Quản lý tổng hợp và thống nhất lưu vực sông Đồng Nai: Một vấn đề cấp thiết
Theo GS. Lâm Minh Triết - Chủ tịch Hội vật lý TP HCM (Viện môi trường và tài nguyên, ĐH quốc gia TP.HCM), để sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên quý giá này, cần phải có một tổ chức phối hợp hành động thống nhất trong cả lưu vực. Tổ chức này phải có nhiệm vụ phối hợp các hành động giữa các tỉnh trong lưu vực, phối hợp nhiều cơ quan chức năng từ trung ương đến địa phương và các ban ngành khác như công nghiệp, nông nghiệp, ngư nghiệp, thủy lợi, giao thông, quy hoạch... Tổ chức này hoạt động có hiệu quả là một giải pháp cấp bách quan trọng nhằm đảm bảo lợi ích lâu dài cho sự phát triển bền vững của khu vực.
Cũng theo ông Triết, việc quản lý thống nhất tài nguyên môi trường nước lưu vực sông Đồng Nai là một công việc đầy khó khăn, phức tạp bởi tính chất đa ngành, đa lĩnh vực; tính thiếu nhất quán về mặt quản lý nhà nước giữa các địa phương trong cùng một lưu vực đối với việc khai thác, sử dụng tài nguyên nước và các quy định về mặt quản lý, bảo vệ môi trường nước; tính chất đa tác động đối với môi trường nước; tính đa phương diện của việc khai thác sử dụng tài nguyên và bảo vệ môi trường nước… KS. Nguyễn Thanh Hùng (Viện môi trường và tài nguyên, ĐH quốc gia TP.HCM), cho rằng vấn đề quản lý thống nhất tài nguyên môi trường nước của một lưu vực sông đòi hỏi phải có những tính toán, cân nhắc và so sánh có cơ sở khoa học và thực tiễn về mặt kỹ thuật, kinh tế, xã hội và môi trường đối với tất cả các giải pháp được đưa ra. Vì thế, việc quản lý thống nhất tài nguyên môi trường nước lưu vực sông Đồng Nai đòi hỏi phải xem xét cả trên bình diện vĩ mô (biến đổi khí hậu toàn cầu, gia tăng mực nước biển, khai thác tài nguyên nước vùng thượng lưu, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia...) lẫn vi mô và đòi hỏi phải tiến hành cả về phương diện không gian, thời gian, hiện trạng, tương lai gần và tương lai xa với việc xem xét các quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội trên toàn lưu vực. |
 |
Cả ông Triết và ông Hùng đều cho rằng việc quản lý thống nhất và tổng hợp nguồn nước của một lưu vực sông là vấn đề còn rất mới mẻ đối với Việt Nam . Thuận lợi cơ bản hiện nay là Luật tài nguyên nước đã được ban hành, tạo cơ sở pháp lý và hướng dẫn cho việc triển khai các hoạt động quản lý tài nguyên nước. Tuy nhiên, chúng ta vẫn còn chưa có các văn bản pháp quy hướng dẫn chi tiết việc thi hành luật, đặc biệt là các các hướng dẫn về quản lý thống nhất và tổng hợp tài nguyên nước cho một lưu vực sông lớn. Trong bối cảnh chung đó, các nhà quản lý có thể tham khảo, học hỏi kinh nghiệm của các nước và các tổ chức quốc tế về những vấn đề liên quan và cố gắng vận dụng các kinh nghiệm đó vào trong hoàn cảnh thực tế của lưu vực sông Đồng Nai một cách linh hoạt và phù hợp nhất có thể. Theo đó, những cách tiếp cận ưu tiên trong quản lý thống nhất và tổng hợp nguồn nước lưu vực sông Đồng Nai bao gồm những nội dung cơ bản như: nghiên cứu xây dựng cơ sở khoa học phục vụ cho việc đề xuất các tiêu chí, khung thể chế và chính sách quản lý thống nhất và tổng hợp nguồn nước lưu vực sông Đồng Nai; xúc tiến thành lập một tổ chức lưu vực sông trong công tác quản lý; thiết lập, xây dựng “Hệ thống thông tin lưu vực sông Đồng Nai; xây dựng “Bộ hồ sơ lưu vực sông Đồng Nai” chứa đựng đầy đủ các thông tin, cơ sở dữ liệu liên quan đến hiện trạng tài nguyên môi trường nước và các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội trên lưu vực sông.
