Rau Hẹ chữa nhiều bệnh

Theo quan điểm Đông y, Hẹ là thức ăn, vị thuốc đặc dụng vào mùa xuân. Vào thời điểm này, chất lượng làm thuốc của Hẹ cao hơn. Sách Nội kinhcó viết: “Xuân hạ dưỡng dương”, nghĩa là mùa xuân cần ăn các món ôn bổ dưỡng khí. Hẹ nằm trong nhóm thức ăn đó. Còn Bản thảo thập diviết: “Rau hẹ là ấm nhất, có ích cho người, nên ăn thường xuyên”. Tổng hợp các sách Đông y cho thấy, lá Hẹ có vị cay hơi chua, hăng, tính ấm, có tác dụng trợ thận, bổ dương, ôn trung, hành khí, tán huyết, giải độc, cầm máu, tiêu đờm. Sách Lễ kýviết: củ Hẹ trị chứng di mộng tinh, đau lưng rất thần hiệu. Hẹ kỵ mật ong và thị trâu bò. Không dùng lâu dài và với những người bị các chứng âm hư hoả vượng, vị hư có nhiệt.

Theo tài liệu gần đây, 100g Hẹ cho nhiệt lượng 16 Kcalo, đạm 2,7g, béo 0,4g, đường 0,3g, xơ 1,6g, các chất khoáng kali, canxi, phốt pho, natri, magnesium, kẽm, sắt, silic, các vitamin A, B1, B2, B6, C, E, K, caroten, axit pantothenic, niacin…

Chất xơ có tác dụng tăng tính nhạy cảm với insulin làm giản đường huyết, giảm mỡ máu, ngừa xơ mỡ động mạch, bảo vệ tuyến tuỵ. Chất Odorin là một kháng sinh mạnh chống tụ cầu và các vi khuẩn khác. Khởi dương thảo ăn càng tươi càng hiệu nghiệm và đã vàng úa là phải vứt đi.

Sau đây là một số bài thuốc chủ yếu của Hẹ.

Chữa cảm mạo, ho (do lạnh)

Hẹ 250g, Gừng tươi 25g, cho thêm ít đường hấp chín, ăn cái, uống nước.

Chữa bé ho khò khè

Lá Hẹ hấp cơm lấy nước cho bé uống.

Lên cơn suyễn (khó thở)

Lá Hẹ một nắm giã nát, lấy nước uống hay sắc lên để uống.

Đau họng

Lá và củ Hẹ giã đắp lên cổ, băng lại, nhai củ Cải, lá Húng chanh và nuốt nước.

Đái dầm, tiêu chảy lâu ngày ở trẻ em

Nấu cháo rễ Hẹ, rễ Hẹ tươi 25g, gạo 50g, rễ Hẹ vắt lấy nước cho vào cháo đang sôi, thêm ít đường, ăn nóng, dùng liên tục trong 10 ngày.

Đi tiểu nhiều lần, tiểu đêm, đau lưng, di tinh

Lấy 3g hạt Hẹ đun với 1 bát nước, lấy ½ bát uống hết một lần.

Viêm loét dạ dày thể hàn, đau vùng thượng vị, buồn nôn hoặc nôn (do lạnh)

Rau Hẹ 250mg, Gừng tươi 25g. Tất cả thái vụn, giã nát, lọc lấy nước đổ vào nồi cùng với 250g sữa bò. Đun nhỏ lửa cho đến khi sôi, uống nóng.

Bế kinh

Hạt rau Hẹ 10g, hạt Dành dành 10g, sắc nước uống ngày 2 lần.

Rau Hẹ 250g giã lấy nước hoà với đường đỏ, đun sôi để uống.

Cây Hẹ có công dụng phòng ngừa rất phong phú, vì vậy mỗi gia đình nên trồng một ít Hẹ. Ở thành phố có thể trồng vào chậu hay thùng đất. Trồng Hẹ rất dễ và ít phải chăm sóc, gieo một lần có thể thu hoạch nhiều lứa, cây phát triển quanh năm, vừa cho lá để ăn vừa có thể dùng làm thuốc những khi cần thiết.

Nguồn: Thuốc & Sức khoẻ, số 357, 1 - 6 - 2008, tr 19