Ô nhiễm phá Tam Giang chưa có hướng giải quyết

Ô nhiễm gia tăng

Trải dài từ cửa sông Ô Lâu đến cửa biển Tư Hiền, hệ đầm phá Tam Giang - Cầu Hai với diện tích 22.000ha, lớn nhất Đông Nam Á, là "chiếc máy điều hòa khí hậu" khổng lồ, góp phần chống xâm nhập mặn, là nơi cung cấp nguồn tài nguyên thủy, hải sản rất lớn…

Tuy nhiên, trước sức ép của con người lên hệ đầm phá Tam Giang - Cầu Hai, hiện nay nó đang bị ô nhiễm, nghiêm trọng nhất là ô nhiễm do các chất thải, ô nhiễm dầu. Bên cạnh đó, sự thay đổi lớn về diện tích mặt nước làm suy giảm nghiêm trọng nguồn lợi thủy hải sản.

Ông Nguyễn Hữu Quyết, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên - Môi trường TT-Huế cho biết, nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường ở vùng đầm phá do nuôi trồng thủy sản ồ ạt thiếu quy hoạch, việc khai thác đánh bắt hải sản quá mức, việc sử dụng phương tiện đánh bắt hủy diệt, cùng với những hoạt động của một lượng lớn ghe thuyền hàng ngày, chất thải sinh hoạt của người dân…

Cụ thể, độ mặn đầm phá Tam Giang trong khoảng 0,1 – 33o/oo, độ pH 6,8-8,0 và thay đổi liên tục là yếu tố bất lợi cho sinh vật.

Việc sản xuất nông nghiệp ven bờ đã thải ra một dư lượng thuốc trừ sâu trong nước là 0,62mg/l, trong trầm tích 33,5 mg/l...

Nước thải từ nông nghiệp bị ô nhiễm thuốc trừ sâu còn là thảm họa cho môi trường vùng nuôi tôm hơn 300ha của xã Phú Xuân (huyện Phú Vang) dẫn đến dịch bệnh...

Lượng rác thải sinh hoạt của khoảng 300.000 cư dân sinh sống ở 41 xã chung quanh phá đang ngày một nhiều lên, gây ô nhiễm cho môi trường hệ đầm phá Tam Giang - Cầu Hai.

Con tôm hay môi trường?

Những năm gần đây, phong trào nuôi tôm sú đã mang lại lợi ích kinh tế cho người dân TT - Huế nhưng cũng vì thế mà đầm phá Tam Giang - Cầu Hai đang ngày càng bị các hồ nuôi tôm lấn dần. Diện tích các hồ nuôi trồng thủy sản hiện trên 5.000ha và vẫn tiếp tục gia tăng. Đó là nguyên nhân gây ra những cản trở cho sự lưu thông dòng chảy đầm phá.

Các chất thải công nghiệp, hóa chất, thức ăn cho nuôi trồng thủy sản cũng đang được đổ vào vùng đầm phá, gây ô nhiễm cục bộ nghiêm trọng.

Môi trường không đảm bảo tất yếu sẽ xảy ra những dịch bệnh không kiểm soát được và gây tác động xấu trở lại đối với cuộc sống của con người. Điều này đã liên tục xảy ra đối với những người dân nuôi tôm ở TT - Huế. Từ năm 2005 đến nay, dịch bệnh đốm trắng, vàng mang... đã gây ra tình trạng tôm chết hàng loạt ở các vùng nuôi tôm của các huyện Quảng Điền, Phú Vang, Phú Lộc, Hương Trà... Nhiều hộ dân nuôi tôm trắng tay vì dịch bệnh.

Ngoài ra, vấn đề khai thác, đánh bắt quá mức nguồn lợi thủy, hải sản với nhiều phương tiện đánh bắt hủy diệt, dụng cụ khai thác có tính chất càn quét cũng là nguyên nhân làm ô nhiễm môi trường và cạn kiện tài nguyên. Anh La Nghĩa, một ngư dân ở Quảng Điền cho hay: "Tôi làm nghề đánh bắt tôm cá trên phá đã hơn hai chục năm nay. Trước đây cá tôm vô kể, còn bây giờ đã cạn kiệt, nghề không đủ nuôi sống gia đình nên đành phải nuôi cá lồng".

Vấn đề ô nhiễm môi trường ở hệ đầm phá Tam Giang - Cầu Hai đã được đề cập đến nhiều, nguyên nhân cũng đã được nhiều người phân tích. Tuy nhiên, những công việc cụ thể để bảo vệ môi trường ở đây xem ra vẫn chưa có hướng giải quyết.