Nội soi điều trị bệnh tim bẩm sinh

Bệnh tim bẩm sinh có nhiều loại, nhưng nhiều nhất là thông liên thất, thông liên nhĩ, thông ống động mạch. Nói nôm na, đó là các bệnh gây ra do lỗ hổng ở một trong những bức tường trong tim mà người bình thường không có. Khi đó, máu ở hai phía bức tường sẽ hoạt động theo nguyên lý “bình thông nhau”. Tình trạng này làm xáo trộn hoạt động sinh lý của tim. Tuy phần lớn không gây tử vong tức thời, nhưng dần dần quả tim của người bệnh to lên và bị suy. Khi áp lực chênh lệch giữa hai phía không còn nữa thì người bệnh lâm vào tình trạng suy tim nặng và tử vong.

Nếu bệnh được phát hiện sớm và điều trị kịp thời thì bệnh sẽ khỏi hoàn toàn. Phương pháp kinh điển để điều trị bệnh này là phẫu thuật để vá lỗ hổng. Tuy nhiên, phương pháp này có thể gây tai biến do bác sĩ phải cho ngừng tim trong quá trình thực hiện kỹ thuật vá.

Vài năm gần đây, một phương pháp tim mạch can thiệp đã được áp dụng ở Việt Nam có thể khắc phục được những hạn chế trên của phẫu thuật. Đó là nội soi can thiệp qua da. Theo đó bác sĩ không cần mổ phanh ngực bệnh nhân mà chỉ cần gây tê tĩnh mạch rồi từ đùi đưa một ống thông lên tim, thả dụng cụ để trám lỗ hổng. Những trường hợp bệnh nhi quá bé, việc đưa ống thông từ đùi không thuận lợi thì bác sĩ phải tiến hành đưa từ cổ. Ưu điểm lớn nhất của phương pháp này là người bệnh không đau đớn, không để lại sẹo lớn trước ngực, không có nhiều biến chứng. Đặc biệt, thời gian tiến hành thủ thuật ngắn, chỉ 15-20 phút nếu thuận lợi, do đó người bệnh không phải nằm viện dài ngày.

Nơi đầu tiên áp dụng phương pháp này ở Việt Nam là Viện Tim mạch TW. Đã có khoảng 900-1000 người bệnh được chữa khỏi để trở về cuộc sống bình thường với sức khoẻ đảm bảo. Theo thống kê, đó là con số cao nhất Đông Nam Á. BS Hùng kể lại: “Trong thời gian đầu, có những ngày chúng tôi phải tiến hành 30 ca can thiệp. Hiện nay, số lượng bệnh nhân đã giảm hơn, chỉ còn khoảng 18 ca, vì nhiều cơ sở y tế khác cũng làm được nhờ được Viện chuyển giao kỹ thuật”.

Vật liệu trám có giá khoảng 2000USD. Trẻ em dưới 6 tuổi, nếu thực hiện kỹ thuật này sẽ được miễn phí hoàn toàn. Cho đến nay, về nguyên nhân gây bệnh, người ta nghĩ nhiều đến yếu tố đột biến, nhiễm trùng (nguy hiểm nhất là virus) trong khi mang thai. Đặc biệt, đa phần trẻ bị bệnh là trẻ đẻ non (do sự phát triển chưa hoàn thiện của các vách ngăn...). Vì thế, ở Mỹ người ta có quy định bắt buộc những trẻ đẻ non phải đi khám để phát hiện dị tật này. Hiện nay, ở Bệnh viện Phụ sản TW, người ta cũng nghĩ đến chuyện chẩn đoán trước sinh các bệnh tim bẩm sinh.

Dấu hiệu phát hiện trẻ bị tim bẩm sinh

Khi phát hiện trẻ có dấu hiệu chậm lên cân không tìm thấy nguyên nhân (không phải do rối loạn tiêu hóa, kém hấp thu...), rối loạn nhịp thở, khó thở, hay bị viêm phổi thì cần đưa trẻ đi khám để phát hiện bệnh tim bẩm sinh. Đây là những dấu hiệu sàng lọc đơn giản nhất, xuất hiện rõ nhất trong năm đầu tiên. ở Viện Tim mạch TW, có bệnh nhi 6 tuổi mà nặng có 12kg, còn cháu 2 tuổi, nặng 6kg. Bất kỳ bác sĩ chuyên khoa nào cũng có thể phát hiện những dấu hiệu bất thường ở tim trẻ bằng cách nghe tim. Khi đã phát hiện ra bệnh, cần đưa bệnh nhi đến bác sĩ chuyên khoa để được xác định bằng những xét nghiệm đặc hiệu và điều trị kịp thời.

Nguồn: KH&ĐS Số 82 Thứ Sáu 13/10/2006