Những ứng nghiệm ngẫu nhiên
Theo kinh nghiệm xưa truyền lại có nhiều điều tương đối chính xác, ví như dự đoán thời tiết: nhìn mây trên trời như kết thành lớp vảy tê tê tụ thành đám hoặc kéo dài là đoán trời sẽ đột ngột trở lạnh hoặc mưa lớn, thấy trăng quầng thì hạn, trăng tán thì mưa, dự báo như: chuồn chuồn bay thấp thì mưa, bay cao thì nắng bay vừa thì râm, cua bò lên cao thể nào cũng lụt hoặc bao giờ đom đóm bay ra, hoa gạo rụng xuống thì tra hạt vừng... và dự cảm là một khái niệm phức tạp hơn rất nhiều nó cao hơn và mang tính định hướng rõ ràng hơn linh cảm, đó là cảm nhận vô hình mà giác quan thứ, của mỗi người có thể thu nạp được phân tích trước điều sẽ xảy ra. Tại một thời điểm nào đó, khi ta đang cân nhắc suy nghĩ, tính toán, bàn bạc, băn khoăn, nghiền ngẫm về một vấn đề gì đây thì những hiện tượng ngẫu nhiên xảy ra quanh ta cũng phần nào báo trước diễn biến, kết quả sự việc một cách vắn tắt nhất. Những điều này không giống với những tình cờ mà ta đúc kết lại thành cái xấu tốt theo ý riêng mỗi cá nhân như: chim lợn kêu nhà nào, nhà nấy gặp chuyện không lành, ra đường gặp đám ma thì người bảo hay kẻ bảo dở, chim khách kêu đầu nhà tin lành, qụa kêu báo tin dữ, ra ngõ gặp cổng người bảo tốt, kẻ bảo xấu... Đây là những suy luận dựa trên kinh nghiệm sống và kiểm nghiệm thực tiễn của những bậc nho gia tinh thông về thuyết âm dương ngũ hành, nắm chắc những quy luật biến đổi theo chu kỳ của dịch học. Có thể tạm chia thành những nhóm hiện tượng ngẫu nhiên như:
Thiên nhiên: Gió màu vàng (đây là màu của khói, bụi, sương kết hợp vào luồng gió cuốn) thuộc Thổ, là vận khí tốt lành, gió màu xanh thuộc Mộc, là hay dở không rõ ràng, gió màu trắng thuộc Kim, phụ thuộc vào người cảm nhận. Gió màu đen thuộc Thủy, là chuyện dữ nguy hiểm, màu đỏ thuộc Hỏa là nạn lửa. Gió màu tím pha hồng, là chuyện vui vẻ, âm thanh gió cũng có ý nghĩa: tiếng gió như chiến mã lồng lộn là chuyện tranh đấu, như sóng gấm gào là hung họa, tiếng gió than thở ủ ê là ưu phiền hoạn nạn, tiếng gió réo rắt như thanh nhạc là chuyện vui mừng, gió hú dài là chuyện cãi lộn, tiếng gió du dương là chuyện đáng mừng. Nhìn thấy trên trời mây kéo đến thì mây vàng mây hồng, quang mây là chuyện rất tốt, còn nếu là mây trắng đục, mây đen, mây đỏ rực là chuyện không yên ổn. Ngoài ra sương mù là trở ngại, sấm chớp là chuyện bất ngờ, núi là sự cách trở, đá sỏi là sự kiên cường, cát là sự tản mạn, sóng lớn là sự sợ hãi, ao hổ khô cạn là hao tổn tâm lực...
Các loài vật: Chim cú chuyện buồn, họa mi chuyện vui, chim nhạn báo thư, rắn là có kẻ mưu hại, chuột cắn là tai họa, chim sẻ ríu rít là có khách, chó cắn nhau có đạo tặc xuất hiện, gà mổ nhau sẽ tranh cãi chuyện không đâu, dê qua cửa có chuyện mừng, gặp ngựa phi có nhiều thuận lợi, thấy khỉ vượn leo trèo tâm thần sẽ bấn loạn, cá chép nhảy có sự thay đổi lớn, gặp hươu được phúc lộc, gặp ong được thụ phong, gặp bê có biểu tượng chia ly, mạng nhện bày mưu kế thành công.
Các loài thảo mộc: Hoa cây cỏ cũng không phải là vô tình. Khoa học hiện đại đã chứng minh rằng khi ta chăm sóc, tưới nước, cho hoa thì đã được nhịp sinh học vui. Nếu cắt hoa, bẻ thân thì nhịp sinh học hỗn loạn, cho cây nghe nhạc giao hưởng thì quả sẽ sai hơn, ngon hơn... cho nên thảo mộc cũng cho ta biết một số điều thú vị: Gặp hoa phong lan địa lan là chuyện yên lành, nhìn thấy cây tùng, bách là sự vững bền, cây trường xuân là sống thọ, cây xoan cây thông đều đem lại may mắn. Ngược lại nếu nhìn thấy tầm gửi thì không có kết quả, cây đào là việc trốn chạy, cây mận là chuyện kiện tụng, thấy nấm mốc thì sức khỏe có vấn đề cây khô cằn hoặc lá khô vàng rụng đầy lá sự suy thoái lụn bại, cây quả hạt rơi vãi là chuyện phiền toái, rễ cây lộ ra trên mặt đất sẽ dắt dây nhiều chuyện rắc rối, thấy hoa quả tươi thắm tròn trịa là mọi chuyện kết thúc…
Các hiện tượng nghịch lý khác: Cốc rượu vỡ là vui quá hóa buồn, hoa mùa xuân, trăng mùa thu được biếu, tặng nhiều thứ, vải bông mùa hè, sắn dây mùa đông là chuyện tích cóp dành dụm, trời lạnh phe phẩy quạt có mất mát, trong nhà che ô sẽ có khó khăn thiếu thốn về sau, bọt nước, chớp đèn khó thực hiện được kế hoạch, chim bị mắc trong bụi là chưa thoát được vòng túng quẫn...
Các nhà dịch học còn thống kê một số các kinh nghiệm khác như nhìn thấy các kiểu người (già trẻ, trai gái, giàu nghèo, béo gầy, ốm khỏe...). Gặp các loại đồ vật khác nhau (bình chậu, gương lược, kim chỉ, vải giấy, bàn cờ...) và thậm chí mỗi động tác ta chợt nhìn thấy đều có một ẩn ý tự nhiên nào đó như: xua tay cúi đầu là chuyện không vừa lòng. Xoa mặt nhổ nước miếng là việc bi ai, hai cánh tay cọ sát nhau là sự mất mát, ngón tay cong gập lại là khó khăn, múa tay là chuyện tranh giành lợi lộc, lưỡi thò ra ngoài sẽ vướng chuyện thị phi, đi thụt lùi sẽ phải chạy trốn...
Nguồn: Tạp chí Hà Nội ngàn năm, chungta.com, 21/09/2006
