Sử dụng nước ô nhiễm asen ở Hà Tây: 4 năm cảnh báo bằng thừa!

Cứ sáu tháng một lần, có một bản tin về tình trạng nước được thông báo đến các địa phương. Tuy nhiên, những cảnh báo này đã bị bỏ qua suốt 4 năm qua.

Hiện nay, người dân vẫn phải tiếp tục sử dụng nguồn nước nhiễm asen này mặc dù đã có sự cảnh báo của các nhà khoa học.

Phóng viên báo KH&ĐS đã có cuộc trao đổi với một số nhà khoa học về địa chất thuỷ văn, hoá môi trường để tìm hiểu nguyên nhân và giải pháp trước mắt cho vấn đề này:

TS Nguyễn Văn Đản, Tổng liên đoàn địa chất thuỷ văn- địa chất công trình miền Bắc.

Xem xét lại phối hợp giữa các cơ quan khoa học

Các nhà khoa học của Liên đoàn đã phát hiện tại Hà Tây có dấu hiệu ô nhiễm asen từ năm 2002 và đã có cảnh báo với Sở TN&MT tỉnh Hà Tây. Tuy nhiên, việc cảnh báo lại đi kèm với bản tin động thái nước nằm trong chương trình thông tin của hệ thống quan trắc nước dưới đất được phát đến các địa phương 6 tháng/lần và đăng tải trên tạp chí Địa chất. Có thể chúng tôi đã không nhấn mạnh đến mức độ nguy hiểm của ô nhiễm asen nên địa phương đã không nhận thấy được vấn đề. Tôi cho rằng, từ vụ việc này, cần phải xem xét lại cách phối hợp làm việc giữa các cơ quan khoa học để tránh thiệt hại cho người dân.

KS Lê Tứ Hải, Liên hiệp khoa học sản xuất địa chất- nước khoáng

Dân phải biết bảo vệ mình

Việc cảnh báo của các cơ quan quản lý chỉ là giải pháp hỗ trợ, chính người dân phải là người tự bảo vệ mình. Lâu nay, việc khoan giếng tràn lan đã trở thành thói quen thường nhật của người dân. Chỉ cần có nước, lọc qua loa là họ đã sử dụng. Điều này rất nguy hiểm bởi hầu hết các chất ô nhiễm có trong nước đều không thể nhận biết bằng mắt thường (chỉ có sắt là dễ nhận biết nhất: mùi tanh, màu nước vàng. Nếu đổ nước chè đặc vào nước nhiễm sắt, nước chuyển ngay sang màu đen). Khi khoan giếng, phải lấy mẫu đi phân tích để chắc chắn nguồn nước an toàn cho việc sinh hoạt, nhất là ăn uống. Giá phân tích một mẫu với các chỉ tiêu cơ bản khoảng 200.000- 300.000 đồng.

TS Nguyễn Hữu Hoan, Trung tâm phân tích và xử lý môi trường, Viện Hoá học Công nghiệp

Bể lọc sắt: loại bỏ asen hữu hiệu

Qua khảo sát nhiều năm tại 12 tỉnh phía Bắc, chúng tôi nhận thấy, vùng gần sông, vùng trũng hoặc trước là sông cổ, hoặc nhánh sông đã đổi dòng thường là vùng có hàm lượng asen lớn. Do đó, dân ở những vùng có đặc điểm như vậy nên thận trọng trước khi sử dụng nước giếng khoan. Có một giải pháp rất đơn giản và rẻ tiền: chỉ cần xây dựng bể lọc sắt là có thể loại trừ khá nhiều hàm lượng asen có trong nước. Bởi nguyên lý, nếu nước có chứa sắt và asen thì chúng kết tủa và lắng lại dưới đáy. Xây bể lọc sắt sẽ đỡ tốn kém đi rất nhiều mà đang được thực hiện khá phổ biến (lọc qua bể cát hoặc làm giàn mưa trước khi cho nước vào bể chứa).

Nguồn: KH&ĐS Số 45 Thứ Hai 5/6/2006