Những người giữ gìn nhịp đập trái tim

Đặc biệt từ 4 năm qua, Viện Tim đã triển khai điều trị mạch vành và đây là đơn vị duy nhất trong cả nước thực hiện được phẫu thuật mổ bắc cầu với tỉ lệ thành công là 97% và được đánh giá ngang với trình độ nước ngoài, lúc đầu tỉ lệ tử vong 3,5% nay chỉ còn 2,5% tương đương với nước ngoài. Chính vì vậy mà ngày càng có nhiều bệnh nhân lẽ ra đi nước ngoài đã ở lại VN để được Viện Tim điều trị.

Bệnh tim mạch là một trong hai căn bệnh chính gây tử vong lớn nhất ở con người. Trước kia hầu hết bệnh nhân bị bệnh tim mạch phải chọn điều trị nội khoa hay chờ chết, nếu khá giả thì đi nước ngoài phẫu thuật. Nhưng kể từ1/1/1992ca phẫu thuật tim hở đầu tiên đã được thực hiện tại Viện Tim TP. Hồ Chí Minh đánh dấu một bước phát triển phẫu thuật tim hở tại miềnNam.

NHỮNG CON SỐ BIẾT NÓI

Tính tới31/12/2005đã có 14.779 bệnh nhân được phẫu thuật tim tại Viện Tim TP. Hồ Chí Minh, các ca mổ tim bẩm sinh chiếm 60% trên tổng số các ca mổ được thực hiện. 80,81% là các ca mổ tim hở, tỉ lệ tử vong ngày càng giảm từ 3,2% năm 2004 hạ xuống còn 3,03% năm 2005.

Điều hạn chế duy nhất hiện nay tại Viện Tim so với thế giới là chưa phát triển được phẫu thuật tim cho trẻ sơ sinh (trẻ dưới 2 tháng tuổi). Theo BS. Phạm Nguyễn Vinh, Phó giám đốc Viện Tim, trẻ sơ sinh một khi đã bị tim bẩm sinh thường rất nặng, tỉ lệ tử vong cao nếu không mổ kịp thời. Để đáp ứng nhu cầu này Viện Tim đang lên kế hoạch đầu tư xây dựng khoa phẫu thuật trẻ sơ sinh.Tuy nhiên thành lập khoa này đòi hỏi phải có sự chuẩn bị nhiều mặt như đào tạo cho cả một ê kíp, trang thiết bị đặc biệt phù hợp vì trang thiết bị mổ tim cho trẻ sơ sinh đắt gấp đôi so với người lớn. Còn ghép tim, kỹ thuật này không phức tạp nhưng điều quan trọng nhất là phải có người cho tim vì không phù hợp với tập quán VN. Điều này cũng giống Nhật Bản - mặc dù là nước rất phát triển nhưng kỹ thuật này cũng chưa được thực hiện...

ĐÀO TẠO VÀ CHUYỂN GIAO KỸ THUẬT

8.847 người là con số bệnh nhân đang xếp hàng chờ đến phiên mình được khám và điều trị tại Viện Tim TP. Hồ Chí Minh.

Trong khi đó mỗi năm Viện Tim chỉ phẫu thuật đáp ứng được gần 1/6 con số ấy tức chỉ được 1.200 ca. Bệnh đông, chờ đợi lâu đã khiến cho nhiều trái tim yếu ớt không chịu đựng nổi đã phải từ giã cõi trần. Canh cánh và trăn trở trước tình trạng này, Ban giám đốc Viện Tim đã tìm kiếm giải pháp: đầu tiên là từ 2005 Viện Tim đã cải tiến bằng cách phẫu thuật cả ngày nghỉ và khám bệnh liên tục từ 9 - 22 giờ. Điều đáng nói là các dịch vụ ngoài giờ này đều được tính giá như trong giờ. Mặc dù vậy, cũng chỉ tăng được trên 1.300 ca phẫu thuật/năm, trong khi đó một năm trung bình Viện Tim khám và có chỉ định mổ tới 2.600 người.

Song song đó là tổ chức huấn luyện chuyển giao kỹ thuật cho các bệnh viện trong cả nước.

Cho đến nay đã có gần 2.000 bác sĩ trong cả nước được đào tạo cơ bản về siêu âm tim tại Viện Tim. Viện Tim đã chuyển giao kỹ thuật phẫu thuật tim cho Viện Tim Hà Nội, nơi đây đã thực hiện thành công 500 ca mổ tim hở, BV Thống Nhất 60 ca, BV Nhi Đồng I và II thực hiện gần 400 ca phẫu thuật tim kín cho trẻ em, BV Trung ương Huế 1500 ca mổ tim hở. Như vậy, hiện nay bên cạnh Viện Tim TP. Hồ Chí Minh và BV Chợ Rẫy, tại miền Nam hiện có thêm 7 bệnh viện có thể phẫu thuật tim kín hay cả tim kín lẫn tim hở, đó là BV Trung ương Huế, BV đa khoa Đà Nẵng, BV đa khoa Nha Trang, Thống Nhất, Nhi Đồng 1 và 2, Triều An. Các bệnh viện này có thể phẫu thuật các bệnh như tim bẩm sinh, bệnh van tim gồm sửa van và thay van, bắc cầu động mạch vành, bệnh màng ngoài tim, bướu tim, các bệnh tim khác.

