Sao Hỏa “mất mặt”
Từ chùm ảnh đầu tiên
Hôm nay người ta có thể coi đó là một trò đùa tinh nghịch của thiên nhiên, nhưng trước đây 30 năm có lẽ hiếm có bức ảnh nào làm xôn xao dư luận như bức mặt người trên hành tinh Đỏ. Giới thiên văn học nghiệp dư, các nhà "nghiên cứu"vật thể bay lạ (UFO) cùng nhiều người tự xưng có đầu óc thám tử v.v. quả quyết rằng vệ tinh "Viking 1"hồi 1976 đã phát hiện ra một sự kiện động trời qua bức thông điệp hóa đá của nền văn minh sao Hỏa gửi đến các cư dân còn lại trong Thái dương hệ.
Chuyên gia của NASA thì dĩ nhiên không có cặp mắt lãng mạn như vậy, ngay từ đầu họ đã khẳng định đó chỉ là một núi đá và một sự tình cờ ngẫu nhiên, khi ánh nắng và các hõm đá ở vào một tương quan nhất định, đã khiến nó mang hình một mặt người. Vệ tinh " Mars Global Surveyor" cũng đã chụp lại hòn núi trơ trọi nói trên hai lần nữa, vào các năm 1998 và 2001, song vẫn không xua tan được những lời đồn đoán.
Cơ quan vũ trụ châu Âu ESA cũng cảm thấy có bổn phận " cải chính" các tin đồn vô căn cứ trên và tổ chức chụp lại bằng máy ảnh nổi với độ phân giải cao (HRSC) tương ứng 13,7 mét/pixel). Đây là một kỳ tích trong kỹ thuật chụp ảnh do nhà khoa học Gerhard Neukum cộng tác với ĐH Freie Universitaet (Berlin).
Nhiều chuyến bay ngang sao Hỏa đã được bố trí để chụp lại không gian rộng xung quanh " mặt người", song đều thất bại. Có khi độ cao quá lớn để chụp rõ, hoặc tình cờ những cơn bão cát hoặc sương mù che phủ tầm nhìn.
Cho đến 22-7 vừa qua, tình cờ đúng vào dịp tròn 30 năm kể từ khi " Viking 1" truyền chùm ảnh hy hữu xuống trạm mặt đất, nhóm HRSC đã thành công: vùng cao nguyên Cydonia trên bán cầu Bắc của ngôi sao đó đã được máy ảnh cày xới nhiều lần và chụp ảnh nổi với từng chi tiết sắc nét nhất.
Và sự thật: một núi đá"vô duyên"
Nhằm tối ưu hóa chùm ảnh mới chụp, nhóm nghiên cứu của Gerhard Neukum tích hợp cả các thông số trắc địa mà người Mỹ đã kiếm được qua vệ tinh "Mars Global Surveyor",song các dữ liệu về màu sắc và độ cao là kết quả của máy ảnh HRSC. Lần đầu tiên, có thể quan sát hòn núi đá từ bên cạnh, và cũng là lần đầu tiên chứng tỏ nó chỉ là một núi đá "vô duyên"như trăm nghìn hòn khác trên sao Hỏa. Hòn núi "mặt người"cũng đã bắt đầu bị lở nhiều, và nham thạch núi lửa cùng gió bão góp phần tạo nên nhiều dạng cổ quái khác.
Cydonia, cao nguyên có núi "mặt người"là không gian chuyển tiếp nằm giữa cao nguyên miền Nam và vùng thung lũng phía Bắc sao Hỏa. Địa hình đặc trưng ở đây là các hòn núi đơn độc với độ lớn khác nhau đứng giữa vùng trũng sỏi đá. Cũng nên nhắc lại là gần núi "mặt người"còn khá nhiều chóp nhọn mà "Viking 1"chụp từ trên xuống gây ảo giác đó là một thành phố Kim tự tháp - khá thích hợp với phỏng đoán về một nền văn minh. Các nhà nghiên cứu nghiệp dư còn cố chứng minh là hệ thống Kim tự tháp ấy còn được xây theo hướng phong thủy như công trình họ hàng ở Ai Cập, và hôm nay chỉ còn là đống hoang tàn sau khi chủ nhân của chúng di cư đến hành tinh khác! 
