Nhà sáng chế "kỳ lạ" và giấc mơ an sinh

Đã mang lấy nghiệp vào thân...

Năm 1975, phát kiến dùng xăng dầu Liên Xô thay thế cho xăng dầu Mỹ trong điều kiện khan hiếm xăng dầu, xăng dầu của khối XHCN hầu như không thích hợp với những chiếc máy bay chiến lợi phẩm thu được của địch được xem như gạch nối đầu tiên đưa anh lính trẻ Phan Đình Phương - vừa tốt nghiệp Đại học Bách khoa Hà Nội chưa đầy 3 năm - đến với con đường nghiên cứu đầy đam mê và nhiệt huyết. Ra quân năm 1976, ông Phương về công tác tại Nhà máy dưỡng khí Đà Nẵng và đến năm 1982 thì chuyển về ngành xăng dầu. Và trong suốt những năm tháng này, với tâm nguyện mọi sáng chế đều phải hướng đến một cuộc sống an toàn hơn, sạch đẹp hơn, ông Phương đã là cha đẻ của gần 30 công trình nghiên cứu, làm lợi cho nhà nước hàng chục tỷ đồng.

Để có chiếc máy thu hồi hơi xăng và thiết bị thu hồi ngưng tụ xăng được Nhà nước cấp bằng độc quyền sáng chế, ròng rã hai năm rưỡi trời, ông Phương ôm chăn, chiếu vào ở luôn trong chiếc máy để nghiên cứu. Với thiết bị thu hồi hơi xăng này, “cứ 1.000 lít xăng sẽ thu hồi được 1,5 lít. Nếu tính tất cả các trạm trung chuyển, bơm xăng trong nước thì bình quân mỗi năm có thể thu về gần 4.500 tấn xăng” - ông Phương làm một con tính khiến chúng tôi không khỏi giật mình. “Nhưng quan trọng hơn cả là thiết bị này đã góp phần làm sạch môi trường, giảm nguy cơ cháy nổ kho chứa và giảm độc hại cho công nhân. Những sáng chế của ông Phương cứ thế tiếp nối nhau ra đời, là kết quả của sự đam mê đến tận cùng đối với khoa học mà ông đã đánh đổi cả hạnh phúc riêng tư: thiết bị thu hồi CO2, thiết bị thử xì bình ga tự động, thiết bị chữa cháy tự động, thiết bị hoá hơi tự động không dùng điện... Hay một loạt các giải pháp khác như máy rửa bình gas tự động với giá thành chỉ bằng 1/3 giá nhập ngoại, có thể đồng thời tự động lau sạch xích tải, tận dụng lực xích tải để thu vỏ về và đẩy bình gas đã nạp đầy lên xe, đảm bảo an toàn lao động và giúp công nhân giảm bớt sức lao động. Mới đây nhất, ông Phương đã “xẻ thịt” chiếc xe máy Trung Quốc - phương tiện đi lại duy nhất của mình để có động cơ cho chiếc máy quét rác tự động. Với triết lý “đã làm khoa học thì ngay từ đầu phải nghĩ rằng khả năng thất bại là 100%, từ đó loại bỏ các nguyên nhân thất bại; cuối cùng yếu tố còn lại là thành công” nên không điều gì đã nghĩ đến mà ông không làm được.

Giấc mơ an sinh

Trong số gần 30 chục “đứa con tinh thần” của mình, có lẽ máy chữa cháy tự động dùng CO2 đẩy các chất dập lửa được nhà sáng chế Phan Đình Phương cưng nhất. Đây là công trình không chỉ gây tiếng vang trong nước mà cả trên thế giới, được Cơ quan Sở hữu trí tuệ thế giới WIPO cho “điểm tuyệt đối” với 5 chữ A và thừa nhận “vượt qua các sáng chế cùng lĩnh vực của Nga, Mỹ, Nhật và cơ quan Patent Châu Âu”. Với lập luận “mọi đám cháy lớn đều bắt nguồn từ một mồi lửa nhỏ”, thiết bị chữa cháy do ông Phương sáng chế có khả năng dập tắt lửa ngay từ khi mới phát sinh. Bằng giải pháp dùng khí CO2 đẩy nước, đẩy bọt, đẩy bột chữa cháy... dập tắt rất nhanh những đám cháy xăng, cháy gỗ, cháy văn phòng... mà không làm hỏng các vật chưa cháy, phát minh này đã được cơ quan sáng chế Hoa Kỳ cấp bằng độc quyền sáng chế.

Mới đây nhất, với chiếc máy thu gom vật liệu rời đa năng, có thể quét dọn rác, thu gom bắp, đậu, lúa, thậm chí còn có thể lau chùi vệ sinh tại các bệnh viện, nhà ga... đã khiến không ít nhà khoa học tham gia Hội chợ triển lãm Techmart 2005 ngỡ ngàng và sửng sốt. Âm thanh xao xác từ chiếc chổi tre, dáng chị lao công nhẫn nại quét rác đêm đêm đã ám ảnh và thôi thúc ông phải làm một cái gì đấy. Sau bốn tháng mày mò nghiên cứu, đo, vẽ... chiếc máy quét rác mô phỏng các động tác của người lao công ra đời. Chỉ với động cơ 100cc, tương đương 7kW, nhưng nhờ vận dụng nguyên lý khí động học hàng không kết hợp với mô phỏng các động tác quét rác của con người nên máy quét rác tự động này có thể hút, dọn tất cả các rác rưởi, bụi bặm của đường phố, kể cả rác dưới những ổ gà hay bên vệ đường. Người công nhân cũng không phải xoay người quan sát như các xe hút rác của nước ngoài do máy có thể bỏ rác vào thùng ngay trước mặt. Tính ưu việt của máy này còn ở chỗ rất cơ động, gọn nhẹ và tiêu thụ ít nhiên liệu. Với chiếc máy do ông Phương sáng chế chỉ tiêu tốn dưới 7 lít xăng, tốc độ quét lên đến 15km/h và có thể tự hút bụi. “Máy còn có thể thu gom ngô, thóc, cà phê...và nếu cải biên thì còn có thể lau nhà, dọn vệ sinh ở nhà ga, bệnh viện...” - ông Phương cho biết.

Thành lập công ty TNHH An Sinh này là tui liều hung (liều lắm - tg) nhưng không thể để các sáng chế phủ bụi được. Những sáng chế này, hay dở đến đâu cũng đều phải được kiểm chứng qua thực tế”.

Nguồn: gdtd.com.vn, số 44, 13/04/2006