Thay đổi tâm tính sau khi ghép tạng

Trái tim mới, con người mới

Trước đây, Jaime Sherman chẳng bao giờ nghĩ rằng mình sẽ chơi thể thao hoặc ăn đồ ăn Mêhico. Nhưng sau ca ghép tim, mọi chuyện đã khác hẳn. Cô tham gia đội bóng chày, tập bơi và không bỏ sót một trận bóng đá nào trên truyền hình. Cô mê mẩn trước những món ăn cay xé lưỡi của đất nước Trung Mỹ. Ngạc nhiên vì sự thay đổi của chính mình, Jaime Sherman tìm hiểu và được biết, tất cả những thói quen đói là của người đã tặng cho cô trái tim. Anh ấy là vận động viên nghiệp dư của một trường đại học ở bang Kansas .

Không chỉ khám phá ra điều bí mật đằng sau sự thay đổi của bản thân, Jaime Sherman còn được nghe rất nhiều câu chuyện lạ lùng về những người cùng hoàn cảnh. Một người đàn ông 47 tuổi, sau ca phẫu thuật ghép tim đột nhiên thấy say me các giai điệu cổ điển, đặc biệt là những bản nhạc viết cho đàn violon, dù từ nhỏ ông là người hoàn toàn mù âm nhạc. Thì ra, trái tim mới của ông trước đây thuộc về một thiếu nữ yêu nhạc cổ điển và chơi violon. Một người khác sau khi ghép tim của một cô gái mắc bệnh biếng ăn bỗng xuất hiện những triệu chứng khó chịu, buồn nôn khi ngửi thấy mùi xào nấu. Một doanh nhân 58 tuổi ở bang Arizona, vốn là một người say mê công việc và gần như suốt đời chỉ có một mối bận tâm duy nhất là tiền bạc, sau khi ghép tim của một nhà hoạt động xã hội đã từ bỏ kinh doanh và dành phần lớn thời gian để làm từ thiện.

Kỳ lạ nhất là trường hợp được Bs Paul Pearsall đề cập trong cuốn Mật mã trái tim. Cô bé 8 tuổi được nhận trái tim của một cô bé gái khác chết trong một án mạng. Sau ca phẫu thuật, cô bé liên tục gặp những giấc mơ khủng khiếp về vụ án. Khi cảnh sát và chuyên gia tâm lý vào cuộc, sử dụng những miêu tả của cô về chân dung kẻ sát nhân, họ đã bắt được y không mấy khó khăn. Hung thủ sau đó đã phải cúi đầu nhận tội trước những bằng chứng hoàn toàn chính xác về thời gian, địa điểm, vũ khí gây án mà cô bé mang trái tim nạn nhân của hắn đưa ra.

Bí mật của tế bào?

Giới y học đều thừa nhận, một số bệnh nhân sau khi ghép tạng, đặc biệt là tim có những biến đổi bất thường về mặt tâm, sinh lý. Nhưng họ không thể thống nhất với nhau trong cách giải thích nguyên nhân của hiện tượng này. TS Jack Copeland, bác sĩ phẫu thuật tim hàng đầu ở Mỹ cho rằng, sau phẫu thuật, một người ốm đau sẽ trở thành người khỏe mạnh bình thường nên không có gì đáng ngạc nhiên khi họ sẽ bắt đầu những hoạt động mà trước đây điều kiện sức khỏe không cho phép. Một số người thậm chí còn thay đổi hoàn toàn, sống tích cực để bù lại quãng thời gian đã bỏ phí vì bệnh tật. Còn theo TS John Schroeder (Đại học Stanford), sự kết hợp của hàng chục loại thuốc chống đào thải sau phẫu thuật và các chất gây me trước đó đã tác động rất lớn đến tâm lý bệnh nhân, khiến họ thay đổi thói quen sinh hoạt.

Gây tranh cãi nhất là cách giải thích dựa trên lý thuyết về “ký ức tế bào”. Một số chuyện gia tâm lý Đại học Arizona , những người đưa ra lý thuyết này cho rằng mọi tế bào đều mang một phần năng lượng và ký ức của cơ thể mà từ đó nó sinh ra. Một khi tế bào còn sống thì ký ức còn tồn tại và nó sẽ tiếp tục hoạt động khi tế bào mang nó được cấy ghép vào cơ thể mới. Như vậy, ký ức của một con người có thể nằm ở bất cứ đâu trong cơ thể: tim, phổi, thận, gan... Chính những bộ phận này sẽ đem ký ức về người hiến tặng sang người nhận và làm thay đổi thói quen của họ.

Trong khi cách giải thích này còn chưa nhận được sự ủng hộ rộng rãi, đã có một bác sĩ vận dụng nó để cải thiện tình trạng cho bệnh nhân ghép tạng. Mehmet Oz (Trung tâm y khoa Columbia Presbyterian) ở Mỹ đã cho mời một chuyên gia chữa bệnh bằng năng lượng tham gia vào các ca phẫu thuật. Trong khi các bác sĩ thao tác thì người này dùng khả năng của mình tác động vào cơ thể bệnh nhân và bộ phận cấy ghép để dung hòa sự khác biệt giữa hai yếu tố. Kết quả thật bất ngờ. Tỷ lệ đào thải sau phẫu thuật giảm xuống, khả năng sống và bình phục của bệnh nhân được cải thiện đáng kể.

GS. TS Lê Thế Trung, nguyên giám đốc Học viện quân Y 103

Tuy thế giới đã có một số trường hợp sau khi ghép tạng đã biến đổi tâm tính giống với người cho tạng, nhưng khoa học vẫn chưa có những bằng chứng cụ thể để chứng minh. Thực tế, tế bào của những tạng không ảnh hưởng đến tư tưởng của người cho và người nhận. Trên phương diện y học, việc cấy ghép chỉ được “chấp nhận” khi người hiến và người nhận có bộ phận cơ thể phù hợp, không miễn dịch nhau, có thể hòa nhập và phát triển... Hiện tượng thay đổi bản tính sau phẫu thuật là do sức ép của tâm lý. Những người được nhận tạng là những người chịu áp lực tâm lý lớn (họ nghĩ rằng họ sẽ chết), thường bị tổn thương ở hệ thần kinh điều khiển các bộ phận cơ thể. Hơn nữa, từ một cơ thể ốm yếu, nhờ người hiến tạng mà khỏe mạnh trở lại nên họ luôn nghĩ đến người đó, tìm hiểu, làm theo người đó. Tâm lý bị chi phối mạnh mẽ, sẽ tác động vào hệ thần kinh, khiến cho người được nhận tạng thay đổi hành vi và có một phần giống với người đã tặng tạng cho mình. Có không ít trường hợp, người thân của những người cho tạng thường đến thăm người nhận,coi đó như người thân của mình. Điều này cũng ảnh hưởng nhiều đến tâm lý, làm người nhận càng muốn giống ân nhân của mình.