Những phát minh khoa học thú vị trong năm 2010

Lĩnh vực công nghệ

Vị trí đầu tiên trong danh sách những đột phá về công nghệ hàng đầu của năm được tạp chí Time dành chọn cho iPad. Chiếc máy tính kỳ lạ không bàn phím (tương tự như điện thoại iPhone) đã lập kỷ lục trong năm về tốc độ tiêu thụ trong số tất cả các thiết bị kỹ thuật khác có trên thị trường (tất nhiên không kể tới điện thoại).

Với chiếc máy tính bảng này, Apple đang nỗ lực thực thi khái niệm "thông tin trên các đầu ngón tay", cho phép người dùng cảm nhận mình như một nhân vật trong những bộ phim viễn tưởng và hòa mình vào dòng chảy thông tin của thời đại (cho dù iPad hiện chưa thay thế được một chiếc máy tính để bàn, hay máy tính xách tay bình thường). Nó được đánh giá là một sản phẩm trung gian kết hợp tính gọn nhẹ và tiện ích của iPhone, cùng với những ứng dụng mạnh mẽ hơn của máy tính. 

Một đột phá công nghệ về mặt khái niệm nữa được các chuyên gia của Time lựa chọn chính là dự án Kickstarter cung cấp tài chính cho các trang web. Ý tưởng của dự án rất đơn giản - những người thành lập ra một trang web mới sẽ được ấn định một mức ranh giới về tài chính mà họ cần phải vượt qua trong một thời hạn nhất định. Nếu như mục tiêu này đạt được đúng thời hạn, toàn bộ nguồn tài chính đã định sẽ được chuyển cho các tác giả của trang web, còn nếu không tiền sẽ trả về cho các nhà tài trợ.

Sơ đồ này cho phép mọi người có thể thực thi các ý tưởng của mình mà không phải chịu rủi ro nhiều về tài chính. Trong trường hợp thất bại, họ vẫn có thể thử vận may trong những lần tiếp theo.

Lĩnh vực giao thông vận tải

Lĩnh vực này trong năm qua có rất nhiều phát minh, phần lớn trong số này đều tập trung vào mục đích bảo vệ môi trường sinh thái. Một trong những phát minh đáng chú ý là chiếc xe Antro Solo của Hunggary (ảnh 1), từng có một nguyên mẫu được giới thiệu lần đầu vào năm 2008.

Bề ngoài của chiếc xe khiến người ta nhớ đến một con bọ khổng lồ với những đường nét mượt mà. Nhưng đặc điểm chủ yếu của chiếc xe này lại là những chiếc pin mặt trời được lắp đặt kín trên nóc xe. Trên những tuyến đường ngắn chỉ từ 15 đến 25km, năng lượng để di chuyển chiếc xe có cấu tạo đặc biệt nhẹ này (có thể chở 3 người) là từ pin mặt trời và sức đạp bàn đạp của người lái. Còn để đi những chặng đường xa hơn, các nhà sáng chế cũng lắp cho xe một động cơ nhỏ chạy bằng xăng.

Có điều triển vọng của Antro Solo trên thị trường hiện vẫn là một câu hỏi lớn - một trong những nhược điểm rõ ràng nhất của chiếc xe sinh thái này là không có điều hòa nhiệt độ. Để tăng cường tính hiệu quả và tiện dụng của các loại xe chạy điện, còn phải kể tới một phát minh mới nữa của năm 2010 - cơ cấu để nạp ắcquy cho xe điện được gắn trực tiếp trên nền đường.

Còn một phát minh về giao thông vận tải thú vị nữa mà chúng ta hay chỉ nhìn thấy trên phim cảnh - những chiếc balô nhỏ gắn động cơ phản lực cho phép chủ nhân của nó có thể dễ dàng lẩn trốn kẻ thù hay vượt qua những địa hình gập ghềnh không thể đi được. Nhà phát minh Glenn Martin từ New Zealand đã chế tạo được một chiếc balô phản lực gọn nhẹ và hiệu quả (ảnh 2). Trong quá trình thử nghiệm, nó đã giúp chủ nhân của mình bay lên tới độ cao 2,5m và lượn lờ trên không trung gần 30 phút.

Sức khỏe và y tế

Mỗi năm trên thế giới có gần 240 triệu người mắc bệnh sốt rét, trong đó có trung bình gần 1 triệu người thiệt mạng vì căn bệnh này. Tác nhân gây bệnh chính là ký sinh sốt rét lây truyền qua giống muỗi Anopheles. Các nhà sinh học Mỹ đã thành công trong việc gây giống loài muỗi biến đổi gien không mang ký sinh sốt rét. Mục tiêu tiếp theo trong tương lai là làm cho những biến thể trên có khả năng sinh tồn mạnh mẽ hơn những loại muỗi Anopheles thông thường, trước khi thả chúng ra môi trường có loài muỗi nguy hiểm trên. 

Tạp chí Time còn nêu tên một phát minh thú vị khác là chiếc kính Eyewriter (ảnh 3), cho phép bệnh nhân bị liệt có thể giao tiếp với những người xung quanh chỉ bằng cử động của mắt. Dựa trên một phần mềm có thể lấy miễn phí trên mạng, Eyewriter sẽ tính toán các chuyển động của nhãn cầu và biến đổi thành các tín hiệu tương thích trên màn hình.

