Phát hiện bệnh thương hàn trong hai giờ

Đây là đề tài nghiên cứu của TS-BS Phạm Hùng Vân cùng cậu học trò “ruột” là Th.S Phạm Thái Bình (cùng công tác tại Công ty TNHH Nam Khoa). Đề tài này ThS Phạm Thái Bình đăng ký thực hiện trong chương trình vườn ươm khoa học công nghệ của Sở KH-CN TPHCM.

Các tác giả đã tiến hành nghiên cứu thực hiện trên 243 mẫu huyết thanh thu nhận được tại Bệnh viện đa khoa Trung tâm An Giang, bao gồm 135 huyết thanh cấy máu dương tính với S. typhi, 56 huyết thanh cấy máu dương tính với tác nhân nhiễm trùng khác và 52 huyết thanh cấy máu âm tính hoàn toàn.

Với chuẩn vàng được xây dựng vào trên kết quả cấy máu, hai thầy trò đã chế tạo bộ kit ELISA phát hiện kháng thể IgM đặc hiệu với Salmonella typhi có độ nhạy 96%, độ đặc hiệu 98%, giá trị tiên đoán dương 99%, giá trị tiên đoán âm 95%. Ngoài ra, hai tác giả cũng xây dựng công cụ hỗ trợ kèm theo như phần mềm biện luận kết quả dựa trên giá trị OD450…. Sau khi ra đời, bộ kit đã được gởi đến Bệnh viện đa khoa trung tâm An Giang để thử nghiệm lâm sàng. Kết quả được công nhận là có khả năng ứng dụng trong thực tiễn để phát hiện sớm bệnh thương hàn.

Ưu điểm vượt trội của bộ kit (bộ xét nghiệm) này là giúp phát hiện kháng thể nhanh hơn chỉ trong vòng hai giờ. Trong khi đó, các xét nghiệm hiện hành thường phải mất ít nhất từ 3–7 ngày mới cho kết quả nhưng độ nhạy không cao, lại khó thực hiện thường xuyên tại các cơ sở xét nghiệm tuyến tỉnh.

Theo ước tính của những người thực hiện đề tài, giá thành bộ kit do nhóm chế tạo chỉ khoảng 15.000 - 30.000đ, thấp hơn khoảng 3 lần so với giá của các bộ kit ngoại nhập.

Kết quả nghiên cứu chế tạo bộ kit xét nghiệm Salmonella typhi trong huyết thanh người để chẩn đoán bệnh thương hàn cũng đã được ThS Phạm Thái Bình báo cáo trước Hội đồng khoa học của Sở Khoa học-Công nghệ TP.HCM và đã được đánh giá xuất sắc do có khả năng ứng dụng cao. Theo PGS.TS Phạm Thành Hổ, thành viên Hội đồng nghiệm thu thì đây là một công trình nghiên cứu có giá trị, đạt được bước tiến khá dài trong việc chế tạo thành công công cụ chẩn đoán bệnh so với trước đây ta phải nhập khẩu hoàn toàn để sử dụng.

TS. BS Phạm Hùng Vân cho biết, ông sẽ cùng công ty TNHH Nam Khoa tiếp tục hoàn thiện bộ kit để giới thiệu và triển khai rộng rãi thông qua các khoá tập huấn chuyên môn.

Thương hàn là bệnh nhiễm khuẩn toàn thân do một số chủng Salmonella xâm nhập vào và sinh sản trong hệ thống ruột gây ra. Trong giai đoạn đầu mắc bệnh, có triệu chứng giống cảm cúm thông thường nên khó chẩn đoán phân biệt sớm. Bệnh lây do thức ăn bị ô nhiễm hoặc lây gián tiếp qua nguồn nước. Tại Việt Nam, thương hàn hiện diện ở hầu hết các tỉnh thành trong cả nước song lưu hành chủ yếu ở vùng đồng bằng sông Cửu Long. Do đây là bệnh khó chẩn đoán sớm nên nếu không phát hiện kịp sẽ gây ra nguy hiểm cho người bệnh.

Nguồn: KH&ĐS Số 55 Thứ Hai 10/7/2006