Phòng bệnh dê
* Bệnh lở mồm long móng (Foot and Mouth Disease -FMD):
- Nguyên nhân do: Một loại vi rút có khả năng truyền nhiễm rất cao. Mầm bệnh có thể tồn tại trong cơ thể và có nguy cơ xảy ra dịch bệnh sau một năm hoặc lâu hơn. Bệnh lây lan theo đường thức ăn, nước uống và không khí hoặc do virút xâm nhập vào niêm mạc mắt mũi...
- Triệu chứng: Dê lờ đờ, đi đứng tập tễnh, kém ăn, bỏ ăn, sốt cao… đặc trưng nhất là xuất hiện các mụn nước nhỏ ở trên lớp niêm mạc mồm, lưỡi. Các mụn nước khi vỡ ra để lại các vết loét tạo thành các lỗ nhỏ ăn sâu vào lớp tế bào dưới niêm mạc gây hiện tượng lở mồm. Các mụn này cũng xuất hiện ở kẽ móng xung quanh móng và trên bàn chân... gây nên hiện tượng long móng. Mụn cũng có thể xuất hiện ở vú và bầu vú... Dê con bị bệnh hay chết đột ngột, Dê mẹ có chửa hay bị sẩy thai...
- Điều trị: Khi nhiễm bệnh nặng thì không thể điều trị khỏi bệnh. Khi phát hiện dê mới bị nhiễm ở mức nhẹ thì phải cách ly ngay, dùng cồn iốt 10% bôi cục bộ liên tục 2 - 3 1ần/ngày và tiêu độc chuồng trại bằng thuốc sát trùng mạnh như formalin có thể cứu vãn được tình thế.
- Phòng bệnh: Tốt nhất nên sử dụng vaccin đa giá ngoại nhập để tiêm phòng cho dê, nhất là ở những vùng đã có tiền sử bị bệnh này.
* Bệnh thối móng (Foot root):
- Nguyên nhân do: Vi khuẩn spherophorus necrophorus gây ra. Môi trường vệ sinh kém, chật chội, ẩm ướt... cũng dễ phát sinh bệnh hoặc do chấn thương ở móng...
- Triệu chứng: Khi bị bệnh con vật đi lại khập khiễng vì móng bị đau. Bệnh thối móng khác với bệnh lở mồm long móng là không có bệnh tích ở miệng, nhất là mụn nước.
- Điều trị: Rửa sạch móng bằng thuốc tím cắt bỏ phần móng thối nát, ngâm móng vào dung dịch Sunfát đồng 5%, rồi rắc bột Sunfamit và bôi Crezin bảo vệ đề phòng ruồi đẻ.
- Phòng bệnh: Vệ sinh sạch sẽ, nhất là móng chân và chuồng trại. Nhất thiết phải xây bể sát trùng ở cổng ra vào trại, đựng dung dịch Sunfat đồng 5%, bắt buộc dê phải đi qua mỗi khi đi và về.
* Bệnh đau bụng:
- Nguyên nhân do: Dê bị nhiễm giun sán, ngộ độc hoặc thức ăn, nước uống kém phẩm chất, không đảm bảo vệ sinh...
- Triệu chứng: Bệnh thường xẩy ra ở dê sữa có năng suất cao, ban đầu dê kém ăn, suy nhược cơ thể loạng choạng, đi lại khó khăn, sau đó dê dựa vào tường và nằm bệt về một bên, bị tê liệt và co giật, không đứng dậy được, thân nhiệt hạ dưới 38 0C, mạch đập tăng... Nếu không điều trị kịp thời dê có thể chết.
- Điều trị: Giai đoạn đầu bị bệnh có thể tiêm tĩnh mạch chậm. 5 - 30ml/ngày dung dịch canxi clorua (CaCl2) 10% hoặc 50 - 100ml/ngày dung dịch calciumgluoonate 30% 3 ngày liên tục...
- Phòng bệnh: Phòng bệnh sốt sữa cho dê bằng cách thường xuyên bổ sung hỗn hợp muối khoáng (70% bột khoáng canxi, photpho, 15% muối và 15 % xi măng), đặc biệt cần bổ sung thêm vào khẩu phần cho dê cái có chửa canxi, photpho để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng cho dê..
Nguồn: Bản tin Nông nghiệp và Nông thôn Vĩnh Long, số 25, 10/2003
