Tập huấn trực quan, khuyến nông kiểu mới
Hiện việc tập huấn, chuyển giao TBKT cho nông dân có 3 hình thức. Thứ nhất, các đơn vị khuyến nông tổ chức lớp tập huấn ngắn hạn ở các thôn, xã cho một bộ phận nông dân tham gia, nội dung tập huấn về kỹ thuật nông nghiệp, gắn với thời vụ sản xuất. Thứ hai, các lớp tập huấn tổ chức trong thời gian dài, nội dung tập trung theo chuyên đề như: kỹ thuật trồng rau an toàn, nuôi ba ba, ếch... Thứ ba, tập huấn thông qua các chương trình đào tạo nghề cho nông dân. Hình thức này yêu cầu phải có kinh phí lớn, thời gian đào tạo “dài hơi”, người tham gia được học cả lý thuyết và thực hành.
Trước đây, công tác tập huấn, chuyển giao TBKT ở Hải Dương có nhiều bất cập do số lượng người tham gia quá đông, trong đó nhiều người không có nhu cầu thực sự. Giáo viên chủ yếu “độc thoại”, ít trao đổi, hỏi đáp với bà con, nội dung tập huấn còn dàn trải, nhiều vấn đề quan trọng trong sản xuất chưa được chú trọng, do vậy các lớp tập huấn có chất lượng thấp, nông dân khó áp dụng vào thực tế sản xuất.
Trong những năm gần đây, ngành khuyến nông ở Hải Dương đã có sự đổi mới trong công tác tập huấn để phù hợp với thực tiễn sản xuất, cụ thể là căn cứ vào đối tượng tham gia để có hình thức tập huấn phù hợp, tập huấn trong thời gian ngắn, trùng với những thời điểm quan trọng của thời vụ sản xuất. Chẳng hạn, khi lúa bị bệnh đạo ôn, lùn sọc đen gây hại, Chi cục Bảo vệ thực vật, Trung tâm Khuyến nông tỉnh và các trạm khuyến nông huyện tổ chức tập huấn cho bà con với nội dung trọng tâm là cách nhận biết và biện pháp phòng, chống hai loại bệnh trên. Nông dân được hướng dẫn cụ thể về những loại bệnh này, do vậy họ tham gia tập huấn rất đông và chăm chú lắng nghe, ghi chép. Địa điểm tập huấn không chỉ ở hội trường trung tâm xã, mà còn chuyển đến tận thôn, xóm, khu dân cư, nội dung biên soạn ngắn gọn, xúc tích. Hình thức trao đổi, thảo luận giữa giáo viên và người học được tăng cường; tài liệu, trang thiết bị phục vụ tập huấn đa dạng hơn, do vậy hiệu quả tập huấn được nâng lên so với trước đây.
Đặc biệt, hình thức tập huấn trực quan, “cầm tay chỉ việc”, tập huấn đầu bờ, đầu chuồng được mở rộng. Tham gia hình thức tập huấn này, nông dân dễ dàng nhận biết, ứng dụng vào sản xuất vì họ được trực tiếp quan sát. Đầu vụ xuân năm 2010, Chi cục Bảo vệ thực vật Hải Dương đã kết hợp với Công ty TNHH Syngenta Việt Nam, Công ty cổ phần Bảo vệ thực vật An Giang tổ chức hướng dẫn nông dân xã Cẩm Sơn (Cẩm Giàng) kỹ thuật xử lý hạt giống lúa trước khi gieo vãi bằng thuốc hóa học Cruiser Plus, có tác dụng phòng, trừ các loại rầy và nấm bệnh hại lúa. Toàn bộ lượng thuốc được cấp phát miễn phí cho nông dân. Ngay từ sáng sớm, hàng trăm nông dân trong xã đã mang giống lúa đến sân trụ sở HTX Dịch vụ nông nghiệp xã Cẩm Sơn để được các kỹ sư nông nghiệp hướng dẫn. Chị Trần Thị Nhàn cho biết: “Nhà tôi gieo vãi 3 sào giống Khang dân 18, được các kỹ sư hướng dẫn trực tiếp nên chúng tôi dễ tiếp thu, làm được ngay”.
Ông Trần Văn Hạnh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hải Dương cho biết: “Trong thời gian tới, ngành khuyến nông tiếp tục nâng cao trình độ, bổ sung đội ngũ giáo viên làm công tác khuyến nông; đầu tư kinh phí trang bị phương tiện tập huấn. Bên cạnh đó, tăng cường hình thức tập huấn trực quan, đầu bờ để nông dân được khảo sát các mô hình khuyến nông”.
