Sử dụng và bảo quản nguồn nước sạch
I. Thế nào là nước sạch ?
Nước sạch là nước trong sạch, không màu, không mùi vị, không chứa mầm bệnh và các chất độc hại.
II. Các loại hình cung cấp nước sạch
1. Bể chứa nước mưa
Khi hứng nước mưa cần chú ý:
- Trước mùa mưa phải vệ sinh sạch sẽ mái hứng, máng dẫn và bể chứa.
- Nước của trận mưa đầu mùa và nước mưa trong khoảng 10- 15 phút đầu của các trận mưa phải loại bỏ.
- Bể chứa phải có nắp đậy.
- Lắp vòi hoặc dùng gầu sạch để lấy nước. Treo gầu nơi cao, sạch.
- Nuôi cá trong bể chứa để diệt bọ gậy.
2. Giếng khơi
- Giếng đào cách xa chuồng gia súc, nhà tiêu ít nhất 10m.
- Thành giếng xây cao khoảng 0,8m trong lòng giếng có thể xây gạch, đá hộc, đá ong, bê tông.
- Sân giếng lát gạch hoặc xi măng dốc về phía rãnh thoát nước, miệng giếng có nắp đậy.
3. Giếng hào lọc
Ở những vùng không có nước ngầm hoặc vùng ven biển, người ta đào giếng ven suối hoặc cạnh ao, hồ, mương máng để lấy nước vào giếng qua hệ thống hào lọc.
- Hào lọc có chiều dài 1-2m, sâu 0,5m, rộng 0,7m và dốc thoai thoải đến giếng. Đổ cát đầy lòng hào và lèn kỹ, có thể đan một giỏ tre đựng cuội nhỏ đặt ở miệng hào để ngăn không cho cát tràn vào giếng.
- Vách giếng trát bằng xi măng.
- Ao, hồ dùng để lấy nước vào giếng hào lọc phải sạch, được giữ vệ sinh quang cảnh thường xuyên, không giặt giũ và không cho người, trâu bò, ngan vịt tắm ở hồ ao này.
4. Giếng khoan bơm tay hay bơm điện
- Lấy nước từ mạch nước ngầm sâu 20m trở lên.
- Xây sân giếng và rãnh thoát nước.
- Làm bể lọc sắt nếu nước có sắt.
- Định kỳ bảo dưỡng máy bơm.
- Nên có xét nghiệm thạch tín (arsentic).
III. Một số biện pháp làm sạch nước
1. Đánh phèn
Dùng 1gam phèn tán nhỏ, hòa vào 1 bát nước rồi đổ dần vào thùng nước (20lít), khuấy đều, để lắng, đợi nước trong để dùng.
2. Làm trong nước bằng biện pháp dân gian
- Lấy nắm lá mồng tơi hoặc dâm bụt vò nát, cho vào thùng nước (khoảng 20lít) khuấy đi khuấy lại nhiều lần để cho lắng cạn, gạn lấy nước trong để dùng.
- Dùng một mảnh vải sạch căng ra, đổ nước qua mảnh vải nhiều lần cho đến khi thấy nước trong là được.
3. Bể lọc
- Bể lọc gồm 2 ngăn: ngăn lọc và ngăn chứa.
- Nước được lọc qua lớp sỏi, cát rồi tràn vào bể chứa.
- Định kỳ phải thay rửa các lớp lọc.
4. Thau giếng, khử trùng nước giếng
- Tính lượng Cloramin B cần thiết cho giếng nước trên cơ sở nồng độ cần thiết là 10g Cloramin B 25%/m 3. Có thể dùng một số hóa chất khác như Clorua vôi 20%, hoặc Clorua vôi 70%.
- Múc một gầu nước, hòa lượng hóa chất nói trên vào nước, lưu ý phải khuấy cho tan hết. tưới đều gầu nước này vào giếng. Thả gầu cho chìm sâu đến nửa cột nước rồi kéo lên xuống nhẹ nhàng khoảng 10 lần. Dùng nước giếng này dội lên thành giếng để khử trùng, để khoảng 30 phút sau là có thể dùng được.
Nguồn: Kinh tế Nông thôn - Số 38 (471) - Ngày 19/9/2005, trang 6
