Quyền lợi của bệnh nhân bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính trên toàn cầu
Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính là nguyên nhân gây bệnh và tử vong đứng hàng thứ 4 trên thế giới và có xu hướng liên tục tăng cao. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO) hiện có hơn 600 triệu người trên thế giới mang căn bệnh này. Bệnh chủ yếu do hút thuốc lá, thuốc lào, khói bụi nghề nghiệp và ô nhiễm môi trường. Bệnh thường tiến triển âm thầm, khi có triệu chứng thường đã nặng với ảnh hưởng nặng nề lên sức khỏe người bệnh và là một gánh nặng cho bệnh nhân, gia đình và xã hội. Trước đây, bệnh COPD chủ yếu ở nam giới, là đối tượng hút thuốc lá chủ yếu, nhưng những thống kê gần đây cho thấy tỷ lệ COPD ở nữ giới cũng đang tăng nhanh. Nguyên nhân có thể là do tình trạng hút thuốc chủ động cũng như thụ động ở nữ và tình trạng ô nhiễm môi trường. Trong khi tỷ lệ tử vong của các bệnh lý khác như tim mạch, đột quỵ… đang có xu hướng ổn định hay giảm, thì tỷ lệ tử vong do COPD lại tăng nhanh.
Ngày nay, viêc điều trị COPD đã có những chuyển biến tích cực. Bệnh nhân không chỉ đơn thuần được điều trị triệu chứng, can thiệp vào sự co thắt phế quản mà còn được chăm sóc toàn diện về dinh dưỡng, thể lực, chế độ sinh hoạt…
Tuyên bố chung của 2 hiệp hội Hô hấp hàng đầu thế giới – Hội lồng ngực Hoa Kỳ (ATS) và Hội hô hấp Âu châu (ERS) nhấn mạnh: ngừa được và điều trị được.
Trên cơ sở các tiến bộ trong y học hiện đại, quyền lợi của bệnh nhân COPD ngày càng được quan tâm. Mới đây, tại Đại hội bệnh nhân COPD toàn cầu, tổ chúc tại Rome vào ngày 14 – 6 – 2009, 7 điều khoản về quyền lợi của bệnh nhân COPD được thông qua và công bố, bao gồm:
Quyền được chẩn đoán sớm và chính xác
- Đây là Điều kiện thiết yếu để cải thiện chất lượng cuộc sống và chức năng phổi.
- Bác sĩ và các đơn vị y tế phải có trách nhiệm này.
- Các đơn vị y tế phải có những thông tin đáng tin cậy về số lượng bệnh nhân COPD của nước mình.
- Các bác sĩ phải sẵn lòng và có khả năng chẩn đoán COPD.
Quyền được thông tin và giáo dục về COPD
- Người dân ở mỗi nước phải biết COPD là gì? Các yếu tố nguy cơ, đặc biệt là thuốc lá và triệu chứng của COPD là gì.
- Bệnh nhân COPD phải được dạy về cách chăm sóc bệnh nhân COPD tiên tiến nhất.
Quyền được hỗ trợ và thông cảm
Bạn bè, gia đình, cộng đồng, nhân viên y tế và các cơ quan y tế cần hỗ trợ và thông cảm với bệnh nhân COPD vì căn bệnh khó khăn này.
Quyền được nhận sự chăm sóc và điều trị có lợi cho bệnh nhân
- Giúp bệnh nhân cải thiện việc hô hấp và chất lượng cuộc sống.
- Giúp bệnh nhân đóng góp nhiều hơn.
- Thuốc hiệu quả, tư vấn cai thuốc lá, chăm sóc tốt, điều trị tốt và theo dõi dài hạn là thiết yếu.
- Chăm sóc y tế cho bệnh nhân COPD phải liên tục và đầy đủ,
Quyền được hưởng sự tham gia và đầu tư công bằng trong phúc lợi và chăm sóc bệnh nhân COPD của xã hội
- Bệnh nhân COPD đã lao động cả đời nên xứng đáng được hưởng quyền này.
Quyền được ủng hộ bệnh nhân COPD khác và những người hỗ trợ việc cải thiện sự chăm sóc và phòng ngừa COPD. Bệnh nhân COPD hiểu rằng
- Chăm sóc tốt quan trọng cho cuộc sống bệnh nhân COPD.
- Phải làm mọi việc để ngăn ngừa người khác không phải khổ sở vì bệnh này.
- Bệnh nhân COPD có quyền và nghĩa vụ ủng hộ việc cải thiện và phòng ngừa COPD ở mọi mức độ.
Quyền được có môi trường và không khí trong lành
- Môi trường và không khí không trong lành đặc biệt có hại cho bệnh nhân COPD.
- Mọi nhân viên y tế phải bảo vệ bệnh nhân COPD trong những điều kiện có hại cho sức khỏe của họ.
- Bệnh nhân và nhân viên y tế có nghĩa vụ tranh đấu cho quyền được có môi trường và không khí trong lành.
Một số lời khuyên dành cho bệnh nhân COPD:
- Cai thuốc lá ngay! Cai thuốc lá ở mọi lứa tuổi đều có lợi.
- Đến gặp bác sĩ để được tư vấn sớm, ngay khi có các biểu hiện đầu tiên (ho vào buổi sáng, khạc đàm, khó thở…).
- Dùng thuốc đều và đúng theo hướng dẫn của bác sĩ.
- Chế độ dinh dưỡng phù hợp, tập thể dục và vật lí trị liệu.
- Chích ngừa cúm mỗi năm.
- Có thái độ sống tích cực, năng động.
