Nhà khoa học nữ gắn bó cả cuộc đời với các giống cây trồng

Nghiên cứu khoa học là một công việc khó khăn nhưng đầy cảm hứng sáng tạo. Làm khoa học là một nhiệm vụ vinh quang mà Nhà nước giao, nhân dân và gia đình mong đợi. Vì vậy, các nhà khoa học phải cố gắng hết sức mình, vượt qua khó khăn, thiếu thốn, những giới hạn của bản thân để dành tâm huyết nghiên cứu những đề tài có giá trị, mang lại giá trị kinh tế-xã hội và phục vụ đời sống thiết thực của nhân dân. Đó là tâm sự của Tiến sĩ (TS) Hà Thị Thúy, Phó Viện trưởng Viện Di truyền Nông nghiệp, Phó Giám đốc Phòng Thí nghiệm trọng điểm Công nghệ tế bào thực vật (Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn). Chị vừa vinh dự là một trong 10 phụ nữ tiêu biểu được Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam trao giải thưởng Phụ nữ Việt Nam năm 2014.

Năm 1987, tốt nghiệp chuyên ngành Sinh lý thực vật, ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐH Quốc gia Hà Nội), TS Hà Thị Thúy về làm cán bộ nghiên cứu tại Viện Di truyền Nông nghiệp. Được công tác đúng chuyên ngành đào tạo, cộng với niềm say mê nghiên cứu khoa học và sự hỗ trợ, động viên của gia đình, đồng nghiệp, chị Hà Thị Thúy đã gặt hái được nhiều thành công trong hàng loạt các công trình nghiên cứu cấp Nhà nước về chọn tạo và nhân nhanh các giống cây ăn quả, các giống mía mới, nhiều giống hoa, cây cảnh cho năng suất và hiệu quả kinh tế cao. Với những tâm huyết trong nghiên cứu các loại cây trồng gắn bó với đời sống miền quê nên bà con nông dân thường gọi TS Hà Thị Thúy là nhà khoa học của nông dân.

Công trình đầu tay của nhà khoa học Hà Thị Thúy khi bước vào nghề là nghiên cứu về cây bắp cải chịu nhiệt. Với sự nỗ lực của mình, năm 1994, chị đã nghiên cứu thành công việc nhân giống các dòng bắp cải bất tự hoà hợp (không có hạt trong điều kiện tự thụ phấn) và xây dựng quy trình sản xuất bắp cải lai. Sau đó, chị đã tiếp tục nghiên cứu quy trình công nghệ nhân nhanh các giống chuối, giống mía ưu việt và chuyển giao quy trình kỹ thuật cho nhiều Viện nghiên cứu,trường đại học và địa phương.

Quá trình nghiên cứu quy trình nhân giống cây mía, TS Hà Thị Thúy đã được sự hỗ trợ và dìu dắt rất lớn của GS.TS Đỗ Năng Vịnh, Chủ tịch Hội đồng Khoa học Viện Di truyền Nông nghiệp và PGS.TS Lê Huy Hàm, Viện trưởng Viện Di truyền Nông nghiệp. Năm 1995, chị đã trực tiếp chuyển giao công nghệ nhân giống mía cho công ty mía đường Hiệp Hòa, tỉnh Long An, giúp công ty xây dựng phòng thí nghiệm sản xuất giống và nhân nhanh giống mía mới K84-200 có năng suất và hàm lượng đường cao. Nhờ vậy, giống mía này đã được nhân sản xuất quy mô lớn từ một vài mầm mía ban đầu. Giống mía K84 200 đã được công nhận là giống mía quốc gia từ năm 1998.Từ đó đến nay, nhà khoa học Hà Thị Thúy đã tham gia nhiều đề tài nghiên cứu ứng dụng công nghệ tế bào nhân nhanh các giống hoa mới, có giá trị kinh tế cao như các giống hoa Phong lan, Cúc, Đồng Tiền… Những công trình nghiên cứu về các loài hoa này cũng đã được đánh giá cao về giá trị công nghệ và thẩm mỹ.

nkn13 — Chị Hà Thị Thúy hướng dẫn các nhà khoa học trẻ những công đoạn của việc tạo giống cây

Tuy nhiên, đối với nhà khoa học nữ Hà Thị Thúy, mọi vất vả, khó nhọc dường như tan biến hết khi được nhìn thấy những giống cây do chính mình hay tập thể Viện Di truyền Nông nghiệp nghiên cứu thành công như mong đợi và cho năng suất cao. Đặc biệt là mỗi khi được thấy bà con nông dân hồ hởi đón nhận giống cây mới mà chị nghiên cứu một cách trân trọng, TS Hà Thị Thúy cảm thấy xúc động vô cùng. Vì thế, mỗi khi về thăm người dân trồng giống cây ăn quả không hạt, TS Hà Thị Thúy đều được bà con đón tiếp nồng hậu và coi như là người “cứu cánh”, đem lại cuộc sống ấm no cho họ.

