Thận trọng và chưa thể

Phải thận trọng khi phản biện về đường lối, chủ trương, chính sách

Thứ trưởng Nguyễn Quân

Một nhà khoa học kiêm Thứ trưởng Bộ Khoa học Công nghệ, TS Nguyễn Quân, cho rằng quyết định này cho thấy “ Đảng và Nhà nước ta tôn trọng quyền tự do nghiên cứu của mọi tổ chức và cá nhân, quyền dân chủ của công dân, sẵn sàng lắng nghe ý kiến nhiều chiều, tiếp thu ý kiến đóng góp cho việc xây dựng chính sách”. (VietNamNet, 3/8)

Tuy vậy, ông Quân cũng nêu rõ chủ trương cần quán triệt, rằng trong bối cảnh xã hội phức tạp hiện nay, chúng ta đang cần có sự đồng thuận cao của xã hội đối với các quyết sách của Đảng và Nhà nước, cần có sự ổn định để tiếp tục phát triển. Do vậy, “ việc công bố các kết quả nghiên cứu phản biện liên quan đến đường lối, chủ trương, chính sách điều hành kinh tế, xã hội phải hết sức thận trọng”.

Vì lẽ đó, Điều 2 của Quyết định số 97/2009/QĐ-TTg cũng quy định: “ Cá nhân nếu có ý kiến phản biện về đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước cần gửi ý kiến đó cho cơ quan Đảng, Nhà nước có thẩm quyền” để được nghiên cứu, thẩm định và tiếp thu, tuy nhiên “không được công bố công khai với danh nghĩa hoặc gắn với danh nghĩa của tổ chức khoa học và công nghệ”.

Nhưng liệu các tổ chức, khi không được công khai ý kiến phản biện, có quyền yêu cầu các cơ quan chức năng phải có cơ chế rõ ràng khi tiếp nhận và hồi âm các ý kiến đó, để tránh tình trạng "nước đổ lá khoai", "bặt vô âm tín" như nhiều trường hợp từng diễn ra từ trước đến nay?

“Chưa thể giải quyết lao động chui người nước ngoài”

Theo thống kê từ Tổng cục 3, Bộ Công an, hiện có 35.000 lao động Trung Quốc đang làm việc tại Việt Nam , tập trung ở một số địa bàn trọng điểm như TP.HCM, Tây Nguyên. Đây có lẽ là con số gần thực tế hơn cả, sau những con số “không đáng kể” về lao động phổ thông người Trung Quốc ở Việt Nam được nêu ra bởi chính quyền cách đây vài tháng.

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Ngân.

Lý giải sự khó khăn, bà cho hay: “Chúng tôi phải làm việc với các doanh nghiệp có sử dụng lao động phổ thông là người nước ngoài, giải thích cho họ biết về pháp luật Việt Nam, để họ thấy mình chưa đủ điều kiện lao động ở Việt Nam nên không được cấp giấy phép”.

Cách trả lời của Bộ trưởng nghe sao cứ kỳ kỳ. Lao động phổ thông nước ngoài (tức là công dân ngoại quốc bình thường, không đến mức được hưởng quyền miễn trừ ngoại giao), vi phạm pháp luật trên lãnh thổ Việt Nam, thì cần mạnh tay xử lý theo luật pháp Việt Nam .

Ở trường hợp tương tự, để bảo vệ thị trường nhân công nội địa, nhiều nước trên thế giới hoàn toàn có thể trục xuất ngay tức khắc lao động chui người nước ngoài, mà không phải "làm việc” và “giải thích” nhiều. (Lao động Việt Nam cứ thử ở chui trên đất nước lạ, bị cảnh sát bắt, xem có được nghe giải thích vài ngày về chính sách và pháp luật nước sở tại không?) Không hiểu có gì phức tạp khiến bộ trưởng cứ phải... tế nhị như vậy?

Vẫn ra khơi

Mặc dù Trung Quốc đã bắt giữ tàu cá và ngư dân Việt Nam , tàu thuyền đánh bắt xa bờ ở cảng Sa Kỳ vẫn tấp nập ra khơi. Nhiều ngư dân giải thích: “ Thì cha ông mình vẫn đánh bắt ở vùng biển đó mà...”. (Tuổi Trẻ, 4/8)

Vẫn biết cư dân phải ra biển bất chấp những rủi ro, hiểm họa, vì họ không còn đường sống nào khác. Tuy nhiên, cần có chính sách, khuyến nghị rõ ràng với ngư dân, để mặc người dân nghĩ hồn nhiên “ trước thế nào, giờ cứ thế” đều không phải là tư duy sáng suốt.

Bởi lẽ, đúng là chúng ta đang ở thời kỳ phức tạp, khi vô số biến động quốc tế xảy ra khiến số phận của các ngư dân và ngành hải sản Việt Nam phụ thuộc rất nhiều vào đường lối ngoại giao cương quyết và mềm dẻo của Nhà nước, chứ không thể cứ đơn thuần nhắm mắt làm theo “ truyền thống”, “ thói quen” cũ.

Nếu chính quyền không cảnh báo người dân mà cứ để mặc họ “ hồn nhiên” như vậy, khi bị “ tàu lạ” bắt và phạt vạ, thì ngư dân vẫn là bên phải chịu thiệt thòi lớn nhất.

Hoàng Thư(tổng hợp)