Sữa đậu nành không nhãn mác: Loay hoay tiêu chuẩn và quản lý

KH&ĐS đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Việt Cường, Chánh thanh tra Sở Y tế Hà Nội về vấn đề này. Ông cho biết:

- Ngoài các cơsở đã công bố, trên địa bàn Hà Nội, còn rất nhiều hộ gia đình sản xuất nhỏ lẻ chuyên sản xuất và đóng sữa đậu nành vào những chai xanh 0,65l để cung cấp cho các hàng nước, quán bán quà sáng. Các cơsở này do ai quản lý?

- Đây là những cơsở không công bố chất lượng sản phẩm. Ngành y tế chỉ kiểm tra những cơsở đã công bố chất lượng sản phẩm vìđây là nơi đã cấp giấy tiếp nhận thì phải hậu kiểm. Những cơsở chưa công bố thì UBND các cấp quản lý về mặt đăng ký kinh doanh. Còn thanh tra Sở phối hợp với Trung tâm y tế quận huyện và các phường quản lý về mặt chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm. Cơsở nào chưa công bố thì yêu cầu chấp hành. Còn nếu sau khi đã được nhắc nhở, họ vẫn không chấp hành thì sẽ xử lý theo quy định về việc không công bố chất lượng sản phẩm.

- Nhưvậy, từ trước đến nay, chúng ta buông lỏng quản lý với loại sữa đậu nành “24 giờ” này?

- Từ trước đến nay, chúng ta không đặt ra vấn đề công bố chất lượng sản phẩm đối với các cơsở sản xuất sữa đậu nành nhỏ lẻ, mang tính chất gia đình. Nhưng đã đến lúc phải chú ý đến vấn đềnày. Chúng tôi đã chỉ đạo thanh tra y tế quận, huyện rà soát trên địa bàn để xem hộ nào sản xuất nhưvậy thì hướng dẫn tiến hành thủ tục công bố chất lượng sản phẩm. Theo nghị định 42 mới, các hộ gia đình sản xuất sữa đậu nành ở quy mô này sẽ phải có giấy chứng nhận đủ tiêu chuẩn vệ sinh.

- Trong thực tế, loại sữa đậu nành không nhãn mác này có đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm không? Từ trước đến nay đã có trường hợp nào ngộ độc do sữa đậu nành hay chưa?

- Theo quy trình sản xuất thì sữa đậu nành đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Trong việc rửa chai lọ, tôi đã có dịp đi thực tế và thấy rằng người ta rửa bằng nước rửa bát rồi sau đó súc rửa bằng nước sạch. Quy trình rửa nhưvậy có thể đảm bảo. Có một điều đặc biệt là sữa đậu nành có đặc tính “ưa sạch”, nghĩa là chỉ cần một khâu không đảm bảo vệ sinh là sản phẩm sẽ rất nhanh hỏng. Trên địa bàn Hà Nội, tôi cũng chưa nghe thấy nói đến chuyện ngộ độc do sữa đậu nành.

- Ở một số cơsở, nơi sản xuất sữa đậu nành và chăn nuôi lợn rất gần nhau. Chúng tôi bắt gặp cảnh tượng nồi sữa được đặt ngay cạnh chuồng lợn để chờ nguội. Vậy lấy gì để đảm bảo rằng, những sản phẩm nhưvậy đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm?

- Những cơsở nhưvậy đã không đảm bảo tiêu chuẩn vệ sinh trong sản xuất. Và khi các cơquan chức năng tiến hành kiểm tra thì sẽ không được cấp giấy chứng nhận.

- Nhưng người tiêu dùng không thể chờ đợi các cơquan chức năng được?

- Người tiêu dùng phải chủ động bảo vệ mình. Cần phải hiểu rằng sữa đậu nành cũng là một thực phẩm thì nên lựa chọn những cơsở có địa chỉ, nguồn gốc, có công bố chất lượng sản phẩm, ngày sản xuất, hạn sử dụng. Nếu sản phẩm chỉ sử dụng trong vòng 24 tiếng thì cũng phải có khuyến cáo này. Những sản phẩm sữa đậu nành đóng chai đã được tiệt trùng nên đảm bảo về mặt vi sinh. Với những sản phẩm này, chúng tôi chỉ lưu ý đến việc sử dụng chất tạo ngọt có được phép hay không và tỷ lệ chất tạo ngọt có nằm trong mức độ cho phép không.

- Những chai sữa chỉ có tuổi thọ ngắn ngủi, “24 tiếng” thì có phải tuân thủ việc dán nhãn?

- Sữa đậu nành đóng chai - dù hạn sử dụng ngắn hay dài - ngoài quy chế nhãn mác phải đảm bảo 8 thông số: thành phần, ngày sản xuất, hạn sử dụng, thời hạn bảo quản, tên cơsở sản xuất, địa chỉ sản xuất, công bố chất lượng... Hiện nay, hầu hết các loại sữa đậu nành 24 tiếng đều chưa tuân thủ các quy định này.

- Xin cámơn ông

Nguồn: KH&ĐS Số 44 Thứ sáu 2/6/2006