Nồi xông trị cảm lạnh
Dùng nồi xông như thế nào?
- Mua nắm lá xông ở chợ (chợ nào cũng có bán, thành phần tương tự nhau) hoặc tự hái đem về rửa sạch, bỏ vào nồi, đổ nước xâm xấp, đậy nắp kín, đun lửa lớn cho đến khi sôi, rồi hạ lửa nhỏ cho sôi nhẹ thêm 5 - 10 phút. Lưu ý không nấu sôi quá lâu vì các tinh dầu có trong lá xông sẽ bay hơi hết, mà đây là thành phần chính của nồi xông có tác dụng giải cảm.
- Người bệnh ngồi trước nồi xông, trùm một cái mền dày thật kín để giữ hơi, hé nắp nồi từ từ để quen dần với hơi nước nóng và cay. Cùng lúc đó, người bệnh hít thở chậm và sâu. Không nên mở nắp nồi lớn ngay từ đầu vì hơi nóng bốc lên quá nhiều sẽ dễ bị choáng và mồ hôi ra quá ồ ạt.
- Hơi nóng càng lúc càng nhiều, nhiệt độ tăng dần, người bệnh bát đầu ra mồ hôi ở trán, đầu, lưng, ngực, bụng. Khi thấy mồ hôi đã ra nhiều, trong mình cảm giác bớt sợ gió, sợ lạnh là có thể ngưng xông. Lau mồ hôi, thay quần áo khô, uống ít nước lọc rồi nằm nghỉ.
Khi nào nên dùng nồi xông?
Khi bị cảm lạnh thông thường với các triệu chứng điển hình như ớn lạnh, phát sốt, sợ gió, sợ lạnh, không ra mồ hôi,cơ thể vẫn đủ sức khoẻ không bị các bệnh mạn tính khác kèm theo như các bệnh lý tim mạch (tăng huyết áp, bệnh thiếu máu cơ tim, bệnh động mạch vành…), các bệnh về thận, phổi…
Khi nào không nên dùng nồi xông?
- Khi cơ thể yếu, cảm lạnh mà mồ hôi rịn ra nhiều,tay chân lạnh hoặc sốt cao, người khô khát, lưỡi đỏ và khô…
- Khi cơ thể có những bệnh mãn tính kèm theo như bệnh tim mạch, thận, phổi, thiếu máu…
Cơ sở khoa học của việc sử dụng nồi xông
Cảm là sự xâm nhập của những yếu tố thời tiết khí hậu - thường là cái lạnh - vào cơ thể con người và gây ra những xáo trộn và phản ứng bất lợi cho cơ thể, gọi là cảm lạnh. Các triệu chứng thường gặp của cảm lạnh là ớn lạnh, nhức đầu, sổ mũi, bải oải chân tay, sợ lạnh.
Đông y cho rằng khí lạnh thường tấn công cơ thể con người vào ban đêm - là lúc mà khí dương của cơ thể tạm lui vào tạng phủ - do đó “chiếm lĩnh” và gây rối loạn cho cơ thể. Khi dương tượng trưng cho năng lực tự vệ của cơ thể. Điều này cũng phù hợp với một thực tế là người ta thường bị cảm lạnh sau một đêm ngủ dưới quạt máy, hoặc nằm ở chỗ có gió lùa.
Các tác dụng chống cảm lạnh của nồi xông bao gồm:
- Làm ra mồ hôi: Đây chính là phép “hãn”, là một trong 8 phép điều trị của Đông y. Làm ra mồ hôi trong trường hợp này thực chất là kéo khí dương từ bên trong cơ thể ra ngoài mặt da để hoá giải những tác dụng “xấu” do khí lạnh gây ra. Tuy vậy, chỉ nên cho mồ hôi ra từ từ chứ không ra ào ạt vì sẽ dễ làm cơ thể người bệnh mất nước số lượng lớn trong một thời gian ngắn, có thể đưa đến choáng, truỵ tim mạch, rất nguy hiểm. Đông y gọi đây là tình trạng thoát dương.
- Sát trùng vùng hầu họng: do hơi nóng từ nồi xông bốc lên có chứa tinh dầu thiên nhiên cay và ấm. Đó là lý do vì sao trong khi xông, người bệnh nên hít thở chậm và sâu.
- Thành phần chủ yếu của nắm lá xông gồm lá Sả, lá Kinh giới, lá Ngũ trảo, lá Ngải cứu, lá Bưởi, lá Tràm (hay Bạch đàn)… Tuy nhiên, trong thực tế, có thể thêm các loại lá khác tuỳ theo triệu chứng của người bệnh, như nhức đầu nhiều thêm lá Bạch chỉ, ho nhiều thêm lá Húng chanh (Tần dày lá), người nặng nề nhiều thêm Gừng, Quế…
