Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ ba, 20/01/2015 22:10 (GMT+7)

Những cống hiến khoa học đáng chú ý

Đó là Vũ Anh Tài và Phan Huỳnh Lâm - hai nhà khoa học trẻ được nhận giải thưởng Quả cầu vàng 2014.

Nhà thực vật đầu tiên khám phá hang Sơn Đoòng

Ở Viện Địa lý (Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ VN), Vũ Anh Tài - Phó phòng Địa lý sinh vật - là nhà khoa học trẻ đang giữ kỷ lục có nhiều chuyến khảo sát trên đỉnh núi Phan Xi Păng. 

Anh đã có 5 chuyến đi, hầu như chuyến nào cũng thu được kết quả. Trong đó phải kể đến các phát hiện chi thực vật mới cho hệ thực vật VN, chi Luzula với loài Luzula sinesis thuộc họ Bấc - Juncaceae, mọc trên đỉnh Phan Xi Păng; ghi nhận loài Rubia tinctorum L, thuộc họ Cà phê - Rubiaceae cho VN.

Dấu ấn khoa học của Vũ Anh Tài không dừng lại ở khám phá những loài hoa mới mẻ trên đỉnh Phan Xi Păng. Anh là nhà thực vật VN đầu tiên khám phá hang Sơn Đoòng được Hiệp hội Nghiên cứu hang động Hoàng gia Anh công bố phát hiện tháng 4.2009.

Anh Tài cho biết: “Đó là đoàn khảo sát lớn nhất tôi từng tham gia với sự có mặt của nhiều nhà khoa học nổi tiếng”. Khi vào trong hang, do đường trơn ướt nên đoàn khảo sát quyết định chỉ có 2 chuyên gia trẻ người Việt là Vũ Anh Tài và tiến sĩ Nguyễn Hiệu - Trường ĐH Khoa học tự nhiên Hà Nội, tiếp tục đi hết cuộc hành trình, những người khác ở lại cửa hang phụ trách những công việc khác.

Vượt qua 4 km, với hàng chục đoạn nguy hiểm, nhiều đoạn phải đóng đinh, buộc dây ròng qua những hòn đá tảng, vách núi, làm thang dây… cuối cùng 2 nhà khoa học đã đến khu rừng nhiệt đới. Tại đây, các nhà khoa học đã ghi nhận hang Sơn Đoòng có 160 loài thuộc 114 chi, 63 họ của 3 ngành thực vật bậc cao là Mộc Lan, Dương xỉ, Quyển bá. Anh Tài kể: “Ở đó thực vật không có gì mới về thành phần nhưng đặc điểm sinh thái thì rất khác. Cây gỗ thì rất cao nhưng "gầy", cây thảo bì sinh thì nhiều... Một nơi là rừng nhiệt đới thấp nhưng lại bị giới hạn bởi các nhân tố sinh thái vừa giống vùng núi cao, vừa giống vùng ôn đới. Đây là một hệ sinh thái đặc biệt nhất của VN và đến nay mới được biết, mô tả. Những khám phá của tôi đã bổ sung những dẫn liệu khoa học cho hang động, đồng thời góp phần lý giải nguyên nhân hình thành các hố sập có tuổi khá muộn theo các niên đại địa chất. Chúng cần được nghiên cứu để tiếp tục làm rõ những mối quan hệ phức tạp giữa các nhân tố sinh thái phát sinh thực vật ở VN”.  

Nhung1 2

Vũ Anh Tài trong chuyến đi thực địa hang Sơn Đoòng - Ảnh: nhân vật cung cấp

Chia sẻ kinh nghiệm với những bạn trẻ mới bước chân vào nghiên cứu khoa học, Vũ Anh Tài bộc bạch: “Nghề khoa học giàu về vật chất, nhưng khi thực sự say mê với khoa học, trung thực với khoa học và gặp được những người cùng chí hướng, bạn sẽ dễ dàng phát triển được bản thân, kiếm đủ tiền để không bị nghèo và đặc biệt bạn sẽ rất giàu về tri thức, thứ còn quý hơn cả bạc, tiền”.

