Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ sáu, 26/09/2008 00:24 (GMT+7)

Những công trình hữu ích của 2 “nhà phát minh nhí”

Robot sát khuẩn

Qua sách báo và thực tế, thấy cảnh con người phải trực tiếp ra - vào những nơi nguy hiểm, có nhiều chất độc hại để làm việc, em Bùi Phước Lai, học sinh lớp 12/27A trường Phan Chu Trinh đã quyết tâm và chế tạo robot phun thuốc sát khuẩn. Robot của Bùi Phước Lai có thể vào những môi trường có chất hoá học, vào khu vực có vi khuẩn, virut để phun thuốc sát trùng.

Robot còn có thể di chuyển, mang trên mình bình thuốc 20 lít, được điều khiển từ xa phục vụ công việc phun thuốc sát khuẩn cho những trang trại, hoặc làm việc giản dị như tưới cây, hay việc nguy hiểm như chữa cháy… Robot có thể chuyển thuốc từ thể lỏng thành sương để tăng diện tích tiếp xúc giữ thuốc với môi trường và di chuyển một cách linh hoạt.

Robot gồm 3 phần: phần di chuyển, phần phun thuốc và bộ điều khiển. Nó có thể di chuyển ở mọi góc độ với sự chính xác cao nhờ cơ cấu bánh xe tịnh tiến, tiến, lùi, sang trái, sang phải một cách linh hoạt và ít bị các vật cản làm hạn chế. Phần phun thuốc là bộ phận chính của robot, hoạt động dựa trên nguyên tắc áp suất cao và vận tốc chuyển động của dòng chất lỏng để tạo thành sương. Thuốc được đẩy từ bình chứa đến van đóng mở bằng tay nhờ áp suất cao trong bình được tạo ra từ máy bơm nén khí. Qua van đóng mở bằng tay, thuốc tiếp xúc đến van tự động (do con người điều khiển từ xa) để định lượng thuốc cần phun ra môi trường. Thuốc tiếp tục được đẩy mạnh lên vòi phun với áp suất cao và vận tốc lớn.

Tại đây, vòi phun sương có lỗ nhỏ thông với môi trường nhỏ nên tạo thành sương. Trung tâm điều khiển của robot là hai mạch thu phát sóng vô tuyến với 7 lệnh khác nhau gồm: Hai lệnh điều khiển rẽ trái, rẽ phải, tiến về phía trước; một lệnh dùng cho máy bơm nén khí; hai lệnh dùng cho vòi phun quay bán vòng và hai lệnh cuối để đóng mở van tự động. Robot còn được trang bị song song với vòi phun và một cánh quạt gió mạnh dùng cho sương được phun ra xa và chính xác hơn.

Phước Lai cho biết: sắp tới, em sẽ phát triển thêm khả năng chuyển động lên xuống của vòi phun sương và nghiên cứu để điều khiển robot ở khoảng cách trên 100 m, đồng thời lập trình cho robot tự động phun thuốc ở nhiều dạng địa hình. Ngoài ra, robot sẽ được cài đặt thời gian hoàn tất nhiệm vụ.

Ít ai biết được chủ nhân của robot đã phải vất vả thế nào khi cho ra đời sản phẩm ứng dụng cao này. Sinh ra trong một gia đình nghèo, ba đạp xích lô nuôi 3 anh em ăn học, Bùi Phước Lai đã phải đi làm để có tiền mua nguyên liệu, thiết bị chế tạo robot. Công việc làm thêm của Lai cũng rất đặc biệt: làm phóng viên nhỏ của báo Thiếu niên tiền phong. “Nhờ những bài viết đăng báo mà em có nhuận bút tích góp mua vật liệu làm nên hình hài con robot” - Phước Lai nói.

Mô hình nhật - nguyệt thực

“ Mô hình nghiên cứu về nhật thực, nguyệt thực” là sản phẩm sáng tạo được ấp ủ từ khi “chủ nhân” mới chỉ là học sinh lớp 9. Bây giờ, khi tác giả của nó, em Hồ Duy Thanh đã là học sinh lớp 11/26A trường Phan Chu Trinh, thì mô hình cũng đã được hoàn thiện, nhỏ gọn, bắt mắt và đặc biệt hữu hiệu ở tính năng sử dụng.

Với kinh phí sản xuất khoảng hai trăm ngàn đồng/ chiếc, sáng tạo của Thanh sẽ phù hợp với túi tiền của học sinh thành phố, cũng như phù hợp với điều kiện mua sắm trang thiết bị máy móc phục vụ nghiên cứu, giảng dạy của các trường tiểu học, trung học thuộc miền núi, vùng sâu, vùng xa.

Mô hình trực quan, đơn giản này có thể giúp học sinh làm quen, tiếp thu nhanh các bài học về địa lý về các hiện tượng nói trên. Ngoài ra, mô hình có thể nghiên cứu quỹ đạo quay của mặt đất quanh mặt trời, hiện tượng các mùa trong năm, hiện tượng ngày, đêm.

Thanh kể, năm lớp 9, khi học địa lý, cô giáo giảng bài về hiện tượng nhật thực, nguyệt thực chỉ bằng lý thuyết khiến cho em cũng như nhiều học sinh khác tiếp thu kiến thức rất khó khăn. Từ đó, Thanh ôm ấp ước mơ sáng tạo một mô hình trên đó có hệ quĩ đạo, Mặt trăng, Mặt trời, Trái đất, có thể gắn mô tơ chuyển động, trực quan, dễ hiểu để phục vụ việc học tập. Cũng như Lai, gia đình Thanh rất khó khăn, ba đi bán kem, mẹ bán bánh bèo cả ngày cũng chỉ được vài chục ngàn cho gia đình mưu sinh. Vì vậy, vài chục ngàn với Thanh để mua đồ đạc làm mô hình là chuyện ngoài khả năng. Thanh đã giấu cha mẹ để làm thêm kiếm tiền “nuôi” ý tưởng. Mỗi lần rinh được một thứ đồ phù hợp, Thanh gửi nhà hàng xóm. Mô hình cứ được hoàn thành dần từ những đồ phế liệu kiếm được, từ tiền ăn sáng dành dụm đến cả sự hỗ trợ của bạn bè.

Ngày Thanh mang mô hình đi tham dự Cuộc thi sáng tạo dành cho thanh, thiếu niên, nhi đồng toàn quốc lần thứ 4, cha Thanh phải mượn bà con hàng xóm 1 triệu đồng. Mô hình của Thanh được giải Khuyến khích, được thưởng 1,5 triệu đồng thì 1 triệu trả nợ, còn 5 trăm ngàn đồng cho em dùng vào việc mua sách, đóng học chuẩn bị cho năm học mới.

Xem Thêm

Tin mới

VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.