Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 29/03/2007 23:28 (GMT+7)

Những hiểm hoạ từ trên trời rơi xuống

Cho dù cảnh trên giống như một kịch bản phim viễn tưởng nào đó, nhưng nhà thiên văn học nổi tiếng người Mỹ Iwsin Sowmaker vẫn khuyến cáo rằng: “Những điều tương tự rất có thể xảy ra”. Ông nêu mối lo của mình trong kỳ Đại hội thường niên mới đây của Liên đoàn các nhà thiên văn học toàn Hoa Kỳ: “Cường độ từ cuộc va chạm vơi thiên thạch (TT) cũng giống như cú nổ hạt nhân từ trên cao. Những người có mặt tại chỗ sẽ nghĩ ngay là một vụ tấn công hạch tâm”. Các TT - những mảnh vụn từ các tiểu hành tinh (THT) hay sao Chổi - luôn đe doạ trái đất. Đa phần chúng là những TT nhỏ sẽ bị thiêu huỷ khi cọ sát với sức nóng của bầu khí quyển. Nhưng các TT lớn hơn lại khác. Như một THT có đường kính 24m sẽ gây ra vụ nổ với sức công phá tương đương 1 megaton (1 triệu tấn thuốc nổ TNT). Theo I.Sowmaker: “Nếu mai này một TT lớn phát nổ trong bầu khí quyển trái đất, thì các siêu cường hạt nhân sẽ xác định được ngay, bởi hệ thống phòng thủ của họ dư sức phân biệt một vụ nổ nguyên tử với sức nóng hàng triệu độ C, cùng cường độ phóng xạ cao từ các tia X và tia gama; còn cú nổ TT có nhiệt lượng thấp hơn và nồng độ phóng xạ ít nguy hiểm hơn. Nhưng các quốc gia khác có thể hiểu nhầm đó là chiến tranh hạch tâm… Do vậy tôi đề nghị các nước có khả năng nên thông báo ngay các vụ nổ TT cho những vùng sẽ bị ảnh hưởng”. Từ năm 1973, Giáo sư Tiến sĩ I.Sowmaker đã liên tục chụp ảnh bầu trời, với mục đích phát hiện chu kỳ của các THT sẽ đi vào quỹ đạo trái đất cùng nguy cơ va chạm vào mặt đất chúng ta. Từ đó đến nay ông đã đếm được 54 TT với đường kính chí ít là 1km, ngoài ra trung bình hàng năm đã có 3 ngôi sao Chổi “lướt” qua địa cầu. Sowmaker cũng đếm được 2.000 THT và 1.000 sao Chổi mỗi năm đi cắt qua quỹ đạo của trái đất, may mà chúng chưa gây ra những vụ nổ trên khí quyển. Ông tính được rằng: một THT với sức nổ 1 megaton sẽ đi vào bầu khí quyển quả đất với chu kỳ 30 năm/lần; với 20 megaton - 400 năm/lần và cuối cùng là một THT hay sao Chổi lớn có đường kính 1km cùng sức công phá 10 nghìn megaton sẽ nổ cứ mỗi 10 vạn năm/lần .

Thế kỷ XX vừa qua đã từng chứng kiến vụ nổ của THT lớn. Năm 1908, một THT đã nổ trên độ cao khoảng 8km trên vùng Tungus ở Siberia(Liên bang Nga), thiêu trụi cây cối trong khoảng diện tích hàng trăm kilômét. Từ sự mô tả cú nổ cũng như các bức ảnh chụp mức tàn phá, các nhà khoa học quả quyết đó là một TT có đường kính ít nhất 60m, với sức công phá 12 megaton. Tuỳ theo kích thước, vận tốc và tính chất, một vài TT “lọt” qua được sự cọ sát của khí quyển và lao xuống mặt đất. Trong trường hợp này chúng được gọi là THT. Đa phần chúng có hình sỏi cuội hay tảng đá nhỏ, nhưng đôi khí có thể to hơn. Các nhà khoa học cho rằng tại vùng Arizona (Mỹ) đã rơi xuống một “miếng” sắt - THT với đường kính 40m và sinh ra vụ nổ 15 megaton, tạo ra một “vết lõm” trên bề mặt trái đất có đường kính 1.200m, sâu 180m và xảy ra cách đây khoảng 20 đến 50 ngàn năm.

