Nhân giống lan hồ điệp

Một sinh viên Đại học bán công TPHCM đã dày công nghiên cứu và thành công với việc tạo hạt nhân tạo cho cây lan hồ điệp.

Với sự hướng dẫn của TS Dương Tấn Nhựt, Giám đốc Phân viện nghiên cứu sinh học Đà Lạt, sinh viên Nguyễn Thị Kim Tuyền (Đại học bán công TPHCM) đã tiến hành đề tài: “Bước đầu nghiên cứu khả năng tạo hạt nhân tạo cây lan hồ điệp phục vụ công tác nhân giống và bảo quản”. Kết quả, Kim Tuyền đã bước đầu thành công với việc tạo ra được hạt nhân tạo cho cây lan hồ điệp.

Trong nghiên cứu này, mô sẹo, phôi và protocorm-like body (PLB) được tách từ cây lan hồ điệp trong phòng thí nghiệm để tạo hạt nhân tạo. Nồng độ sodium alginate trong vỏ hạt khác nhau và phần nội nhũ nhân tạo được làm giàu bởi môi trường chứa hyponex, đường, dịch chiết khoai tây và vitamin. Sau đó hạt được nuôi cấy trên các loại môi trường cũng như các giá thể khác nhau, tạo hạt nhân tạo để tạo cây con từ phôi vô tính cũng như bảo quản chúng trong điều kiện phòng thí nghiệm với số lượng phục vụ nhân giống.

Nguyên liệu để tạo hạt nhân tạo tốt nhất đối với lan hồ điệp là phôi. Vì những mẫu này có sức sống và khả năng tái sinh cao. Nồng độ alginate 30 g/l trong dung dịch tạo vỏ hạt nhân tạo là nồng độ tối ưu giúp hạt có tỷ lệ nảy mầm cao. Môi trường thích hợp để tái sinh hạt là môi trường chứa 3 g/l Hyponex, 5 ml/l vitamin, 30 g/l dịch chiết khoai tây, 9 g/l agar và 1 g/l than hoạt tính.

Nguyễn Thị Kim Tuyền chia sẻ: Dù kết quả thực hiện đề tài khá khả quan nhưng vẫn cần có những nghiên cứu chi tiết hơn cần thực hiện. Đó là khảo sát thêm nguồn nguyên liệu tạo hạt nhân tạo từ phôi trên các môi trường nuôi cấy khác nhau, trên các giá thể, môi trường bảo quản và gieo trồng trực tiếp ngoài vườn ươm; khảo sát khả năng kháng nấm của hạt bằng cách phủ lớp chitosan ngoài vỏ hạt; khảo sát ảnh hưởng của nồng độ đường trong vỏ hạt cũng như môi trường tái sinh hạt lên sự tái sinh trong phòng thí nghiệm. Ngoài các loại môi trường đã khảo sát, cần nghiên cứu thêm nhiều loại môi trường nuôi cấy khác, tiến hành gieo hạt trực tiếp trên các giá thể khác nhau đồng thời khảo sát thêm thời gian bảo quản cũng như khả năng tái sinh cây con ngoài vườn ươm.

Môi trường bảo quản cho hạt nhân tạo từ PLB là môi trường 1,5 g/l Hyponex + 2,5 ml/l vitamin MS + 15 g/l dịch chiết khoai tây, không đường. Đối với hạt nhân tạo từ mô sẹo, môi trường bảo quản cần đường với 1,5 g/l Hyponex + 2,5 ml/l vitamin MS + 15 g/l dịch chiết khoai tây + 15 g/l đường là tốt nhất. Hạt nhân tạo từ PLB có khả năng sống cao trên môi trường 3 g/l Hyponex + 5 ml/l vitamin MS + 30 g/l dịch chiết khoai tây với giá thể bông gòn (87%) và 100% ở môi trường nước cất đối với hạt nhân tạo từ mô sẹo.

Nguồn: KH & ĐS, số30/6/2006