Rau mầm nguồn thực phẩm sạch và an toàn
Nghề trồng rau rất đa dạng, có thể trồng trên một mảnh đất nhỏ trong vườn nhà để sản xuất tự cung tự cấp, hay trồng trên cả cánh đồng rộng lớn với quy mô sản xuất hàng hóa.
Hiện nay, diện tích trồng trọt ngày càng bị co hẹp dần do quá trình đô thị hóa. Để có nguồn rau sạch, đáp ứng đủ nhu cầu về rau cho mỗi gia đình, đặc biệt là các hộ gia đình sinh sống ở đô thị, nên tận dụng khoảng trống trên sân thượng (có làm giàn lưới che) hoặc trong sân vườn nhà (nơi thoáng mát) để trồng các loại rau ăn lá (còn gọi là rau mầm-trồng trên giá thể).
Rau mầm đang được người tiêu dùng ưa thích, vì cách chế biến đa dạng: trộn dầu giấm; ăn kèm với các loại thịt và hải sản nướng, xào; súp rau nhúng tái… Rau mầm rất dễ trồng. Có thể trồng bằng hạt cải củ, cải xanh, tần ô (cải cúc), cải tùa, rau muống, đậu đỏ, mè đen, đậu phộng, đậu bắp, đậu rồng, đậu trắng, hạt mướp, hạt bầu… Mỗi thứ có vị ngon riêng nhưng cải củ được chọn nhiều hơn vì giá hạt rẻ, vị cay nồng rất hấp dẫn, ăn nhiều không chán, dễ tiêu và có cảm giác “ấm bụng”, kích thích người ta muốn ăn thêm nhiều món khác.
Chúng tôi xin giới thiệu một phương pháp trồng rau mới, giúp mọi người đều có thể trồng được rau, có sản phẩm rau sạch, rau an toàn để sử dụng:
Phương pháp gieo trồng và chăm sóc:
- Khay: Khay sử dụng tiện lợi nhất là khay xốp (loại khay thường dùng để đựng trái cây), nên chọn loại có kích thước 40 x 50 x 7cm. Với rau mầm chỉ cần chọn nơi có ánh sáng và tận dụng bất cứ vật dụng nào có độ cao khoảng 7 - 10cm như: Máng xối, khay nhựa, thùng nhựa, chậu đất khoét lỗ… là có thể trồng được. Phía dưới dụng cụ đục 3 - 5 lỗ nhỏ để thoát nước.
Để tiết kiệm diện tích, có thể kết hợp trồng thành từng cụm hoặc phân thành tầng. Chẳng hạn, có thể đóng nhiều kệ nhỏ có độ cao khác nhau và trồng rau theo nhóm, mỗi tầng nên cách nhau 15 - 20cm trở lên.
- Điều kiện khi trồng rau mầm trong gia đình là nên trồng trên đất sạch (làm từ mùn cưa, vỏ xơ dừa, rơm rạ ủ hoai mục… thành phần nhẹ có đủ dinh dưỡng).
- Lượng giống: 40cm 2cần khoảng 10g hạt giống và khoảng 350g đất sạch.
- Giấy thấm: Dùng để lót bề mặt giá thể trước khi gieo hạt để khi thu hoạch rau không bị dính giá thể. Dùng loại khăn giấy có kích thước 33 x 33cm. Khăn giấy lót trên bề mặt giá thể, khăn giấy còn dùng để lót vào hộp thành phẩm đựng rau.
- Làm sạch dụng cụ trồng, cho đất sạch vào dụng cụ, tạo cho bề mặt bằng phẳng và tưới ẩm đều bằng nước sạch. Khi cầm trên tay thấy đất vừa đủ mềm xốp, ẩm tay, nhưng không nhỏ giọt nước là vừa đủ.
- Ngâm - ủ hạt giống: Hạt giống phải được ngâm ủ trước khi gieo, ngâm trong nước ấm thời gian từ 6 - 8 giờ, sau đó ủ trong khăn ẩm 10 - 12 giờ. Việc ngâm ủ hạt giống sẽ rút ngắn thời gian sinh trưởng, loại bỏ tạp chất, hạt lép, tỷ lệ nảy mầm cao và đồng đều.
- Gieo hạt:
+ Gieo hạt giống đã ngâm ủ nứt nanh vào khay. Tuỳ theo giống mà số lượng giống khác nhau ví dụ: Củ cải trắng 60 - 80g/khay có kích thước 40 x 50 x 7cm; đậu xanh 60 - 80g/khay. Sau khi gieo, phủ lớp đất sạch đã đủ ẩm lên trên bề mặt hạt giống khoảng 1cm. Sau 2 - 3 ngày hạt nảy mầm đều, chuyển chậu ra ngoài nắng hoặc nơi có nhiều ánh sáng, tránh chỗ mưa trực tiếp.
+ Tưới phun sương nhẹ và đậy kín khay bằng giấy carton. Hoặc chồng các khay lên nhau để giữ ẩm, giảm sự bốc hơi, kích thích sự nảy mầm nhanh hơn. Sau 2 ngày nắp được mở ra và tưới phun nhẹ mỗi ngày cho đến khi thu hoạch.
- Thu hoạch: Sau 5 - 7 ngày trồng, rau mầm cao 8 - 12cm là thu hoạch. Cách thu hoạch: Dùng kéo hoặc dao cắt sát bề mặt giá thể.
Sau khi thu hoạch, phần đất còn lại xới đều, nhặt hết chỗ rễ cây còn sót và cho thêm đất sạch để tái sử dụng.
Trồng rau mầm phải chú ý không để quá nhiều ánh sáng, nhiệt độ cao trên 28 oC có thể làm ảnh hưởng đến cây (làm to lá). Tùy theo sở thích của người tiêu thụ mà rau mầm được trồng lá to hay lá nhỏ, cao hoặc thấp và do kỹ thuật gieo trồng. Trồng rau mầm không được sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hay bất cứ loại thuốc tăng trưởng nào.
Giải pháp trồng rau mầm đã và đang được khuyến khích rộng rãi ở nhiều địa phương, được nhiều người dân lựa chọn nhằm cải thiện các bữa ăn trong gia đình và nếu trồng với số lượng lớn còn có thể kinh doanh mang lại lợi nhuận không nhỏ.
