Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 29/03/2007 23:28 (GMT+7)

Những hiểm hoạ từ trên trời rơi xuống

Cho dù cảnh trên giống như một kịch bản phim viễn tưởng nào đó, nhưng nhà thiên văn học nổi tiếng người Mỹ Iwsin Sowmaker vẫn khuyến cáo rằng: “Những điều tương tự rất có thể xảy ra”. Ông nêu mối lo của mình trong kỳ Đại hội thường niên mới đây của Liên đoàn các nhà thiên văn học toàn Hoa Kỳ: “Cường độ từ cuộc va chạm vơi thiên thạch (TT) cũng giống như cú nổ hạt nhân từ trên cao. Những người có mặt tại chỗ sẽ nghĩ ngay là một vụ tấn công hạch tâm”. Các TT - những mảnh vụn từ các tiểu hành tinh (THT) hay sao Chổi - luôn đe doạ trái đất. Đa phần chúng là những TT nhỏ sẽ bị thiêu huỷ khi cọ sát với sức nóng của bầu khí quyển. Nhưng các TT lớn hơn lại khác. Như một THT có đường kính 24m sẽ gây ra vụ nổ với sức công phá tương đương 1 megaton (1 triệu tấn thuốc nổ TNT). Theo I.Sowmaker: “Nếu mai này một TT lớn phát nổ trong bầu khí quyển trái đất, thì các siêu cường hạt nhân sẽ xác định được ngay, bởi hệ thống phòng thủ của họ dư sức phân biệt một vụ nổ nguyên tử với sức nóng hàng triệu độ C, cùng cường độ phóng xạ cao từ các tia X và tia gama; còn cú nổ TT có nhiệt lượng thấp hơn và nồng độ phóng xạ ít nguy hiểm hơn. Nhưng các quốc gia khác có thể hiểu nhầm đó là chiến tranh hạch tâm… Do vậy tôi đề nghị các nước có khả năng nên thông báo ngay các vụ nổ TT cho những vùng sẽ bị ảnh hưởng”. Từ năm 1973, Giáo sư Tiến sĩ I.Sowmaker đã liên tục chụp ảnh bầu trời, với mục đích phát hiện chu kỳ của các THT sẽ đi vào quỹ đạo trái đất cùng nguy cơ va chạm vào mặt đất chúng ta. Từ đó đến nay ông đã đếm được 54 TT với đường kính chí ít là 1km, ngoài ra trung bình hàng năm đã có 3 ngôi sao Chổi “lướt” qua địa cầu. Sowmaker cũng đếm được 2.000 THT và 1.000 sao Chổi mỗi năm đi cắt qua quỹ đạo của trái đất, may mà chúng chưa gây ra những vụ nổ trên khí quyển. Ông tính được rằng: một THT với sức nổ 1 megaton sẽ đi vào bầu khí quyển quả đất với chu kỳ 30 năm/lần; với 20 megaton - 400 năm/lần và cuối cùng là một THT hay sao Chổi lớn có đường kính 1km cùng sức công phá 10 nghìn megaton sẽ nổ cứ mỗi 10 vạn năm/lần .

Thế kỷ XX vừa qua đã từng chứng kiến vụ nổ của THT lớn. Năm 1908, một THT đã nổ trên độ cao khoảng 8km trên vùng Tungus ở Siberia(Liên bang Nga), thiêu trụi cây cối trong khoảng diện tích hàng trăm kilômét. Từ sự mô tả cú nổ cũng như các bức ảnh chụp mức tàn phá, các nhà khoa học quả quyết đó là một TT có đường kính ít nhất 60m, với sức công phá 12 megaton. Tuỳ theo kích thước, vận tốc và tính chất, một vài TT “lọt” qua được sự cọ sát của khí quyển và lao xuống mặt đất. Trong trường hợp này chúng được gọi là THT. Đa phần chúng có hình sỏi cuội hay tảng đá nhỏ, nhưng đôi khí có thể to hơn. Các nhà khoa học cho rằng tại vùng Arizona (Mỹ) đã rơi xuống một “miếng” sắt - THT với đường kính 40m và sinh ra vụ nổ 15 megaton, tạo ra một “vết lõm” trên bề mặt trái đất có đường kính 1.200m, sâu 180m và xảy ra cách đây khoảng 20 đến 50 ngàn năm.

Nhưng vũ trụ bí hiểm còn tiềm ẩn những điều rùng rợn hơn. Rất nhiều nhà nghiên cứu cho rằng một thiên thể lớn có đường kính vài kilômét đã “đâm” vào trái đất với hậu quả là hất lên bầu khí quyển hàng triệu tấn tro bụi che khuất mặt trời một thời gian dài. Đây là nguyên nhân gây ra sự huỷ diệt của hàng loạt các loài động vật cổ đại - kể cả loài khủng long - như nhiều chuyên gia khẳng định. Nhưng với những TT có kích thước lớn đang bay gần trái đất, không co một TT nào có nguy cơ “đâm sầm” vào chúng ta trong tương lai gần cả. “Tuy vậy, chúng ta cũng cần phải luôn theo dõi chúng, để tránh khỏi bị bất ngờ” - Giáo sư I.Sowmaker nhấn mạnh.

