Tật nói lắp có thể sửa được

Theo các chuyên viên, ¾ các trường hợp nói lắp sẽ chấm dứt hay giảm dần tự nhiên, nhưng trong một vài trường hợp, nó có thể trở thành mãn tính. Trẻ có cảm giác mình bị khuyết tật, sẽ ảnh hưởng đến nhân cách và cuộc sống trẻ.

Tại sao người ta nói lắp

Hơn 1% dân số thế giới nói lắp, nam cao hơn nữ bốn lần. Nguyên nhân tuy chưa rõ, nhưng không do giải phẫu học, không do cấu trúc cơ thể, mà cũng không có tính chất di truyền, cả trong trường hợp có nhiều người nói lắp trong một gia đình.

Có thể có nhiều nguyên nhân phối hợp như:

- Nói lắp sau một tai nạn, sau một cú sốc xúc cảm, có phối hợp với thể tạng hay môi trường.

- Nói lắp thường xảy ra trong những gia đình quá khắt khe, bực bội đối với trẻ.

Đặc biệt có thể phát sinh tật nói lắp trong trường hợp: trẻ thuận tay trái, mà bố mẹ ép phải sử dụng tay mặt; trẻ sống trong một gia đình mà nghe hai thứ tiếng.

- Có trẻ chỉ nói lắp khi bị hỏi bất ngờ, hoặc chỉ nói lắp ở nhà (ấm ức việc gì đó), mà đến trường, vẫn nói bình thường, hay ngược lại.

- Có trẻ khi ở một mình, có thể hát hay nói một cách tự nhiên, không còn nói lắp.

Phải làm gì khi con trẻ nói lắp

Thông thường, hiện tượng nói lắp xuất hiện lúc trẻ 2 tuổi hay 2 tuổi rưỡi nghĩa là lúc trẻ bắt đầu biết nói, có khi 6 tuổi và rất hiếm xuất hiện ở trẻ lớn hơn.

Ở một số trẻ, sau một thời gian nói lắp, nói tự nhiên, nói bình thường trở lại. Có trẻ tiếp tục nói lắp mãi. Nên đưa trẻ đến khám chuyên môn càng sớm càng tốt. Trẻ dưới 6 tuổi nếu được khám và điều trị sớm, chỉ vài tuần là hết. Nếu chờ đợi và tật nói lắp không hết (1/4 trường hợp), sự tập luyện sẽ dài hơn, có khi phải vài năm.

Trẻ nói lắp sẽ gặp nhiều khó khăn khi đi học, khi tiếp xúc với bạn bè, khi thi vấn đáp… Lớn lên, nói lắp ảnh hưởng nhiều đến tâm tính con người.

Phương thức giải quyết tật nói lắp

Một số chuyên viên chủ trương dùng dược phẩm: thuốc an thần giải lo và thuốc an thần kinh. Một số khác chữa bằng biện pháp tâm lý: tập thở, thư giãn cơ thể, thoải mái, tập luyện phát âm. Có cả trăm phương thức giải quyết tật nói lắp. Nhưng không có một phương thức vạn năng, vì mỗi người nói lắp một cách, không ai giống ai. Chuyên viên chỉnh giọng cần tuỳ trường hợp, tuỳ nhân cách của trẻ, mà sử dụng thích hợp.

Trên thực tế, trường hợp nào cũng đều cần có sự hợp tác của bố mẹ.

- Cần đưa đi khám ngay khi phát hiện tật nói lắp của trẻ.

- Không nên chê cười la rầy buộc trẻ phải cố gắng, tập nói như mọi người.

- Trái lại: khi trẻ ấp úng, không nói ra được một tiếng nào đó, bố mẹ có thể giúp đỡ, nói tiếp câu, nói hết ý.

- Sau 6 tuổi, nếu đưa trẻ đến trung tâm chỉnh tiếng nói, thời gian dài hơn, vì trẻ không thích gò bó luyện tập. Nếu trên 12 tuổi trẻ mới được đưa đi chỉnh giọng, trẻ sẽ ý thức được cần giống mọi người, nên chấp nhận dễ dàng hơn các buổi tập thư giãn, tập thở, tập luyện giọng. Thời gian tập luyện dài hơn, có khi phải nhiều năm. Nhưng vẫn giải quyết được, nếu bố mẹ kiên nhân