Những dịch vụ nông nghiệp mới ở ĐBSCL

“CÔNG TY CỔ PHẦN” SXKD LÚA GIỐNG

Ấp Bình Đức, xã Bình Lãng, huyện Tân Trụ, tỉnh Long An là “đại bản doanh” của “công ty cổ phần” sản xuất và kinh doanh giống lúa chất lượng cao mà thành phần “ban giám đốc” và “công nhân” đều là nông dân rặt sống tại địa phương. Tài sản góp vào là chính mảnh ruộng của mình, đồng vốn kinh doanh lấy từ tiền công lao động của mỗi người tích lũy được. Nó được đặt cho cái tên khiêm tốn là tổ hợp tác (THT), nhưng hoạt động bài bản chẳng khác gì công ty.

Không giống như các câu lạc bộ, hợp tác xã nhân giống ở các nơi thường mua giống nguyên chủng, giống xác nhận về “quẳng” xuống ruộng, chăm sóc đúng quy trình được hướng dẫn rồi thu hoạch đem bán, THT SXKD giống Bình Đức thực hiện việc sản xuất giống rất công phu: Từ nguồn giống của các viện, trường cung cấp, tổ đem về chọn tạo, tổ chức khảo nghiệm, sản xuất thử, đánh giá, rút kinh nghiệm mới đem nhân ra đại trà. Chính vì vậy tổ có ban điều hành chung, bên dưới là các tổ, nhóm phụ trách từng lĩnh vực như nhóm kỹ thuật chọn tạo, phục tráng giống, khảo nghiệm và sản xuất thử; nhóm cơ khí phụ trách việc làm đất, bơm tưới, thu hoạch và bảo quản; nhóm kinh doanh tiếp thị bán hàng, giao lúa giống, mở rộng thị phần... Để “công ty” ngày càng phát triển, ban điều hành lập ra chiến lược đi kèm “chiến dịch” quảng bá sản phẩm, giao mẫu hàng đến từng đại lý vật tư nông nghiệp, giảm giá cho những hợp đồng mua nhiều, từ 10 tấn trở lên. Chẳng những thế, họ thỉnh thoảng còn tổ chức hội thảo giới thiệu “thương hiệu” của mình, lấy ý kiến phản hồi, phát tặng giống mới sẽ đưa ra thị trường trong thời gian tới... Tám năm ra đời, doanh thu của “công ty” năm sau cao hơn năm trước bình quân 10 - 20%/ năm.

Để đạt được những thành công này, tổ huy động vốn từ các thành viên mua “dây chuyền sản xuất” với hệ thống như lò sấy đảo chiều, máy làm sạch lúa, máy may bao, đóng gói, xây kho chứa... Sự ra đời của “công ty” còn góp phần nâng cao nhận thức của bà con nông dân tại địa phương và giúp nâng cao thu nhập từ làm lúa.

CÂU LẠC BỘ SẠ HÀNG MƯỚN

Huyện Phú Tân của An Giang có “công ty cổ phần” chuyên sạ hàng mướn. Đó là dịch vụ sạ hàng của CLB nông dân xã Phú Thạnh với “tài sản” là 13 máy sạ hàng và 20 “công nhân”. “Giám đốc” Đỗ Tấn Phát cho biết: Trước đây nông dân có tập quán sạ dày 250 - 300 kg lúa/ha, chi phí cao, nhưng năng suất thấp, lúa dễ nhiễm sâu bệnh còn gạo chất lượng kém. Ngành nông nghiệp cải tiến cách làm lúa. Ông Phát tham gia các buổi hội thảo, các lớp tập huấn kỹ thuật về ứng dụng, thấy trong sản xuất lúa để sản phẩm có chất lượng cao, giảm chi phí, mọi việc phải bắt đầu từ sạ hàng. Dễ làm nhưng nông dân ít người thực hiện. Người ít ruộng mua máy về, sợ... uổng vì làm một vài bữa là xếp xó máy, người ruộng nhiều sạ hàng mất nhiều thời gian sợ trễ lịch thời vụ. Sau khi thử nghiệm trên chính mảnh ruộng của mình, ông Phát vác máy làm thuê cho các hộ xung quanh. Kết quả giảm 2/3 lượng lúa giống, lúa ít sâu bệnh, năng suất cao. Nông dân quá khoái, nhu cầu sạ hàng tăng lên. Được Hội Nông dân giúp, ông mua thêm máy, vận động những người có máy thành lập tổ đi sạ hàng mướn sau khi đã sạ ruộng nhà. Giá sạ hàng 50.000 - 70.000 đ/ha. Mỗi vụ có thể làm được 30 ngày. Tổ chịu khó đi liên hệ nên có khách hàng cả trong, ngoài tỉnh như Đồng Tháp. So sánh sạ hàng với canh tác kiểu cũ, lợi nhuận từ làm lúa đem lại cao hơn, bình quân 1,577 triệu đồng/ha.

“XÍ NGHIỆP” GIA CÔNG MẠ, CẤY THUÊ

Kỹ năng làm lúa ở ĐBSCL ngày càng được công nghệ hóa. Tại Đồng Tháp có CLB áp dụng làm mạ sân thay cho sạ hàng. Thay vì gieo mạ xuống một khoảnh ruộng rồi sau này nhổ cấy, nông dân lấy bùn non trộn mụn dừa và một số phụ gia có sẵn quanh nhà tạo thành “đất sạch” để vào khay gieo giống vào đặt trong sân, sau 8 - 10 ngày đem mạ đi cấy. Cách làm này còn tiết kiệm được thời gian và giảm số lượng giống, năng suất có phần cao hơn cả sạ hàng, hạn chế lúa cỏ, kiểm soát được vàng lùn, lùn xoắn lá dễ hơn. Lại có cơ sở dịch vụ nông nghiệp Thành Hưng cũng làm mạ sân, 3 năm trước bán lúa giống, nhiều người nhờ ủ giống. Thấy nhu cầu cao, đồng thời Trung tâm khuyến nông khuyến khích nên cơ sở quy tập dân địa phương thành lập “công ty” chuyên đi cấy mướn. Với 300 “công nhân” mỗi ngày có thể cấy 10 hecta, giá cấy thuê 200.000 - 250.000 đ/hecta, trừ chi phí, công ty lợi khoảng 10%.

Nguồn: Khoa học phổ thông 1/12/2006