Quy trình kỹ thuật canh tác lúa bằng phương pháp gieo thẳng ở các tỉnh phía Bắc
Chọn và làm đất
- Lúa gieo thẳng yêu cầu đất phải bằng phẳng, thuận tiện tưới tiêu và quy hoạch thành vùng rộng để thuận lợi cho chăm sóc và bảo vệ.
- Làm đất gieo thẳng theo trình tự:
+ Cày bừa kỹ cho nhuyễn bùn cùng với bón lót toàn bộ phân chuồng + phân lân, san phẳng mặt ruộng, sau đó rút cạn nước khi bùn đã lắng xuống.
+ Bón lót phân vô cơ: 20% phân đạm và 30% phân kali, bừa trộn phân và san gạt mặt ruộng cho phẳng trước khi gieo hạt.
+ Chia ruộng thành từng luống nhỏ với chiều rộng luống 2-3m, tạo rãnh thoát nước rộng 30cm.
Kỹ thuật gieo
Thời vụ:Vụ xuân gieo từ 10/2 đến 20/2, vụ mùa từ 25/6-15/7, áp dụng với các giống ngắn ngày, cứng cây, lúa lai.
Lượng giống:Lúa thuần sử dụng 50-60kg/ha, lúa lai 25-30kg/ha.
Ngâm ủ hạt giống đúng kỹ thuật theo quy trình hướng dẫn từng giống để có tỷ lệ nảy mầm cao; cân đối thời gian ngâm và thời gian ủ để hạt vừa nhú mầm và rễ không dài, mộng mạ khoẻ để gieo chìm hạt.
Có 2 phương thức gieo thẳng:
+ Gieo vãi bằng tay:Khi gieo cần chia lượng mộng mạ cho mỗi luống, lượng mộng của mỗi luống lại chia đôi và gieo làm 2 lần cho thật đều để đỡ công tỉa dặm, chú ý khi gieo ném mạnh tay hơn để mộng chìm nhiều xuống bùn, hạn chế tác hại của thời tiết đầu vụ.
+ Gieo thẳng bằng máy sạ hàng:
Chú ý vụ xuân nên gieo vào buổi sáng, vụ mùa gieo buổi chiều để cây mạ lên nhanh. Sau khi gieo ở vụ mùa nếu thấy khả năng có mưa lớn cần chủ động dập cho mộng chìm xuống và cho nước vào ruộng để giống không bị trôi dồn, rút nước khi hết mưa.
Chăm sóc lúa
Dặm tỉa cây:
- Cần dặm tỉa khi cây lúa được 3-4 lá thật nhằm tạo đồng đều cây trên ruộng và đảm bảo mật độ.
- Mật độ cây sau dặm tỉa cần đạt 120-140 cây/m 2với lúa thuần và 70-80 cây/m 2với lúa lai.
Tưới nước:
- Giữ ẩm mặt ruộng sau khi gieo đến khi cây được 2 lá thật.
- Từ sau khi cây được 2 lá thật đến khi kết thúc đẻ nhánh hữu hiệu duy trì nước mặt ruộng từ 2 đến 3 cm.
- Sau khi lúa đẻ, rút nước lộ ruộng 7-10 ngày cho rễ lúa ăn sâu, chống đổ và tiếp tục cho nước ngập mặt ruộng để lúa trỗ bông và vào chắc hạt.
Bón phân:
- Lượng phân bón cho 1ha: phân chuồng 8-10 tấn, urê 250kg, lân super 500kg và kali clorua 150kg.
Cách bón:
+ Bón lót toàn bộ phân chuồng, phân lân + 20% đạm + 30% kali.
+ Bón thúc đẻ nhánh: 60-70% urê + 20% kali.
+ Bón đón đòng và nuôi đòng: 10-20% urê + 50% kali.
Chú ý vụ xuân chỉ bón phân khi thời tiết không quá rét và hạn chế lượng đạm bón khi lúa làm đòng để tránh lốp đổ và sâu bệnh cuối vụ.
Phòng trừ cỏ và sâu bệnh hại
- Sau khi gieo 1-2 ngày tiến hành phun thuốc trừ cỏ cho lúa, thuốc thường dùng là Sofit 300EC, liều lượng phun theo hướng dẫn trên nhãn.
- Thường xuyên thăm đồng theo dõi, kiểm tra phát hiện sâu bệnh để kịp thời có biện pháp phòng trừ thích hợp. Với lúa gieo thẳng chú ý bệnh nghẹt rễ và bọ trĩ phá hại giai đoạn đầu, bệnh đạo ôn trong vụ xuân và bạc lá trong vụ mùa.
Các biện pháp chăm sóc khác và thu hoạch tiến hành giống như lúa cấy.
Nguồn: Tài liệu của Cục Trồng trọt;Kinh tế nông thôn, số 08, 20/02/2006