Nhưng vũ trụ bí hiểm còn tiềm ẩn những điều rùng rợn hơn. Rất nhiều nhà nghiên cứu cho rằng một thiên thể lớn có đường kính vài kilômét đã “đâm” vào trái đất với hậu quả là hất lên bầu khí quyển hàng triệu tấn tro bụi che khuất mặt trời một thời gian dài. Đây là nguyên nhân gây ra sự huỷ diệt của hàng loạt các loài động vật cổ đại - kể cả loài khủng long - như nhiều chuyên gia khẳng định. Nhưng với những TT có kích thước lớn đang bay gần trái đất, không co một TT nào có nguy cơ “đâm sầm” vào chúng ta trong tương lai gần cả. “Tuy vậy, chúng ta cũng cần phải luôn theo dõi chúng, để tránh khỏi bị bất ngờ” - Giáo sư I.Sowmaker nhấn mạnh.

Vậy điều gì sẽ xảy ra nếu như người ta phát hiện một THT hay sao Chổi lớn đang “lao” trực diện đến địa cầu. Bên lề cuộc gặp nói trên của Liên đoàn Các nhà thiên văn Mỹ, Tiến sĩ Alen Haris, một đồng sự gần gũi của I.Sownmaker giải thích: “Vị khách không mời này có thể bị chặn lại, hoặc làm cho lệch hướng với khả năng duy nhẩt, nếu như chúng ta tiến hành kịp thời một vụ nổ đầu đạn hạt nhân tầm cỡ nhỏ - ngay trong lòng hoặc bên cạnh nó, khiến thiên thạch “vỡ vun” ra”. Còn I.Sowmaker thêm: “Chúng ta có đủ kỹ thuật và công nghệ để thực hiện điều này ngay lập tức”. Nhưng nếu đàu nổ hạch tâm chỉ khiến TT vỡ ra thành những mảng lớn, sẽ làm tăng thêm các mối nguy thì sao? “Điều thiết yếu là phải tính được ngay lượng nổ nguyên tử đối kháng đủ mạnh, nhằm loại trừ hậu hoạ. Vai trò này sẽ do các máy tính điện tử siêu tốc hoàn thiện trong khoẳnh khắc!” – Giáo sư I.Sowmaker kết luận.