BS. Nguyễn Ngọc Chiếu - Giám đốc Viện Tim TP. Hồ Chí Minh cho biết, để đáp ứng nhu cầu tại TP. Hồ Chí Minh sẽ có một bệnh viện tư nhân mang tên Tâm Đức - bản sao của Viện Tim đặt tại Quận 7, (cạnh BV FV). BV Tâm Đức với quy mô 1.000 ca/năm. Dù là bệnh viện tư nhưng 5% tiền mổ ở đây sẽ phải trích lại để giúp cho bệnh nhân nghèo được mổ tim ở Viện Tim. Song song đó, Viện Tim sẽ được mở rộng, nâng tầng và xây thêm phòng mổ đủ để tiếp nhận 1.500 trường hợp/năm.

LÀM VIỆC VỚI TINH THẦN ĐỒNG ĐỘI CAO

Bệnh tim mạch thường phức tạp từ chẩn đoán đến điều trị, trong đó hầu hết đều cần phẫu thuật nếu không sẽ đe dọa đến tính mạng. Phẫu thuật tim lại rất phức tạp do đó khác với một số ngành phẫu thuật khác để thực hiện một ca phẫu thuật tim đòi hỏi một tinh thần đồng đội rất cao và sự phối hợp chặt chẽ của cả một ê kíp từ bác sĩ chẩn đoán, điều trị nội tim mạch, bác sĩ phẫu thuật, gây mê, hồi sức, bác sĩ tim phổi nhân tạo đến điều dưỡng. Với tinh thần đồng đội ấy, từ suốt 15 năm qua đội ngũ này đã chung lưng đấu cật với nhau dành lại sự sống mỏng manh cho biết bao bệnh nhân.

Hơn thế nữa, họ còn luôn tìm tòi nghiên cứu, sáng tạo thêm nhiều cách điều trị mới.

BS. Phan Kim Phương - Phó giám đốc Viện Tim cho biết: bệnh van 2 lá và tứ chứng Fallot là đặc thù của bệnh nhân VN. Trước đây để điều trị bệnh lý van 2 lá bệnh nhân phải thay van, điều này rất tốn kém vì van phải nhập từ nước ngoài, vả lại bệnh nhân phải sử dụng thuốc kháng đông lâu dài, biến chứng nhiều. Khắc phục điều này, Viện Tim đã nghiên cứu kỹ thuật sửa van 2 lá chứ không thay van nhiều như trước nữa và chỉ thay trong những trường hợp thật cần thiết (14%). Kỹ thuật này đã được nhiều nước trong khu vực tới học tập. Để sửa chữa tật tứ chứng Fallot, Viện Tim đã áp dụng phương pháp mới là giữ vòng van và van động mạch phổi không mở đường phễu của tâm thất nhỏ. Biện pháp này đã được công nhận tốt nhất trên thế giới. Ngoài ra, Viện Tim còn ứng dụng các kỹ thuật mổ bắc cầu mạch vành, thực hiện kỹ thuật gây mê ở bệnh nhân bệnh van tim có thai, phối hợp với BV Từ Dũ siêu âm chẩn đoán trên thai nhi nhằm phát hiện sớm và lên kế hoạch điều trị kịp thời khi trẻ sinh ra... Và đã từ mấy năm nay Viện Tim đã thực hiện mổ sạch, không sử dụng kháng sinh dự phòng trước và sau mổ.

Vì những cố gắng đáng nể của cả tập thể đã đưa Viện Tim phát triển thành một đơn vị mạnh như ngày nay, Viện Tim đã được tặng thưởng Huân chương Lao động hạng 3. Trong tập thể ấy, BS. Phan Kim Phương - Phó giám đốc Viện đã được nhận danh hiệu Anh hùng Lao động. Đặc biệt ngày20/2/2006, GS. Alain Carpentier - chuyên gia về tim được công nhận toàn cầu và đồng sáng lập Viện Tim TP. Hồ Chí Minh, đại diện Chính phủ Pháp đã trao Huân Chương Quốc Công cho Giáo sư Viện sĩ Dương Quang Trung - Chủ tịch hội Y học TP. Hồ Chí Minh (đồng sáng lập Viện Tim) và BS. Nguyễn Ngọc Chiếu - Giám đốc Viện Tim vì đã có những đóng góp to lớn trong việc thành lập và phát triển Viện Tim, đồng thời góp phần khôi phục lại quan hệ Pháp - Việt trong lãnh vực hợp tác y tế, nhất là trên 3 trục chính: hợp tác về sức khỏe, giúp giải quyết các thách thức của ngành y tế cộng đồng và hợp tác địa phương.

Nguồn: Khoa học phổ thông24/2/2006