Dù đã gần 30 gắn bó với công tác nghiên cứu khoa học và đã có nhiều công trình thành công được ghi nhận nhưng đến nay, ngọn lửa đam mê nghiên cứu các giống cây trồng mới vẫn luôn rực cháy trong người phụ nữ ngoài 50 tuổi – Hà Thị Thúy. Không chỉ đam mê nghiên cứu khoa học, sẵn sàng hy sinh vì nghề mà chị còn là người rất quan tâm đến công tác bồi dưỡng, đào tạo khoa học cho thế hệ trẻ. Nhà khoa học Hà Thị Thúy cho rằng, để xây dựng và phát triển nền nông nghiệp nước nhà bền vững ổn định, cần phải có đội ngũ các nhà khoa học nông nghiệp yêu nghề, dám hy sinh cho nghiên cứu khoa học. Vì vậy, bên cạnh công tác nghiên cứu khoa học, chị Thúy đã tham gia giảng dạy và đào tạo nhiều thế hệ sinh viên cho các trường đại học, cao đẳng và nhiều viện nghiên cứu về công nghệ nuôi cấy mô, tế bào và chọn tạo giống cây trồng.

Luôn trăn trở, làm thế nào để thu hút sinh viên say mê tham gia nghiên cứu khoa học, TS Hà Thị Thúy đã tìm tòi phương pháp truyền đạt dễ tiếp thu, giúp sinh viên hiểu bài, say mê môn học và ứng dụng thực tiễn. Với nhiệt tình và kinh nghiệm thực tế tích lũy được TS Thuý đã gieo vào lòng học trò của mình sự tự tin, vươn đến ước mơ cao hơn, xa hơn, khát vọng ứng dụng khoa học vào thực tiễn sản xuất. TS Hà Thị Thúy bày tỏ: “Được nghiên cứu khoa học và truyền lửa đam mê cho thế hệ kế cận là niềm hạnh phúc lớn nhất đời tôi".

Lòng say mê nghiên cứu khoa học luôn khiến TS Hà Thị Thúy không bao giờ tự bằng lòng với những kết quả đã đạt được. Chị vẫn đang nỗ lực tìm tòi, sáng tạo để hoàn thiện các sản phẩm nghiên cứu, hoàn thiện các công nghệ và giống mới để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của sản xuất và thị trường.

Với những nỗ lực, cố gắng không mệt mỏi của mình, nhà khoa học Hà Thị Thúy đã gặt hái được nhiều thành tích xuất sắc, giành được nhiều giải thưởng cao quý, như Giải thưởng Tài năng sáng tạo nữ 2009-2010, Bằng khen “Ngày phụ nữ sáng tạo năm 2011”, 3 năm liền là chiến sỹ thi đua cấp Bộ, 6 năm liền là chiến sỹ thi đua cấp cơ sở. Năm 2014, chị được vinh danh bảng vàng trí thức tiêu biểu Hà Nội nhân dịp chào mừng 60 năm ngày thành lập Thủ đô. Các công trình nghiên cứu khoa học của TS Hà Thị Thúy đều có tính phát hiện mới mẻ, hiện đại và ứng dụng vào đời sống một cách hiệu quả. Bản thân chị đã trực tiếp nghiên cứu nhiều đề tài cấp Nhà nước, cấp Bộ. Từ năm 2000 đến nay, chị là chủ nhiệm 7 đề tài và dự án cấp nhà nước, đồng thời tham gia nhiều đề tài trọng điểm cấp ngành. TS Hà Thị Thúy là tác giả chính và đồng tác giả của 12 giống đã được công nhận chính thức và 14 giống công nhận tạm thời. Chị còn đóng góp tích cực và hiệu quả trong xây dựng phòng thí nghiệm trọng điểm Công nghệ tế bào thực vật, Viện Di truyền Nông nghiệp, đào tạo được nhiều sinh viên và các nhà khoa học trẻ tài năng cho đất nước..