Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ tư, 14/01/2015 18:37 (GMT+7)

PGS. NGND Lê Mậu Hãn: Học Bác là phấn đấu để có một xã hội thông thái và đạo đức

Ông là một nhà giáo, một nhà sử học được nhiều thế hệ học trò quý mến bởi sự gần gũi, thanh cao giản dị và cương trực. PGS Lê Mậu Hãn được biết đến như một người viết sử Đảng nổi tiếng. Trong giải thưởng sách lần thứ 3 năm 2007, do Hội Xuất bản tổ chức, bộ Lịch sử Chính phủ 3 tập của ông được trao giải vàng sách hay.

Truyền thống lịch sử, con cháu chúng ta rất ham mê học tập, một bụng gạo không bằng một bụng chữ. Cách mạng Tháng Tám thành công, thanh niên các trường xung phong ra tiền tuyến, nhưng Bác Hồ triệu tập cả về. Lúc đó chưa có trường Đại học Văn Khoa, Bác bảo phải nhanh chóng thành lập trường này, để đi vào văn hóa dân tộc, truyền thống lịch sử. Trong Đại học Văn Khoa ấy có chuyên ngành đào tạo Sư phạm. Bên cạnh đó, đào tạo thế hệ thanh niên nghiên cứu các vấn đề văn hóa lịch sử, địa lý để tiến kịp các nước tiên tiến. Bác nói, về khoa học xã hội nói chung nhất định phải học. Ba lần cụ Hồ viết "dân ta phải biết sử ta”, và Cụ động viên tinh thần dân tộc ấy trước quần chúng nhân dân. 

Tất cả các bậc từ tiểu học đến cao học hiện nay thường luôn luôn nói đổi mới, nhưng chưa có đổi mới cụ thể như thế nào. Đổi mới phải rõ ràng. Theo tôi thấy, trước đây rất ít Giáo sư nhưng các Giáo sư ngày xưa như trong lĩnh vực khoa học xã hội, thế hệ các ông Phạm Duy Tốn, Đào Duy Anh dạy không có giáo trình mà vẫn rất hay. Các Giáo sư ấy đào tạo được một lớp trí thức không chỉ cao về học vấn mà còn rất cao về ý thức dân tộc, ý chí vì Tổ quốc. Thậm chí, đến khi chiến tranh, các thanh niên trí thức thế hệ chúng tôi viết thư bằng máu sẵn sàng ra mặt trận. Đào tạo con người nói chung thì ít nhất là phải có nhân cách con người, có trí tuệ nhưng là con người của cộng đồng của dân tộc. 

Cụ Hồ từng nói, chúng ta tiến lên CNXH là một nước độc lập tự do, mọi người ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành, một xã hội thông thái và đạo đức. Cụ nói rất khái quát, "thông thái” nghĩa là văn minh, học giỏi và có đạo đức. Con người ấy có giá trị đối với dân tộc, với nhân dân, với gia đình. Nói về  đạo đức thì rộng lắm. Và một điều quan trọng, Cụ đã nhấn mạnh đào tạo đội ngũ trí thức ở đại học, từ phổ thông trở lên. Một dân tộc dốt là dân tộc nô lệ, nên chúng ta phải đào tạo. 

pg12

PGS Lê Mậu Hãn - người tham gia biên soạn cuốn lịch sử Quốc hội Việt Nam

Một thế hệ trí thức ngày xưa sống trong chế độ áp bức, có thể học trong trường Tây, nhưng đại bộ phận là yêu nước. Khi cách mạng thành công rồi thì cụ Hồ hô vạn người hưởng ứng, trí thức hầu hết đi theo Bác. Cụ Huỳnh Thúc Kháng - một trí thức tiêu biểu khi gặp cụ Hồ thì bị thuyết phục ngay. Bởi rằng, khi đến nhà cụ Huỳnh Thúc Kháng, cụ Hồ chào "xin chào đại huynh”, điều đó khiến cụ Kháng phấn khởi chấp nhận ở lại làm Bộ trưởng Bộ Nội vụ. Điều đó thấy cách tôn trọng trí thức của cụ Hồ, cụ Hồ rất tôn trọng trí thức. Trong điều kiện chiến tranh thì tất cả đều vì Tổ quốc, vì nhân dân. Bây giờ hòa bình rồi, đổi mới rồi, có các thành phần kinh tế chênh nhau giữa quyền lợi sống thì cũng đồng thời có tư tưởng suy thoái. Trong Đảng, tôi cho rằng kiểm điểm, chỉnh đốn chưa làm tới nơi tới chốn. Tại sao dân có phản ứng, là vì nhiều chỗ giải quyết cho dân chưa trọn vẹn. Dự án này, dự án kia mấy chục năm không giải quyết được. Mà "nước mạnh, dân giàu ai cũng có cơm no, áo mặc, ai cũng được học hành, xã hội thông thái đạo đức” là mục tiêu đầy cao cả của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đó là nguyện vọng tha thiết của Người. 

Trong bất cứ hoàn cảnh nào, chúng ta cũng phải nêu cao ngọn cờ dân tộc, sức mạnh của ý chí độc lập và khát vọng tự do. Nếu không có ý chí khát vọng thì chúng ta không chiến thắng được. Bác nói một câu như thế này, nói đến dân tộc là nói đến độc lập tự do. Độc lập tự do của dân tộc là thiêng liêng. Chính điều đó chúng ta thắng lợi bằng cuộc khởi nghĩa dân tộc năm 1945 và hình thành nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, chiến thắng trong kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ… Bác đã phát triển sức mạnh dân tộc lên tầm cao mới của thời đại.

Xem Thêm

Tin mới

VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.