Người có nhiều giải pháp độc quyền

Nếu như Vũ Anh Tài đến những nơi xa nhất, nguy hiểm nhất để tìm ra những phát hiện mới cho khoa học VN, thì kỹ sư trẻ Phan Huỳnh Lâm, Trưởng phòng Robot - cơ điện tử - tự động hóa, Phòng thí nghiệm trọng điểm điều khiển số và kỹ thuật hệ thống (Trường ĐH Bách khoa TP.HCM) lại tìm ra những giải pháp hữu ích, độc quyền ứng dụng ngay trong cuộc sống đời thường. Một trong số giải pháp mà Lâm là tác giả là “Máy quét 3D bằng tia laser có hệ thống phụ đặc biệt”.

Theo Phan Huỳnh Lâm, hệ thống máy quét 3D rất phổ biến trên thế giới và được áp dụng để giúp đẩy mạnh sản xuất, tiết kiệm chi phí sản xuất, hiệu năng tăng. Ở VN, các thiết bị máy quét chủ yếu nhập từ nước ngoài với giá thành rất cao. Do đó, triển khai nghiên cứu giải pháp để làm chủ công nghệ, giảm giá thành là việc làm cần thiết. 

Cuối năm 2012, giải pháp của Lâm đã triển khai với nguồn kinh phí được cấp 200 triệu đồng. Lâm cho hay: “Chúng tôi xây dựng mô hình máy quét 3D để quét mẫu kiểm tra, dựng hình tạo mẫu ngược để áp dụng trong việc tích hợp trong các dây chuyền kiểm tra mẫu, trong các ứng dụng tạo hình, tạo mẫu. So với các máy ngoại nhập, máy của chúng tôi nổi bật trục xoay, trục tịnh tiến. Sản phẩm có tiềm năng áp dụng vào hệ thống tạo mẫu nhanh trong các nhà máy nhựa”.

Không chỉ tiết kiệm thời gian vận hành, máy quét 3D do VN nghiên cứu và sản xuất còn giảm chi phí đáng kể, nếu như mua máy từ nước ngoài sản phẩm này có giá từ 1 - 1,5 tỉ đồng, thì máy trong nước giá thành chỉ bằng 1/2 đến 1/3. Hiện máy quét 3D đang trong quá trình đăng ký cấp bằng giải pháp độc quyền hữu ích tại Cục Sở hữu trí tuệ VN. Giải pháp được rất nhiều doanh nghiệp, trường ĐH trong nước và ngoài nước quan tâm. Ngoài ra, anh còn phối hợp với bên y tế và cơ khí để nghiên cứu ứng dụng sản phẩm.

Ngoài giải pháp trên, Phan Huỳnh Lâm còn là chủ nhiệm của 6 đề tài, trong đó có 3 đề tài được triển khai ứng dụng trong thực tế như: “Phần mềm quản lý hệ thống thu nhận dữ liệu đo mưa ngập” năm 2011; “Chương trình điều khiển xe omi đa hướng” năm 2013; “Chương trình điều khiển máy quét 3D” năm 2014. 

Phan Huỳnh Lâm đang tiếp tục ấp ủ 3 đề tài liên quan đến nông nghiệp, năng lượng, ứng dụng kỹ thuật trong nghệ thuật. Trong tương lai, Lâm mơ ước sẽ mở một viện nghiên cứu về công nghệ kỹ thuật.  

Lễ trao giải thưởng Khoa học kỹ thuật mang tên Quả cầu vàng năm 2014 được T.Ư Đoàn và Bộ Khoa học - Công nghệ tổ chức diễn ra vào ngày 20.1 tại Hà Nội. Giải thưởng nhằm phát hiện, tôn vinh các thanh niên có thành tích xuất sắc trong học tập, nghiên cứu, ứng dụng các thành tựu khoa học kỹ thuật tiên tiến vào sản xuất và đời sống. Năm 2014, T.Ư Đoàn đã quyết định trao giải Quả cầu vàng cho 10 tài năng trẻ xuất sắc trong 4 lĩnh vực: công nghệ môi trường, công nghệ sinh học, công nghệ thông tin và truyền thông, công nghệ y - dược.

Xem Thêm

Tin mới

VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.