa hai giống người này là tập quán ăn uống. Chúng ta hãy xem các nhà nghiên cứu đã có trong tay những gì:
- Bỏ thuốc lá, dùng các chất dinh dưỡng bổ sung có hàm lượng các chất chống oxy hoá cao có thể làm giảm nguy cơ chuyển từ tình trạng hoàng điểm của người có tuổi sang một thoái hóa hoàng điểm thực thụ xuống 8 lần.
- Chế độ dinh dưỡng nhiều mỡ sẽ ảnh hưởng đến nguy cơ dẫn đến thoái hoá hoàng điểm. Nhóm ăn cá chiếm tỷ lệ thấp nhất trong số những người bị bệnh này. Những người thuộc nhóm dùng các suất ăn công nghiệp có nguy cơ mắc bệnh cao gấp đôi những người khác. Các hạt có dầu được coi như là một chất bảo vệ chống lại căn bệnh thoái hoá hoàng điểm. Một nghiên cứu khác có nhóm đối chứng đã cho thấy những người bị thoái hoá hoàng điểm tiêu thụ một lượng rất lớn các chất béo thực vật loại, chất béo bão hoà đơn và đa không bão hoà. Thói quen dùng rượu vang của người Pháp lại được ca ngợi bởi vì không những nó làm tăng tuổi thọ mà còn có các chất chống oxy hoá, chống huyết khối, chống viêm. Các hạt có dầu chứa một lượng khá lớn vitamin E, đồng, magiê có thể làm giảm lượng cholesterol toàn phần, đem đến những lợi ích cho những người bị vữa xơ động mạch và chứng huyết khối.
- Vai trò của hai sắc tố lutein và zeaxanthin: Zaexanthin là một trong 700 sắc tố thuộc nhóm carotenoid- nguồn cung cấp vitamin A quan trọng nhất. Con người không thể tổng hợp được các carotenoid mà phải lấy từ thức ăn hàng ngày. ở thực vật, hai sắc tố này hấp phụ những phổ ánh sáng có năng lượng cao và có hại nhất của ánh sáng mặt trời. Ngoài ra, bản chất của lutein và zaexanthin là các chất béo bão hoà chống oxy hoá còn kìm hãm việc hoạt hoá các gốc tự do, ngăn chặn phản ứng kích hoạt bởi ánh sáng hoặc phản ứng quang- oxy hoá đem lại những ích lợi to lớn cho mắt và da- hai tổ chức có khả năng bị hại nhất bởi các loại tia sáng. Có người ví hai sắc tố trên như một kính râm tự nhiên giúp con người chống chọi được với các tia có hại từ mặt trời.
Nguồn: KH&ĐS Số 50 Thứ Sáu 23/6/2006
