Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ tư, 01/03/2006 01:08 (GMT+7)

Nhà sáng chế vì nông dân

Với những ưu điểm: sạ lúa nhanh, không bị lún, tiết kiệm được 30-40% lúa giống, ít sâu bệnh, tiết kiệm thời gian lao động... dụng cụ sạ lúa theo hàng của anh Đoàn Y (ấp Xây Đá A, xã Hồ Đắc Kiện, huyện Mỹ Tú, Sóc Trăng) đã vượt qua hàng trăm đối thủ để giành giải ba cuộc thi "ND sáng tạo" của Hội NDVN.

Xem TV, sáng chế máy sạ lúa

Nhà nhiều ruộng, vụ nào công việc sạ lúa cũng làm vợ chồng Đoàn Y tốn nhiều công sức nhất. Anh bảo: "Nhất giống, nhì phân. Làm giống không cẩn thận có khi mất trắng cả vụ". Trước, do thói quen, vợ chồng anh sạ lúa dày, cây lúa yếu, lại tốn nhiều giống. Quan sát, theo dõi, anh đã phát hiện kỹ thuật sạ lúa thưa, mạ vừa nở khoẻ lại ít tốn giống. Cũng từ đó, anh nuôi ý nghĩ sẽ chế tạo một cái máy sạ rải hàng. Ban đầu, anh thiết kế máy cực kỳ thủ công, tận dụng sắt, nhôm, tre trúc sẵn có cho... tiết kiệm. Hì hục tháo, lắp, buộc, anh cũng cho ra đời được cái máy như ý. Theo lý thuyết, cái máy này rất nhiều ưu việt nhưng khi ra thực hành Đoàn Y thất bại hoàn toàn: máy gặp bùn bị lún, không vận hành được. Lúa giống cũng kẹt luôn trong máy. Vợ anh thở dài: "Thiết kế máy làm gì cho tốn công, tốn sức, gieo hạt bằng tay cũng được rồi".

Những tưởng sau lần thất bại ấy, Đoàn Y bỏ hẳn ý định thiết kế máy. Nhưng không, một lần coi TV thấy người ta giới thiệu về máy gieo hạt, anh lại quyết tâm lao vào nghiên cứu. Lần đầu, anh có ý định thiết kế cái máy giống hệt máy người ta giới thiệu, Nhưng do không đủ dụng cụ, lại tốn kém nên anh thiết kế máy sạ với cái tay kéo dài gần 5m. Hoàn thành xong các công đoạn, đưa vào thử nghiệm thì cốt máy bị cong do máy nặng quá. Rút kinh nghiệm, lần thứ 2, anh cắt ngắn tay kéo xuống còn 4m. Nhưng cũng không khá hơn, máy đưa ra sạ thì bị lún không sạ nổi. Thử, thất bại, rồi lại thử nhưng cả chục lần anh vẫn... trắng tay. Quá chán nản, Đoàn Y bỏ dở công việc. Anh kể: "Tôi đã thề không nghĩ đến cái máy sạ lúa nữa. Nhưng rồi tình cờ xem chương trình trượt băng nghệ thuật của nước ngoài, tôi thấy các vận động viên đi trên tấm ván trượt mà không bị lún. Từ đó, tôi nghĩ cải tiến cái máy sạ lúa có ván trượt".

Khác với những lần trước, lần này, anh cẩn thận lên Trung tâm Khuyến nông tỉnh để xem máy sạ lúa theo hàng. Ưu điểm của cái máy này đã rõ: sạ thưa theo hàng, giảm được lượng giống, giảm sâu bệnh và chi phí. Tuy nhiên, nhược điểm của nó cũng không phải nhỏ, đó là chỉ kéo được bằng tay, ống sạ lại nhỏ nên tốn nhiều thời gian. "Tôi tiếp tục điều chỉnh, sửa những nhược điểm và áp dụng công nghệ ván trượt để chống lún và nâng cao năng suất".

"Chỉ muốn giúp bà con đỡ vất vả"

Hì hụi vẽ, thiết kế, hàn, gõ, mất gần 2 năm trời nhưng cái máy cải tiến vẫn không theo ý muốn của Đoàn Y. Tuy nó không bị lún nhưng một số hạt giống khi xuống đất lại bị khô, rồi chết. Cải thiện được hiện tượng này, thì cây lúa lại bị cứng, đất mấp mô không ém được giống. Loay hoay mãi, anh quyết định đặt một túi vải có luồn dây xích vào bộ phận gieo hạt. Sáng kiến này không chỉ giúp anh hạn chế được hiện tượng hạt giống bị khô mà còn tạo cho mặt đất đủ ẩm, hạt lên nhanh đều, nở bụi sớm. Anh cho hay: "Sáng kiến mới nhất của tôi là ứng dụng mô hình ván trượt để làm đất. Tuy đơn giản nhưng nó nâng được ống sạ hàng không bị lún trong khi sạ, lại làm cho đất bằng phẳng, giữ bùn không bị tràn ra hai bên".

Mất công nghiên cứu cũng có ngày thành công. Sau gần 3 năm, thất bại cả chục lần, cuối cùng "đứa con cưng" của Đoàn Y cũng ra đời. Anh phấn khởi: "Máy gọn nhẹ, không bị lún, lại sạ được trên mọi địa hình. Đặc biệt, bộ phận ém giống giúp cho hạt nằm vừa mặt đất, giống không bị khô, lại nảy mầm khoẻ. Trung bình mỗi ngày, máy có thể sạ được 6-8ha. Nhờ "cục cưng" này mà vợ tôi phải "bái phục" cái tính lì lợm của tôi".

Không "giấu nhẹm" phát minh để độc quyền sử dụng, Đoàn Y đưa máy đi phục vụ miễn phí bà con trong làng, trong xã. Anh còn hướng dẫn các hộ trong xã thiết kế máy tương tự như chiếc máy của mình để dễ dàng sử dụng, nâng cao hiệu quả làm việc. Anh tâm sự: "Tôi không hề có ý định bảo vệ thương hiệu, sản xuất hàng loạt máy bán ra thị trường để thu lợi nhuận. Tôi chỉ muốn giúp bà con đỡ vất vả hơn trong công đoạn gieo hạt mà thôi".

Máy sạ lúa cải tiến của anh Đoàn Y tiết kiệm được từ 30-40% lúa giống, giảm chi phí đầu tư từ 300-400 nghìn đồng/ha. Cây lúa ít bị đổ ngã vào mùa mưa, tiện lợi cho việc chăm sóc, phù hợp với chương trình 3 giảm, 3 tăng.

Nguồn: NTNN

Xem Thêm

Tin mới

VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.