Nói thêm vài công dụng của gừng

Trong gừng tươi có enzym phân huỷ rất mạnh các protein thành các amino axid làm cho thức ăn dễ tiêu hóa và loại bỏ các chuỗi peptid lạ nên chống được dị ứng. Đây là lý do mà người ta dùng Gừng làm gia vị khi chế biến cá, ốc.

Gừng có tác dụng kích thích nhu động làm tăng vận chuyển thức ăn nhưng lại không gây nên sự co thắt quá mức. Điều này giải thích được tác dụng làm dễ tiêu, chống tiêu chảy, đầy hơi và ói mửa.

Trên chuột thí nghiệm, gừng ức chế việc gây loét dạ dày, có thể do gừng ức chế sự hình thành histamin.

Các nhà nghiên cứu Anh cho những người có thai (dưới 20 tuần, bị nôn trầm trọng, phải nhập viện) uống mỗi ngày 4 lần, mỗi lần 250mg gừng đã làm giảm nôn rõ rệt. So sánh tác dụng chống nôn, say tàu xe của gừng với các hoá dược, người ta thấy: 1.000mg bột gừng có tác dụng chống nôn tương đương với 10mg thuốc metoclopramid, 940mg bột gừng khô có tác dụng chống say tàu xe tốt hơn 100mg thuốc dramamine, lại không có các tác dụng phụ (như cảm giác buồn ngủ, khô miệng, táo bón và bí đái). Kết quả này làm sáng tỏ một kinh nghiệm cổ truyền của dân ta: nhai một củ gừng bằng ngón tay cái với muối trước khi lên tàu xe, sẽ đảm bảo không bị say, nôn.

Các nhà nghiên cứu Đan Mạch cho người bệnh uống mỗi ngày 5.000mg gừng tươi, kéo dài trong một tuần lễ thấy gừng ngăn chặn cơ thể sản xuất ra dramacin, một chất gây kết dính tiểu cầu tạo thành cục máu làm nghẽn mạch. Vì thế có hy vọng dùng gừng chống nghẽn mạch như từng dùng aspirin mà chắc chắn là rẻ tiền, an toàn hơn.

Trong thí nghiệm trên mèo đã bị gây mê, gừng có tác dụng kích thích trung tâm vận mạch, đồng thời làm cường tim. Vì vậy khi bị lạnh dùng gừng làm ấm. Mặt khác, gừng lại làm giãn mạch, tăng tiết mồ hôi. Vì vậy, khi bị sốt, dùng gừng để hạ nhiệt.

Trong bệnh đau nửa đầu, dùng 500 - 600mg gừng khô hòa với nước, uống lúc lên cơn đau, lặp lại mỗi 4 giờ một lần, thấy làm giảm rõ cơn đau sau 30 phút, không thấy phản ứng phụ. Sau đó thay bằng ăn gừng tươi hàng ngày, thấy cơn đau nửa đầu xảy ra thưa hơn, nhẹ hơn. Kinh nghiệm này được áp dụng để chữa bệnh đau nửa đầu cấp tính (bằng cách dùng gừng tươi hoặc chất trích ly từ gừng đã được chuẩn hóa).

Trong gừng có các chất chống oxy hóa, ức chế hình thành các chất gây viêm (prostaglandin, thromboplasan, leucotrien); gừng còn có tác dụng điều hòa miễn dịch, tăng lượng corticosteroid tự nhiên trên động vật thí nghiệm nhưng không gây tác dụng phụ làm teo tuyến thượng thận. Gừng có nhiều tinh dầu, trong đó có chất jamical có tính diệt nấm và chất mecin có tính diệt khuẩn. Do đó gừng được dùng chữa các đường hô hấp trên (giã nát một ít gừng với muối ngậm hay vắt lấy nước nhỏ mũi) làm giảm đau kháng viêm (giã một ít gừng tươi với muối bó vào chỗ đau khi bị ngã, hay xoa bóp khi đau nhức).

Các nhà nghiên cứu đã cho 18 người viêm xương khớp, 10 người bị đau cơ dùng gừng từ 3 tháng đến 30 tháng với liều từ 500 - 1.000mg gừng khô: có 75% người đau xương khớp và 100% người đau cơ được giảm đau và giảm sưng. Ở một thí nghiệm khác, 7 người bị thấp khớp nặng không đáp ứng được với nhiều loại thuốc khác nhưng khi dùng mỗi ngày 5.000mg gừng tươi hay từ 100 - 1.000mg gừng khô thì bệnh có chuyển biến rõ rệt: giảm đau, cải thiện độ hoạt động của khớp, giảm sưng, giảm cứng khớp vào buổi sáng.

Gừng còn có tác dụng tráng dương, giúp tăng cường hoạt động cho người yếu sinh lý. Trong các thang thuốc dùng vào mục đích này, các lương y thường cho thêm vị gừng tươi.

Trên thị trường có một số thuốc làm từ gừng như thuốc chống nôn ( Nanon), thuốc chống say tàu xe ( Zinziber), thuốc trị ho ( Tragutan). Tiếc rằng những sản phẩm trong nước còn quá ít trong khi phải nhập nội một lượng lớn thuốc hóa dược có tác dụng không hơn gì gừng.

Theo nhiều nghên cứu thì gừng tươi tốt hơn gừng khô, trong khi đó việc chế ra các sản phẩm dùng từ gừng khô lại có nhiều thuận lợi hơn. Chuẩn hoá chất trích ly từ gừng như các nước đã làm là cách làm cho chế phẩm từ gừng được ổn định về mặt chất lượng

Nguồn: Thuốc và sức khoẻ số 299, (01/01/2006), tr 12