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

Khai mạc hội nghị Khoa học và Triển lãm quốc tế về Điều khiển và Tự động hóa lần thứ 8
Với chủ đề “Tự động hoá thông minh - công nghệ chiến lược của Kỷ nguyên số”, hội nghị Khoa học và Triển lãm quốc tế về Điều khiển và Tự động hóa lần thứ 8 (VCCA 2026) đã khai mạc sáng 16/7 tại Trường Đại học Quy Nhơn (tỉnh Gia Lai). Sự kiện quy tụ gần 400 trăm nhà khoa học, chuyên gia, doanh nghiệp trong nước và quốc tế nhằm chia sẻ các xu hướng công nghệ chiến lược.
Chỉ thị số 07-CT/TW của Bộ Chính trị về "Đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới"
Thay mặt Bộ Chính trị, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ký ban hành Chỉ thị số 07-CT/TW ngày 13/7/2026 về "Đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới". Trân trọng giới thiệu toàn văn Chỉ thị.
Bí thư Châu Văn Minh dâng hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ và tặng quà gia đình chính sách tại Quảng Trị
Nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), ngày 13/7, GS.VS Châu Văn Minh, Bí thư Đảng ủy Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã dẫn đầu Đoàn công tác đến dâng hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại tỉnh Quảng trị và thăm hỏi, tặng quà các gia đình chính sách, người có công với cách mạng có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn.
Tạp chí Việt Nam Hội nhập đạt chuẩn Tạp chí khoa học năm 2026
Vừa qua, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Quyết định số 2244/QĐ-BKHCN và Quyết định 2823/QĐ-BKHCN để công bố danh mục tạp chí đạt tiêu chuẩn khoa học Việt Nam năm 2026. Sự kiện này đánh dấu một bước tiến quan trọng trong quá trình chuẩn hóa hệ thống xuất bản học thuật nước nhà, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về chất lượng nghiên cứu, phản biện và các chuẩn mực công bố khoa học hiện đại.
Viện Chính sách, Pháp luật và Quản lý khẳng định vị thế là một tổ chức khoa học uy tín
Trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, hoàn thiện thể chế phát triển và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, hoạt động nghiên cứu khoa học về chính sách, pháp luật và khoa học quản lý ngày càng giữ vai trò quan trọng trong việc cung cấp luận cứ khoa học phục vụ quá trình hoạch định chủ trương, chính sách, cũng như hoàn thiện hệ thống pháp luật.
Đắk Lắk: Mở ra không gian phát triển, nhiều tiềm năng cho đội ngũ trí thức khoa học
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và Phú Yên đã mở ra không gian phát triển mới với nhiều tiềm năng về kinh tế, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng, phát huy vai trò đội ngũ trí thức KH&CN là yêu cầu cấp thiết, tạo nền tảng cho sự phát triển nhanh, bền vững của tỉnh Đắk Lắk.
Nghị quyết 57/NQ-TW: Đột phá là đời sống của người dân được cải thiện rõ rệt hơn
Mọi hệ thống số, cơ sở dữ liệu và nền tảng số phải được thiết kế theo yêu cầu an toàn, an ninh ngay từ đầu; coi đào tạo kỹ năng số, năng lực đổi mới sáng tạo và ứng dụng AI là nhiệm vụ lâu dài. Khi những điều đó được thực hiện đồng bộ, Nghị quyết 57/NQ-TW sẽ tạo nền tảng quan trọng để Việt Nam bứt phá.
Thanh Hoá: Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm 2026
Ngày 10/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Thanh Hóa (Liên hiệp hội) tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành mở rộng lần thứ VII, khoá VII, nhiệm kỳ 2024 - 2029; sơ kết 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026.
Lâm Đồng: Kết nối sức mạnh - Khơi thông nguồn lực phát triển năng lượng tái tạo
Chiều ngày 09/7, tại Đà Lạt, Hiệp hội Điện gió và Mặt trời tỉnh Lâm Đồng (Hội thành viên Liên hiệp Hội) tổ chức Hội nghị thường niên năm 2026 nhằm đánh giá kết quả hoạt động năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026, đồng thời đề ra phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm cho 6 tháng cuối năm.
Liên hiệp Hội tỉnh Hà Tĩnh và Quảng Trị tăng cường trao đổi kinh nghiệm
Chiều ngày 09/7, Đoàn công tác Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (LHH) tỉnh Quảng Trị do Tiến sĩ Trần Văn Tuân – Chủ tịch Liên hiệp Hội làm Trưởng đoàn đã có buổi thăm, làm việc và trao đổi kinh nghiệm tại LHH tỉnh Hà Tĩnh. Tiếp và làm việc với đoàn có Tiến sĩ Bùi Khắc Bằng – Chủ tịch LHH tỉnh Hà Tĩnh cùng đại diện các ban chuyên môn.
Đắk Lắk: Liên hiệp hội sơ kết công tác 6 tháng đầu năm
Chiều ngày 09/7, Liên hiệp hội tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành (mở rộng) nhằm sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai phương hướng, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026; đồng thời cho ý kiến đối với các nội dung chuẩn bị Đại hội Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031.