Công nghệ sinh học

Lĩnh vực này được đánh giá là có những phát minh ấn tượng nhất. Điểm đầu tiên chính là một cơ thể mang gien nhân tạo do nhà sinh vật học Craig Venter nghiên cứu tạo ra. Venter và các cộng sự của ông đã tổng hợp và thu thập thành công gien của loại vi khuẩn ký sinh Mycoplasma mycoides và cấy nó vào tế bào của vi sinh vật cùng họ Mycoplasma capricolum, trước đó đã cho loại trừ ADN của mình ra. Kết quả là các nhà khoa học thu được những tế bào sống M mycoide có bề ngoài không khác gì các vi khuẩn xuất hiện trên thế giới bằng con đường tự nhiên. Phát minh này được đánh giá sẽ mở đường cho nhiều ứng dụng đầy triển vọng để chữa trị những căn bệnh sai lệch về gien.

Một phát minh khác về triển vọng sẽ cho phép kéo dài cuộc sống của những người mắc bệnh phổi hiểm nghèo - chẳng hạn những người hút thuốc bị ung thư. Các nhà khoa học nhờ sự giúp đỡ của các tế bào gốc đã cấy thành công cả một bộ phận phổi về hình thái có tới 95% giống với phổi bình thường, có khả năng thay thế thành công lá phổi, đảm bảo đủ oxy cho cơ thể sau khi được cấy ghép. Hiện tại, các nhà nghiên cứu đang tiếp tục thử nghiệm trên mô của chuột, trước khi chuyển sang những cơ thể lớn hơn như của con người. Nhưng trước mắt, công nghệ mới được phát minh trên có thể được sử dụng để thay thế một phần những lá phổi bị thương tổn.

Kỹ thuật robot

Robot từ lâu đã được sử dụng rộng rãi trong các lĩnh vực công nghiệp, và trong tương lai, phạm vi ứng dụng của chúng chắc chắn sẽ còn mở rộng hơn nhiều. Đáng chú ý trong danh sách lần này của tạp chí Time có robot Emily chuyên dùng để cứu hộ những người sắp chết đuối (ảnh 4). Loại robot này có thể bơi ngang qua những con sóng với vận tốc lên tới 10,7m/giây - tức là nhanh gấp 15 lần so với một nhân viên cứu hộ được huấn luyện tốt nhất.

Còn một loại robot mới phát minh được đánh giá là khá thú vị, có thể nhận biết được những câu châm biếm trong các đoạn văn bản. Trong thời gian thử nghiệm mới đây, loại robot này đã phân tích 66 ngàn văn bản, tìm ra được các câu nói có ý nghĩa mỉa mai với xác suất tới 77%. Cho dù xu hướng của robot trên còn chưa rõ ràng, nhưng sự ra đời của nó đã đánh dấu một bước tiến lớn trong lĩnh vực mở rộng khả năng ngôn ngữ học của máy móc.

Phát minh quân sự

Một trong những phát minh hàng đầu trong lĩnh vực quân sự của năm nay là bộ giáp robot thế hệ mới XOS2 cho phép binh sĩ (nhất là những người trong lực lượng hậu cần) có thể mang vác những vật nặng tới 91kg một cách dễ dàng mà không phải gắng sức.

Còn một phát minh quan trọng nữa phải kể tới là loại chất nổ mới IMX-101. Về mặt hiệu quả, IMX-101 có các tính năng tương đương như loại thuốc nổ trotyl thông thường, nhưng nó có khả năng chịu được những va chạm đáng kể. Chẳng hạn như đầu đạn có chứa chất nổ IMX-101 sẽ không nổ, ngay cả khi người ta bắn thẳng vào nó.  

Những phát minh thú vị

Một trong những "sản phẩm xanh" thú vị nhất trong năm chính là chiếc thuyền buồm làm từ 8,7 triệu chiếc chai nhựa. Tiếp đó là một cơ cấu cho phép nạp điện cho các thiết bị điện tử bằng nguồn năng lượng nảy sinh từ chuyển động của cơ thể con người. Một trong những thiết bị như vậy có mặt trong danh sách của Time được gắn trong đôi giày có thể nạp đầy năng lượng cho chiếc điện thoại di động của bạn chỉ sau 12 giờ đi bộ.

Nhưng sản phẩm kỳ lạ nhất được phát minh trong năm qua chính là một loại bọt đặc biệt (ảnh 5), sau khi được phun lên cơ thể từ bình xịt, nó sẽ nhanh chóng đông đặc và bảo lưu được hình dạng (sau khi dung môi bay hơi, các thành phần cơ bản sẽ tồn tại như một cấu trúc sợi vải). Về mặt lý thuyết, chỉ với những chiếc bình xịt như vậy, bạn có thể tự tạo cho mình một bộ quần áo theo sở thích mà chẳng còn phải quan tâm đến những trang phục phải thường xuyên giặt giũ và treo trong tủ.