Vậy điều gì sẽ xảy ra nếu như người ta phát hiện một THT hay sao Chổi lớn đang “lao” trực diện đến địa cầu. Bên lề cuộc gặp nói trên của Liên đoàn Các nhà thiên văn Mỹ, Tiến sĩ Alen Haris, một đồng sự gần gũi của I.Sownmaker giải thích: “Vị khách không mời này có thể bị chặn lại, hoặc làm cho lệch hướng với khả năng duy nhẩt, nếu như chúng ta tiến hành kịp thời một vụ nổ đầu đạn hạt nhân tầm cỡ nhỏ - ngay trong lòng hoặc bên cạnh nó, khiến thiên thạch “vỡ vun” ra”. Còn I.Sowmaker thêm: “Chúng ta có đủ kỹ thuật và công nghệ để thực hiện điều này ngay lập tức”. Nhưng nếu đàu nổ hạch tâm chỉ khiến TT vỡ ra thành những mảng lớn, sẽ làm tăng thêm các mối nguy thì sao? “Điều thiết yếu là phải tính được ngay lượng nổ nguyên tử đối kháng đủ mạnh, nhằm loại trừ hậu hoạ. Vai trò này sẽ do các máy tính điện tử siêu tốc hoàn thiện trong khoẳnh khắc!” – Giáo sư I.Sowmaker kết luận.

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

Phát huy vai trò nòng cốt của trí thức KH&CN tỉnh Cà Mau
Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Cà Mau lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031 tổ chức thành công thực sự đã mở ra một không gian mới để hội tụ sức mạnh, tâm huyết và trí tuệ của đội ngũ trí thức tỉnh nhà, định hình con đường kiến tạo và phát triển trong kỷ nguyên mới của đất nước.
Công bố Quyết định bổ nhiệm Giám đốc, Tổng biên tập Nhà xuất bản Tri thức
Ngày 28/4, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức Hội nghị Công bố quyết định về công tác cán bộ. Tại hội nghị, TSKH. Phan Xuân Dũng, Chủ tịch VUSTA đã trao Quyết định bổ nhiệm bà Bùi Thị Thu Hằng, Phó Giám đốc phụ trách, Phó Tổng biên tập NXB Tri thức giữ chức vụ Giám đốc, Tổng biên tập NXB Tri thức.
Đảng bộ Liên hiệp Hội Việt Nam tổ chức Hội nghị Ban Thường vụ - Ban Chấp hành tháng 4/2026
Ngày 28/4, tại Hà Nội, Đảng bộ Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (LHHVN) tổ chức Hội nghị Ban Thường vụ - Ban Chấp hành nhằm đánh giá kết quả công tác, đồng thời triển khai các nhiệm vụ trọng tâm, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong công tác xây dựng Đảng và chuẩn bị cho Đại hội LHHVN nhiệm kỳ mới.
Nâng tầm sức mạnh văn hóa vùng Đất Tổ - Động lực quan trọng cho phát triển bền vững
Phát triển văn hóa và con người là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh, động lực cho phát triển nhanh bền vững. Quan điểm đó tiếp tục được khẳng định mạnh mẽ trong Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị. Nghị quyết nhấn mạnh văn hóa phải thấm sâu vào đời sống xã hội, gắn kết hài hòa với chính trị, kinh tế, môi trường, quốc phòng, an ninh, đối ngoại; thực sự trở thành sức mạnh mềm của quốc gia.
Chủ tịch Phan Xuân Dũng dự Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cà Mau lần thứ I
Ngày 23/4, Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cà Mau lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031 đã thành công tốt đẹp. Chủ tịch VUSTA Phan Xuân Dũng chúc mừng, đánh giá cao những nỗ lực rất lớn của Liên hiệp Hội tỉnh, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh TVPB, ĐMST&CĐS, lan tỏa tri thức KH&CN, phục vụ trực tiếp đời sống người dân địa phương.
Tuyên Quang: Thúc đẩy năng lực triển khai năng lực hoạt động KHCN, ĐMST và CĐS trong sinh viên
Ngày 21/4, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (KH&KT) tỉnh Tuyên Quang phối hợp với Trường Cao đẳng Tuyên Quang tổ chức Hội thảo tập huấn, phổ biến kiến thức “Thúc đẩy năng lực triển khai hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong sinh viên” bằng hình thức trực tiếp và trực tuyến.